ఏ టెస్టులు కూడా కనిపెట్టలేదు.. గుండెపోటుతో డాక్టర్ మృతి.. తెల్లవారుజామున ఈ లక్షణాలతో డేంజర్

చిన్నా పెద్దా అనే తేడా లేకుండా సైలెంట్ కిల్లర్ గుండెపోటు ప్రాణాలు తీస్తోంది.. తాజాగా.. ఆరోగ్యంగా ఉన్న ఓ డాక్టర్ కూడా హార్ట్ ఎటాక్ తో చనిపోవడం ఆందోళనకరంగా మారింది. నాగ్‌పూర్‌కు చెందిన ప్రఖ్యాత న్యూరో సర్జన్ డాక్టర్ చంద్రశేఖర్ పఖ్మోడే డిసెంబర్ 31 తెల్లవారుజామున 53 సంవత్సరాల వయసులో తీవ్రమైన గుండెపోటుతో మరణించారు.. ఈ ఘటన అనంతరం అనేక ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.. రక్తంలో చక్కెర, కొలెస్ట్రాల్, ECG వంటి సాధారణ మార్కర్ల కోసం చెక్‌లిస్ట్‌ను టిక్ చేస్తున్నప్పుడు.. మన ఆహారం, ఫిట్‌నెస్ స్థాయిలను గమనిస్తున్నప్పుడు మనం గుండెపోటుకు గురయ్యే ప్రమాద కారకాలను కోల్పోతున్నామని అనేక ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి. అత్యంత ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే, అతను ఫిట్‌నెస్ స్పృహతో ఉన్నాడు.. కొన్ని రోజుల క్రితం క్లీన్ ECG చేయించుకున్నాడు. కానీ ఇప్పటికీ అతను బుధవారం ఉదయం 6 గంటలకు కుప్పకూలిపోయాడు.. సకాలంలో ఆసుపత్రికి తరలించబడినప్పటికీ, తీవ్రమైన పునరుజ్జీవన ప్రయత్నాలు చేసినప్పటికీ, దానిని పొందలేకపోయాడు.

అప్పుడు ఏమి జరిగి ఉండవచ్చు?

బెంగళూరులోని స్పార్ష్ హాస్పిటల్‌లో లీడ్ కార్డియాలజిస్ట్, మెడికల్ డైరెక్టర్ అయిన డాక్టర్ రంజన్ శెట్టి మాట్లాడుతూ.. చాలా మంది వైద్యులు ప్రధానంగా ఒత్తిడి, ఎక్కువ గంటలు పని చేయడం, తక్కువ నిద్ర, బర్నౌట్‌ (శారీరక, మానసిక, భావోద్వేగ అలసట) ల కారణంగా గుండెపోటుకు గురవుతున్నట్లు తాను చూశానని చెప్పారు. “మిగతా అన్ని అంశాలు సాధారణమైనప్పటికీ, ఈ ఒక్క అంశం వైద్యులలో అత్యంత ప్రమాద కారకం.. వారిలో చాలా మందికి గుండెపోటు లేదా ఆకస్మిక గుండెపోటు రావడానికి ప్రధాన కారణం ఇదే. ఎడమ ప్రధాన ధమనిలో లేదా గుండె ముందు భాగాన్ని సరఫరా చేసే ప్రధాన నాళమైన లెఫ్ట్ యాంటీరియర్ డిసెండింగ్ (LAD) ధమనిలో తీవ్రమైన గుండెపోటు ఉంటే, అప్పుడు అది చాలా ప్రమాదకరమైనదిగా మారుతుంది. ఎందుకంటే పెద్ద మొత్తంలో కండరాలు ప్రభావితమవుతాయి.. ఇది తరచుగా గణనీయమైన నష్టం లేదా మరణానికి దారితీస్తుంది” అని డాక్టర్ శెట్టి చెప్పారు.

ఎడమ ప్రధాన ధమనిలో 100 శాతం అడ్డంకి ఉన్న మరో యువ వైద్యుడు యాంజియోప్లాస్టీ చేయించుకుని, తాత్కాలిక గుండె, ఊపిరితిత్తుల సహాయక వ్యవస్థగా పనిచేసే ECMO యంత్రంపై ఉంచబడినప్పటికీ చనిపోవడాన్ని ఆయన స్వయంగా చూశారు.

