బ్లడ్ బ్యాంక్లో రక్తం ఎంతకాలం సురక్షితంగా ఉంటుంది? రకాలు గడువు తేదీల నిజానిజాలు
రక్తదానం చేసిన తర్వాత రక్తం ఎంతకాలం పదిలంగా ఉంటుంది. దానికి ఎక్స్పైరీ డేట్ ఉంటుందా అనే సందేహం చాలామందిలో ఉంటుంది. నిజానికి బ్లడ్ బ్యాంక్లో సేకరించిన రక్తాన్ని ఎప్పటికీ దాచలేరు. దానికి కచ్చితమైన గడువు ఉంటుంది. సాధారణంగా పూర్తి రక్తం లేదా ఎర్ర రక్త కణాలను సరైన ఉష్ణోగ్రత వద్ద 35 నుండి 42 రోజుల వరకు మాత్రమే భద్రపరచవచ్చు. అయితే రక్తంలోని వివిధ భాగాలైన ప్లాస్మాను..
Updated on: Aug 31, 2026 | 11:46 AM
ఆపదలో ఉన్నవారి ప్రాణాలను కాపాడటంలో రక్తదానం కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. సేకరించిన రక్తాన్ని బ్లడ్ బ్యాంకులలో ప్రత్యేక ఉష్ణోగ్రతల వద్ద దాచి ఉంచుతారు. అయితే, చాలామంది రక్తాన్ని చాలాకాలం పాటు నిల్వ చేయవచ్చని అనుకుంటారు. కానీ, ఆహార పదార్థాలు, మందుల తరహాలోనే రక్తానికి కూడా ఎక్స్పైరీ డేట్ ఉంటుంది. రక్తాన్ని శరీరంలో నుండి తీసిన తర్వాత దాని జీవితకాలం పరిమితంగానే ఉంటుంది.
రక్తంలోని విభిన్న భాగాలు, వాటి నిల్వ సమయం:
బ్లడ్ బ్యాంక్లో సేకరించిన రక్తాన్ని నేరుగా అందించడంతో పాటు, వివిధ భాగాలుగా విభజించి భద్రపరుస్తారు. ఒక్కో భాగానికి ఒక్కో రకమైన నిల్వ గడువు ఉంటుంది:
ఎర్ర రక్త కణాలు:
రక్తదానం చేసిన Whole Blood లేదా ఎర్ర రక్త కణాలను 2 నుండి 6 డిగ్రీల సెల్సియస్ ఉష్ణోగ్రత వద్ద శీతలీకరించిన రిఫ్రిజిరేటర్లలో ఉంచుతారు. వాడే ప్రిజర్వేటివ్ ఆధారంగా వీటిని 35 నుండి 42 రోజుల వరకు మాత్రమే నిల్వ చేయవచ్చు.
ప్లేట్లెట్లు :
డెంగ్యూ వంటి వ్యాధులు వచ్చినప్పుడు అత్యవసరమయ్యే ప్లేట్లెట్ల జీవితకాలం చాలా తక్కువ. వీటిని గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద (20 నుండి 24 డిగ్రీల సెల్సియస్) నిరంతరం మెల్లగా కదిలే ప్రత్యేక పరికరంలో ఉంచుతారు. వీటిని కేవలం 5 నుండి 7 రోజులు మాత్రమే ఉపయోగించగలరు.
ప్లాస్మా :
రక్తంలోని ద్రవ భాగమైన ప్లాస్మాను మైనస్ 30 డిగ్రీల కంటే తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద గడ్డకట్టించి భద్రపరుస్తారు. ఈ పద్ధతిలో ప్లాస్మాను 1 సంవత్సరం (12 నెలలు) వరకు సురక్షితంగా ఉంచవచ్చు.
గడువు తీరిన రక్తాన్ని వాడితే ఏమవుతుంది?
గడువు ముగిసిన తర్వాత రక్త కణాలు విచ్ఛిన్నమై, వాటి ఆక్సిజన్ మోసుకెళ్లే సామర్థ్యం నశిస్తుంది. అటువంటి రక్తాన్ని రోగులకు ఎక్కిస్తే రక్తంలో పొటాషియం స్థాయిలు పెరగడం, ఇన్ఫెక్షన్లు రావడం, అవయవాలు దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది. అందుకే బ్లడ్ బ్యాంకులు నిరంతరం నాణ్యతను పరిశీలిస్తూ గడువు ముగిసిన బ్లడ్ బ్యాగ్స్ను నిబంధనల ప్రకారం డిస్పోజ్ చేస్తాయి. అందుకే నిరంతరం రక్తదాతలు ముందుకొచ్చి రక్తదానం చేస్తూ ఉంటేనే బ్లడ్ బ్యాంకులలో ఎప్పుడూ తాజా రక్తం అందుబాటులో ఉంటుంది.
