T-Shirt Origin:’టీ-షర్ట్’ అంటే టీ తాగేటప్పుడు వేసుకునేది కాదండోయ్.. ఆ పేరు ఎందుకు పెట్టారో తెలిస్తే నోరెళ్లబెడతారు!
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి ఒక్కరూ ఎంతగానో ఇష్టపడే టీ-షర్ట్ చరిత్ర వెనుక ఎన్నో ఆసక్తికరమైన నిజాలు దాగి ఉన్నాయి. దీనిని నేలపై సమాంతరంగా పరిచినప్పుడు ఆంగ్ల అక్షరం 'T' ఆకారాన్ని పోలి ఉండటం వల్లే దీనికి టీ-షర్ట్ అనే పేరు వచ్చింది. 19వ శతాబ్దంలో కేవలం సైనికులు, గని కార్మికులు లోదుస్తులుగా వాడిన ఈ చొక్కా.. కాలక్రమేణా హాలీవుడ్ నటుల స్ఫూర్తితో నేడు ఒక బిలియన్ డాలర్ల ప్రపంచ స్థాయి ఫ్యాషన్ ట్రెండ్గా అవతరించింది.

ప్రస్తుత ఆధునిక కాలంలో, చిన్న పిల్లల నుండి ముసలివారి వరకు ప్రతి ఒక్కరూ అత్యంత ఇష్టంగా ధరించే దుస్తులలో టీ-షర్టులు ఖచ్చితంగా మొదటి వరుసలో ఉంటాయి. జీన్స్, ట్రాక్ ప్యాంట్లు, షార్ట్స్ వంటి దేనితోనైనా చాలా సులభంగా సరిపోయే ఈ టీ-షర్టులు మన దైనందిన ఫ్యాషన్ జీవితంలో ఒక ముఖ్యమైన భాగమైపోయాయి. ఫ్యాషన్ ప్రపంచంలో ఎన్నో రకాల ట్రెండ్లు వస్తూ పోతూ ఉంటాయనేది నిజం, కానీ టీ-షర్ట్ మాత్రమే దశాబ్దాలుగా ఎవర్గ్రీన్ ట్రెండ్గా నిలిచి ఉంది. మన వార్డ్రోబ్లో రకరకాల రంగులు, డిజైన్లలో మెరిసే ఈ టీ-షర్టుల పుట్టుక దాని పేరు వెనుక చాలా మందికి తెలియని ఒక ఆశ్చర్యకరమైన సుదీర్ఘమైన చరిత్ర దాగి ఉంది.
‘T’ అనే పేరు రావడానికి అసలు కారణం ఇదే టీ-షర్టుకు ఆ పేరు రావడానికి అతిపెద్ద ప్రధాన కారణం దాని ప్రత్యేకమైన కటింగ్ డిజైన్. మీరు ఏదైనా ఒక సాధారణ టీ-షర్టును తీసుకొని నేలపై చదునుగా (సమాంతరంగా) పరిచినప్పుడు, అది ఆంగ్ల అక్షరం ‘T’ ఆకారాన్ని స్పష్టంగా పోలి ఉంటుంది. దీనిలోని మధ్యలో ఉండే నిలువు భాగం ఇరువైపులా ఉండే పొట్టి చేతులు కలిసి ఒక ఖచ్చితమైన T ఆకారాన్ని ఏర్పరుస్తాయి. ఈ విలక్షణమైన శారీరక ఆకృతి కారణంగానే ప్రపంచవ్యాప్తంగా దీనిని అందరూ ‘టీ-షర్ట్’ అని పిలవడం ప్రారంభించారు.
సైనికుల శిక్షణా చొక్కాలు టీ-షర్ట్ చరిత్రను పరిశీలిస్తే దీనికి మరో ఆసక్తికరమైన నేపథ్యం కూడా కనిపిస్తుంది. 19వ శతాబ్దంలో అమెరికన్ సైనికులు తమ కఠినమైన శిక్షణా సమయంలో వీటిని ఎక్కువగా ధరించేవారు. తీవ్రమైన శారీరక వ్యాయామం, యుద్ధ శిక్షణ సమయంలో ఒంటికి పట్టే చెమటను వేగంగా పీల్చుకోవడానికి ఈ రకమైన దుస్తులను ప్రత్యేకంగా ఉపయోగించేవారు. అందువల్ల, ఆ రోజుల్లో వీటిని ‘ట్రైనింగ్ చొక్కాలు’ అని పిలిచేవారు. ఈ ‘ట్రైనింగ్’ అనే పదంలోని మొదటి అక్షరం ‘T’ కావడం వల్ల కూడా కాలక్రమేణా దీనికి టీ-షర్ట్ అనే పేరు స్థిరపడి ఉంటుందని కొంతమంది ప్రముఖ చరిత్రకారులు బలంగా చెబుతుంటారు.
కార్మికుల లోదుస్తులు… ప్రస్తుతం మనం టీ-షర్టులను బయటకు వేసుకునే ప్రధాన దుస్తులుగా చూస్తున్నప్పటికీ, ఒకప్పుడు వీటిని కేవలం లోపల వేసుకునే లోదుస్తులుగా మాత్రమే పరిగణించేవారు. ముఖ్యంగా, బొగ్గు గనులు, భారీ ఫ్యాక్టరీలు ఓడరేవులలో శారీరక శ్రమ చేసే కార్మికులు తీవ్రమైన ఎండ వేడిని తట్టుకోవడానికి, చెమటను సులభంగా పీల్చుకోవడానికి వీలుగా ఉండే ‘ట్యాంక్ టాప్స్’ వంటి తేలికపాటి చొక్కాలను ధరించేవారు. ఆ తర్వాత కాలంలో ఇవి కార్మికుల నుండి కళాశాల విద్యార్థులకు ఆపై సాధారణ ప్రజానీకానికి ఎంతో సౌకర్యవంతమైన దుస్తులుగా మారి విస్తృతంగా ప్రాచుర్యం పొందాయి.
నవలల ద్వారా… సాహిత్య పరంగా చూసుకుంటే, ‘టీ-షర్ట్’ అనే పదాన్ని ముద్రణ రూపంలో మొట్టమొదటగా 1920వ సంవత్సరంలో ఉపయోగించారు. ప్రసిద్ధ అమెరికన్ రచయిత ఎఫ్. స్కాట్ ఫిట్జ్గెరాల్డ్ రాసిన ‘దిస్ సైడ్ ఆఫ్ ప్యారడైజ్’ అనే ప్రసిద్ధ నవలలో ఈ పదాన్ని మొదటిసారిగా ప్రస్తావించారు. ఈ పుస్తకం విడుదలైన తర్వాతే ఈ పదం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రజల వాడుకలోకి వేగంగా వచ్చింది. దీని ప్రజాదరణను గుర్తించిన కొన్ని సంవత్సరాల తర్వాత, ప్రపంచ ప్రఖ్యాత ‘మెరియం-వెబ్స్టర్’ నిఘంటువు ఈ పదాన్ని తన డిక్షనరీలో అధికారికంగా చేర్చింది.
హాలీవుడ్ తెచ్చిన విప్లవాత్మక మార్పు టీ-షర్ట్ను లోదుస్తుల స్థాయి నుండి ఒక గ్లోబల్ ఫ్యాషన్ ఐకాన్గా మార్చడంలో హాలీవుడ్ సినిమా పరిశ్రమ కీలక పాత్ర పోషించింది. 1950వ దశకంలో మార్లన్ బ్రాండో జేమ్స్ డీన్ వంటి హాలీవుడ్ సూపర్స్టార్లు తమ సినిమాలలో కేవలం ఒక సాధారణ తెల్లటి టీ-షర్ట్ బ్లూ జీన్స్ ధరించి తెరపై కనిపించి యువతను ఉర్రూతలూగించారు. వారి స్టైల్ను చూసి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న యువత పెద్ద ఎత్తున టీ-షర్టులను ధరించడం ప్రారంభించారు. అలా ఒకప్పుడు కేవలం చెమటను పీల్చుకోవడానికి సైనికులు, కార్మికులు వాడిన సాధారణ చొక్కా.. నేడు ప్రపంచాన్ని శాసించే బిలియన్ డాలర్ల అంతర్జాతీయ ఫ్యాషన్ పరిశ్రమగా అవతరించింది.