ఎడమ ధమనిలో అడ్డంకులు ఏర్పడటం ఎందుకు ప్రమాదకరం

ఎడమ ప్రధాన ధమని 100% మూసుకుపోవడం వల్ల గుండె కండరాలలోని కీలకమైన విభాగానికి ఆక్సిజన్‌తో కూడిన రక్త సరఫరా దాదాపు 50 శాతం నిలిచిపోతుంది. ఇది దానిని పూర్తిగా దెబ్బతీస్తుంది. దీని వలన గుండె సాధారణ విద్యుత్ సంకేతాలు కూడా అస్తవ్యస్తంగా మారవచ్చు, దీనిని మనం అరిథ్మియా అని పిలుస్తాము. హృదయ స్పందనలు ఊహించని విధంగా ఆగిపోయినప్పుడు ఇది ఆకస్మిక గుండె ఆగిపోవడానికి కారణమవుతుంది.

ఆరోగ్యంగా ఉన్న వ్యక్తిలో ఒత్తిడి మాత్రమే గుండెపోటుకు కారణమవుతుందా?

ఒత్తిడి, మండిపోవడం దీర్ఘకాలిక వాపునకు దారితీస్తుంది.. ఇది గుండెలోని రక్త నాళాలను బలహీనపరుస్తుంది.. అవి అరిగిపోయే అవకాశం ఉంది. ఇప్పుడు వాటి దెబ్బతిన్న గోడలు “చెడు” లేదా తక్కువ సాంద్రత కలిగిన లిపోప్రొటీన్ (LDL) కొలెస్ట్రాల్‌లోకి ప్రవేశించి చిక్కుకుపోవడానికి అనుమతిస్తాయి. ఇది ఫలకాలు, అడ్డంకులు వేగంగా అభివృద్ధి చెందడానికి దారితీస్తుంది.

ఒత్తిడి అడ్రినలిన్ వంటి “పోరాటం లేదా పారిపోవడం” (fight-or-flight) అనే హార్మోన్‌ను పెంచుతుంది. ఇది ఒత్తిడితో కూడిన పరిస్థితులలో మానసిక, శారీరక చురుకుదనాన్ని పెంచుతుంది. ఇది గుండె వేగంగా కొట్టుకునేలా చేస్తుంది. ఇంకా రక్తపోటును పెంచుతుంది. ఇప్పుడు ఈ దినచర్యను నిరంతరంగా, చాలా కాలం పాటు ఊహించుకోండి. చివరికి గుండె దెబ్బతింటుంది. కార్టిసాల్ అనే మరో ఒత్తిడి హార్మోన్ రక్తపోటును పెంచుతుంది. అలాగే రక్తంలో చక్కెర, కొలెస్ట్రాల్, ట్రైగ్లిజరైడ్‌లను పెంచుతుంది.

స్వల్పకాలిక ఒత్తిడి కూడా ప్రభావం చూపుతుంది. కాబట్టి మీ ధమనులలో కొంత ప్లాక్ ఉన్నప్పటికీ, అడ్రినలిన్ స్రావం దానిని తొలగించి చీల్చివేసి, రక్త ప్రవాహాన్ని నిరోధించేంత పెద్దదిగా పెరిగి గుండెపోటుకు దారితీస్తుంది. ముందుగా ఉన్న గుండె జబ్బులు, జన్యు చరిత్ర, సహ-అనారోగ్యాలు ఉన్నవారిలో, ఒత్తిడి అంతర్లీన పరిస్థితులను తీవ్రతరం చేస్తుంది. ఒత్తిడితో తినడం లేదా త్రాగడం వల్ల అన్ని ప్రమాద కారకాలు కలిసి తీవ్రమవుతాయి. అధిక ఒత్తిడి, నిరాశ చరిత్ర, ఇతర మానసిక సామాజిక కారకాలు ఉన్నవారు తక్కువ ఒత్తిడి లేదా నిరాశ చరిత్ర లేని వారి కంటే గుండెపోటు వచ్చే అవకాశం 2.5 రెట్లు ఎక్కువగా ఉందని లాన్సెట్ అధ్యయనం చూపించింది.

టెన్షన్ ని నిలుపుకోవడం అనేది హైపర్ టెన్షన్. కాబట్టి యువ వైద్యులు.. నిపుణులు తమ బిపి స్థాయిలను అదుపులో ఉంచుకోవాలి. ఒత్తిడితో కూడిన అధిక బిపి శరీరంలో ఒత్తిడి సంబంధిత హార్మోన్ల అధిక ఉత్పత్తికి దారితీస్తుంది. ఇవి ధమని గోడలను కూడా దెబ్బతీస్తాయి.

వైద్యులు కూడా ఆకస్మిక, వివరించలేని అలసట, తేలికపాటి నొప్పి, వికారం, తల తిరగడం వంటి లక్షణాలను అలసటగా విస్మరిస్తారు.

ఉదయం 6 గంటలకు గుండెపోటు.

తెల్లవారుజామున, శరీరం ఒత్తిడి హార్మోన్లను, ప్రధానంగా కార్టిసాల్, అడ్రినలిన్‌లను విడుదల చేస్తుంది. ఇవి రోజులోని సవాళ్లకు మిమ్మల్ని సిద్ధం చేస్తాయి. ఇవి హృదయ స్పందన రేటు, రక్తపోటును పెంచుతాయి.. గుండెకు ఆక్సిజన్ డిమాండ్‌ను పెంచుతాయి. ఏదైనా అదనపు ఒత్తిడి లేదా ఒత్తిడి అంటే సాధారణంగా తెల్లవారుజామున 3 నుండి 6 గంటల మధ్య పెరిగే ఈ హార్మోన్లు గుణకార ప్రభావాన్ని కలిగి ఉంటాయి.. తరచుగా ధమనులను సంకోచిస్తాయి. ఆక్సిజన్‌తో కూడిన రక్త ప్రవాహానికి అంతరాయం కలిగిస్తాయి.. ఫలకాలను తొలగిస్తాయి. అలాగే, శరీరం నిర్జలీకరణానికి గురైనప్పుడు రక్త ప్లేట్‌లెట్‌లు వేగంగా కలిసిపోతాయి.. ప్రోటీన్, అధిక స్థాయిల కారణంగా గడ్డలను విచ్ఛిన్నం చేసే దాని సహజ సామర్థ్యం తగ్గుతుంది. ఇది గడ్డకట్టే ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది.

‘‘అందుకే నేను నా రోగులకు మేల్కొనడానికి అరగంట సమయం కేటాయించమని, రోజులోని సవాళ్లు, ఫోన్ లేదా ఏదైనా ప్రేరేపించే సమస్యలతో మునిగిపోవద్దని చెబుతాను.’’ అని డాక్టర్ చెప్పారు.

ECGలో అంతగా గుర్తించవచ్చా..?

గుండెపోటు ప్రారంభ దశలో చేస్తే ECG సాధారణంగా కనిపించవచ్చు.. విద్యుత్ సంకేతాలను సరిగ్గా గ్రహించకపోవచ్చు. డయాబెటిస్ ఉన్నవారికి తరచుగా గుర్తించదగిన లక్షణాలు తక్కువగా ఉంటాయి లేదా అస్సలు కనిపించవు.. ECG మార్పులు తక్కువగా ఉంటాయి. గుండెపోటు లక్షణాలు తీవ్రంగా పరిమితం చేయబడిన రక్త ప్రవాహంతో సంభవించవచ్చు. కానీ ఎటువంటి నష్టం జరగదు, ఈ పరిస్థితిని అస్థిర ఆంజినా అని పిలుస్తారు.. దీనిని సాధారణ ECG తరచుగా మిస్ చేస్తుంది. అందుకే గుండె కండరాల నష్టాన్ని గుర్తించడానికి ట్రోపోనిన్ ప్రోటీన్ రక్త పరీక్షలు చేస్తారు.

మరిన్ని హెల్త్ వార్తల కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి..