మన దేశంలో LPG వాడకం ఎప్పుడు మొదలైందో తెలుసా? ఆశ్చర్యపోయే నిజాలు!
ఇరాన్-అమెరికా యుద్ధం కారణంగా గ్యాస్ కొరతతో ప్రజలు ఇబ్బందులు పడుతున్న వేళ, భారతదేశంలో ఎల్పీజీ ప్రస్థానం ఆసక్తికరంగా మారింది. 1950ల నుండి దేశంలో చమురు, గ్యాస్ కనుగొనబడినప్పటి నుండి ఎల్పీజీ ఎలా అభివృద్ధి చెందింది, తొలి గ్యాస్ కనెక్షన్ ఎప్పుడు, ఎక్కడ జారీ చేశారు,
Updated on: Mar 24, 2026 | 11:43 AM
ఇరాన్ – అమెరికా యుద్ధం కారణంగా మన దేశంలో గ్యాస్ సరఫరాపై ప్రభావం పడింది. అనేక ప్రాంతాల్లో ఎల్పీజీ సిలిండర్ల కొరత కారణంగా ప్రజలు ఖాళీ సిలిండర్లతో గ్యాస్ ఏజెన్సీల వద్ద క్యూలో నిలబడుతున్నారు. ఎప్పుడూ లేని విధంగా గ్యాస్ ఏజెన్సీల వద్ద భారీ సంఖ్యలో ఉన్న ఫోటోలు, వీడియోలు సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్నాయి. ఇలా ఎక్కడ చూసినా వంట గ్యాస్ గురించి చర్చ నడుస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో అసలు ఇండియాలోకి ఎల్పీజీ గ్యాస్ ఎలా వచ్చింది? మొదట ఏ కంపెనీ గ్యాస్ కనెక్షన్ ఏ ప్రాంతంలో జారీ చేసింది అనే ఆసక్తికర విషయాలను ఇప్పుడు తెలుసుకునే ప్రయత్నం చేద్దాం..
భారతదేశంలో వంటగ్యాస్ చరిత్ర దాదాపు ఏడు దశాబ్దాల నాటిది. ఇది భారతదేశంలో చమురు, గ్యాస్ కనుగొనడంతో ప్రారంభమైంది. 1956లో ఆయిల్ అండ్ నేచురల్ గ్యాస్ కార్పొరేషన్ (ONGC) స్థాపించబడింది. దీని ఫలితంగా బొంబాయి హై (ముంబై తీరానికి సమీపంలో), అస్సాంలోని దిగ్బోయ్ బేసిన్, కృష్ణ గోదావరి బేసిన్ నుండి వెలికితీసిన చమురు, గ్యాస్ను శుద్ధి చేయడం ప్రారంభమైంది. చమురు లభించే విధంగా ఎల్పిజి లభించదు. ఎల్పిజి ప్రధానంగా ప్రొపేన్, బ్యూటేన్ అనే రెండు వాయువుల మిశ్రమం. దీనిని రెండు విధాలుగా ఉత్పత్తి చేస్తారు. ముడి చమురును శుద్ధి చేయడం, సహజ వాయువును శుద్ధి చేయడం.
భారతదేశం ప్రస్తుతం అస్సాం, గుజరాత్, రాజస్థాన్, ముంబై, కృష్ణా-గోదావరి బేసిన్ నుండి ముడి చమురును వెలికితీస్తోంది. ఈ నిల్వలకు అదనంగా, భారతదేశం శుద్ధి చేసిన ముడి చమురు భారీ నిల్వలను కూడా అభివృద్ధి చేసింది. ఈ నిల్వలు విశాఖపట్నం, మంగళూరు, పుదూర్లో ఉన్నాయి. ఒడిశా, రాజస్థాన్లలో కూడా చమురు నిల్వలను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.
- దిగ్బోయ్ (అస్సాం): ఇది ఇండియాలోని అత్యంత పురాతన చమురు క్షేత్రం. చమురు శుద్ధి సమయంలో ఇక్కడ ఎల్పిజి కూడా ఉత్పత్తి చేయబడింది.
- నహర్కటియా (అస్సాం): 1953లో భారీ చమురు, గ్యాస్ నిల్వలు కనుగొన్నారు. దీనివల్ల ఎల్పిజి ఉత్పత్తి పెరిగింది.
- అంక్లేశ్వర్ (గుజరాత్): ఇది 1960వ దశకంలో కనుగొనబడిన ఒక పెద్ద చమురు క్షేత్రం, ఇక్కడి నుంచే ఎల్పిజి ఉత్పత్తి కూడా ప్రారంభమైంది.
భారత్ పెట్రోలియం అధికారిక వెబ్సైట్ ప్రకారం 1955లో బర్మా షెల్ అని పిలువబడే ఈ సంస్థ బుర్షాన్ అనే బ్రాండ్ పేరుతో ఎల్పిజిని తొలిసారిగా ప్రవేశపెట్టింది. ఎల్పిజి వాడకంతో వంట కోసం పొగలేని, శ్రమలేని ఇంధనం అందుబాటులోకి వచ్చింది. అయితే ఎల్పీజీని విస్తృతంగా ప్రజలకు అందుబాటులోకి తీసుకురావడంలో ఇండియన్ ఆయిల్ ప్రధాన పాత్ర పోషించింది. ఇండియన్ ఆయిల్ 1964లో ఇండేన్ బ్రాండ్ను ప్రారంభించింది. 1965 అక్టోబర్ 22న కోల్కతాలో మొదటి ఇండేన్ ఎల్పిజి కనెక్షన్ జారీ చేశారు. 1965లో సుమారు 2,000 మంది వినియోగదారులతో ప్రారంభమైనది, ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా 18 కోట్ల కనెక్షన్లతో ఒక సూపర్ బ్రాండ్గా విస్తరించింది.
2016లో ప్రారంభించబడిన ప్రధాన మంత్రి ఉజ్వల యోజన, లక్షలాది పేద కుటుంబాలకు ఎల్పిజి కనెక్షన్లను అందించడం ద్వారా గ్రామీణ ప్రాంతాలలో కూడా స్వచ్ఛమైన ఇంధనం వాడకాన్ని పెంచింది. ఈ విధంగా చమురు పరిశ్రమ వృద్ధితో పాటు భారతదేశంలోకి ప్రవేశించిన ఎల్పిజి ఒక విప్లవాన్ని సృష్టించింది. భారతదేశంలో ఎల్పీజీ వాడకం క్రమంగా ప్రారంభమైంది. గతంలో వంట చేయడానికి కట్టెలు, బొగ్గు, కిరోసిన్ ఉపయోగించేవారు. ఆ పొయ్యిల నుండి వెలువడే పొగ వల్ల మహిళలకు, పిల్లలకు శ్వాసకోశ, కంటి వ్యాధులు వచ్చేవి. ఎల్పీజీ ఒక స్వచ్ఛమైన ఇంధనంగా మారింది. గతంలో కట్టెలు సేకరించాల్సి వచ్చేది, పొయ్యి వెలిగించడానికి సమయం పట్టేది. ఎల్పీజీ పొయ్యిలు వంటను సులభతరం చేశాయి.
అయితే మన దేశం వంటగ్యాస్ను ఉత్పత్తి చేయడంతో పాటు దిగుమతి కూడా చేసుకుంటుంది. గణాంకాల ప్రకారం భారతదేశం తన గ్యాస్లో 60 శాతం వరకు దిగుమతి చేసుకుంటుండగా, 40 శాతాన్ని దేశీయంగా ఉత్పత్తి చేస్తుంది. భారతదేశం తన వంటగ్యాస్లో 70 శాతం వరకు సౌదీ అరేబియా, ఖతార్, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ నుండి దిగుమతి చేసుకుంటుండగా, 30 శాతం యునైటెడ్ స్టేట్స్, అల్జీరియా, నైజీరియా నుండి వస్తుంది.
మరిన్ని బిజినెస్ వార్తల కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి
