IAS ఆమ్రపాలి పక్కా తెలుగు అమ్మాయి అని మీకు తెలుసా..? ఆమె గురించి ఆసక్తికర విషయాలు..

ఆమె పేరు చెబితే గుర్తొచ్చేది.. ఓ దూకుడు ఉన్న అధికారిణి. కష్టమైన సమస్యలపై వేగంగా స్పందించే తీరు.. వినూత్న నిర్ణయాలు.. ప్రజల్లోకి వెళ్లి పనిచేసే విధానం.. ఇవన్నీ కలిసి ఆమెకు ప్రత్యేక గుర్తింపు తెచ్చాయి. తెలంగాణలో IAS అధికారిణిగా మొదలైన ఆమె ప్రయాణం.. గ్రేటర్ హైదరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ కమిషనర్‌ నుంచి పీఎంవో వరకు సాగింది. ఇప్పుడు అదే అధికారిణి మరోసారి వార్తల్లో నిలిచారు.

సీనియర్ ఐఏఎస్ అధికారిణి కాటా ఆమ్రపాలి విషయంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. రాష్ట్ర పర్యాటకాభివృద్ధి సంస్థ (ఏపీటీడీసీ) ఎండీగా పనిచేస్తున్న ఆమెను ప్రభుత్వం బదిలీ చేసింది. అయితే తాజా బదిలీల్లో ఆమెకు కొత్త పోస్టింగ్ మాత్రం ఇవ్వలేదు. సాధారణ పరిపాలనశాఖ (జీఏడీ)లో రిపోర్ట్ చేయాలని మాత్రమే ఆదేశించింది.

గత కొంతకాలంగా సెలవులో ఉన్న ఆమ్రపాలిని ఇప్పుడు జీఏడీకి రిపోర్ట్ చేయాలని ఆదేశించడం ఆసక్తిని రేపుతోంది. ఆమెకు తదుపరి ఎలాంటి బాధ్యతలు అప్పగిస్తారు? మళ్లీ కీలక పోస్టింగ్ ఇస్తారా? లేక మరికొంతకాలం జీఏడీలోనే కొనసాగిస్తారా? అనేది ఇప్పుడు చర్చనీయాంశంగా మారింది.

తెలంగాణ నుంచి ఏపీకి.. ఆమ్రపాలి ప్రయాణం

ఆమ్రపాలి 2010 బ్యాచ్‌కు చెందిన ఐఏఎస్ అధికారి. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన తర్వాత క్యాడర్ కేటాయింపులో ఆమెకు ఆంధ్రప్రదేశ్ క్యాడర్ వచ్చింది. అయితే అప్పట్లో తెలంగాణలోనే విధులు నిర్వహిస్తున్న ఆమె.. తన క్యాడర్ కేటాయింపును సవాలు చేస్తూ సెంట్రల్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ట్రైబ్యునల్‌ (క్యాట్)ను ఆశ్రయించారు.

ఈ వ్యవహారంలో క్యాట్ హైదరాబాద్ బెంచ్ ఆమెను తెలంగాణ క్యాడర్‌కు కేటాయిస్తూ తీర్పు ఇచ్చింది. ఈ తీర్పును డీవోపీటీ తెలంగాణ హైకోర్టులో సవాలు చేసింది. తదుపరి పరిణామాల్లో హైకోర్టు క్యాట్ ఉత్తర్వులపై స్టే విధించింది. దీంతో ఆమ్రపాలి తిరిగి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో విధులు చేపట్టాల్సి వచ్చింది.

ఏపీకి వచ్చిన అనంతరం ఆమెను రాష్ట్ర పర్యాటకాభివృద్ధి సంస్థ ఎండీగా నియమించారు. కీలక బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్న సమయంలోనే ఆమె వరుస సెలవుల్లో ఉండటం, ఇప్పుడు బదిలీ చేస్తూ పోస్టింగ్ ఇవ్వకపోవడం చర్చకు దారితీసింది.

చిన్న వయసులోనే పెద్ద బాధ్యతలు

ఆమ్రపాలి సివిల్ సర్వీసెస్‌లోకి వచ్చినప్పటి నుంచే తనదైన ముద్ర వేశారు. 2011లో వికారాబాద్ సబ్ కలెక్టర్‌గా కెరీర్ ప్రారంభించారు. అనంతరం రంగారెడ్డి జిల్లా జాయింట్ కలెక్టర్‌గా పనిచేశారు.

తర్వాత వరంగల్ అర్బన్, వరంగల్ రూరల్ జిల్లాల కలెక్టర్‌గా బాధ్యతలు నిర్వహించారు. ప్రజా సమస్యలపై వేగంగా స్పందించే అధికారిణిగా అప్పట్లో ఆమెకు మంచి పేరు వచ్చింది. అనంతరం గ్రేటర్ హైదరాబాద్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ కమిషనర్‌గా కూడా పనిచేశారు.

తెలంగాణ రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషన్‌లో జాయింట్ సీఈఓగా, కేంద్ర మంత్రి జి.కిషన్‌రెడ్డి వద్ద ప్రైవేట్ సెక్రటరీగా కూడా బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు. ఆ తర్వాత ప్రధానమంత్రి కార్యాలయంలో డిప్యూటీ సెక్రటరీగా పనిచేశారు. చిన్న వయసులోనే ఇలాంటి కీలక బాధ్యతలు చేపట్టిన అధికారుల్లో ఆమ్రపాలి ఒకరిగా నిలిచారు.

ఒంగోలు నుంచి దేశ రాజధాని వరకు..

ఆమ్రపాలి స్వస్థలం ప్రకాశం జిల్లా ఒంగోలు నగర శివారులోని ఎన్.అగ్రహారం. కాటా వెంకటరెడ్డి, పద్మావతి దంపతుల తొలి సంతానం ఆమె. విశాఖపట్నంలో ఉన్నత విద్యను అభ్యసించారు.

ఆమె తండ్రి కాటా వెంకటరెడ్డి ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో ఎకనామిక్స్ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశారు. అగ్రహారంలోని వారి పాత నివాసం ఇప్పటికీ ఉంది. ప్రస్తుతం ఆ ఇల్లు శిథిలావస్థకు చేరినట్లు తెలుస్తోంది.

ఆమ్రపాలి భర్త సమీర్ శర్మ కూడా ఐపీఎస్ అధికారి. 2011 బ్యాచ్‌కు చెందిన ఆయనను 2018 ఫిబ్రవరి 18న ఆమ్రపాలి వివాహం చేసుకున్నారు. జమ్మూ కాశ్మీర్‌కు చెందిన సమీర్ శర్మ ప్రస్తుతం ఆర్మ్డ్ రేంజ్, జమ్మూకు డీఐజీగా విధులు నిర్వర్తిస్తున్నారు.

ఆమ్రపాలి సోదరి మానస గంగోత్రి కూడా సివిల్ సర్వీసెస్‌లోనే ఉన్నారు. 2007 బ్యాచ్‌కు చెందిన ఆమె ఐఆర్‌ఎస్ అధికారిణి. మానస భర్త ప్రవీణ్ కుమార్ కూడా సివిల్స్ అధికారి. తమిళనాడు క్యాడర్‌కు చెందిన ఆయన అక్కడి ప్రభుత్వంలో కీలక బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నారు.

మహిళల గురించి ఆమ్రపాలి ఆలోచనలు ఏంటి?

అధికారిణిగా మాత్రమే కాకుండా.. మహిళల సాధికారత, ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం వంటి అంశాలపై కూడా ఆమ్రపాలి తన అభిప్రాయాలను బహిరంగంగా వెల్లడించారు.

మహిళ జీవితాన్ని చిన్నప్పటి నుంచే అనేక సామాజిక నిబంధనలు ప్రభావితం చేస్తున్నాయని ఆమె అభిప్రాయపడేవారు. అమ్మాయి ఎలా ఉండాలి? ఎలా మాట్లాడాలి? ఏం చదవాలి? ఎలాంటి ఉద్యోగం చేయాలి? పెళ్లి తర్వాత ఎలా ఉండాలి? అనే విషయంలో సమాజం పెట్టే అంచనాలు వారి స్వేచ్ఛను పరిమితం చేస్తున్నాయని చెప్పేవారు. ఆమె దృష్టిలో మహిళలకు అత్యంత అవసరమైనది ఆత్మవిశ్వాసం, ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం.

పెళ్లి తర్వాత జీవితం పూర్తిగా మారిపోతుందనే ఆలోచన కంటే.. ముందుగా తన కాళ్లపై తాను నిలబడగలిగే స్థాయికి చేరుకోవాలని అమ్మాయిలకు సూచించేవారు. చదువు, ఉద్యోగం, నైపుణ్యం.. ఏదో ఒక రూపంలో మహిళ తనకు తాను ఆధారంగా నిలవాలని చెబుతారు.

పెళ్లి కంటే ముందు.. కెరీర్‌పై దృష్టి

మహిళలకు పెళ్లి విషయంలో చూపించే శ్రద్ధలో కొంతైనా వారి కెరీర్‌పై పెట్టాలని ఆమ్రపాలి అభిప్రాయపడేవారు. పదో తరగతి నుంచే తమకు ఏ రంగంపై ఆసక్తి ఉందో గుర్తించి.. అందుకు అనుగుణంగా చదువు, నైపుణ్యాలను పెంచుకోవాలని సూచించేవారు. ఉద్యోగం చేయడం సాధ్యం కాకపోయినా కుట్లు, అల్లికలు, క్రియేటివ్ వర్క్, చిన్న వ్యాపారం.. ఇలా ఏదో ఒక మార్గంలో ఆర్థికంగా స్వతంత్రంగా ఉండాలని చెప్పేవారు.

తన కెరీర్ విషయంలో తల్లిదండ్రులు ఎప్పుడూ స్వేచ్ఛ ఇచ్చారని, ‘అమ్మాయివి కాబట్టి ఈ చదువే చదవాలి’ అంటూ పరిమితులు విధించలేదని ఆమె చెప్పిన సందర్భాలు ఉన్నాయి.

అమ్మాయిలకు డాక్టర్, టీచర్ వంటి కొన్ని వృత్తులనే సూచించడం.. అబ్బాయిలకు మాత్రం ఇంజినీరింగ్, టెక్నికల్ రంగాలను ప్రోత్సహించడం వంటి ఆలోచనా విధానం మారాలని ఆమె అభిప్రాయపడ్డారు.

ఉద్యోగం అంటే ప్రభుత్వ ఉద్యోగమే కాదు

మహిళలు బయట పనిచేయాలంటే తప్పనిసరిగా ప్రభుత్వ ఉద్యోగమే చేయాలనే భావనను కూడా ఆమ్రపాలి తప్పుబట్టేవారు. ప్రభుత్వ రంగంతో పాటు ప్రైవేట్ రంగంలోనూ మహిళలకు ఎన్నో అవకాశాలు ఉన్నాయని.. అందుబాటులో ఉన్న అవకాశాలను వినియోగించుకుని తమ సామర్థ్యాన్ని నిరూపించుకోవాలని సూచించేవారు.

సోషల్ వెల్ఫేర్, కస్తూర్బా పాఠశాలల్లో చదువుతున్న బాలికలకు విద్యతో పాటు నైపుణ్యాలను అందించడం ద్వారా వారి భవిష్యత్తును మెరుగుపరచవచ్చని ఆమె నమ్మేవారు. చదువు మధ్యలోనే ఆపేసే బాలికలకు వృత్తి విద్య అందించడం ద్వారా వారు స్వయం ఉపాధి పొందేలా చేయాలని ప్రోత్సహించారు.

పని చేసే మహిళలకు సౌకర్యాలు కావాలి

మహిళలు ఉద్యోగాల్లోకి వస్తున్న సంఖ్య పెరుగుతున్న కొద్దీ.. పని ప్రదేశాల్లో వారికి అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలు కూడా పెరగాలని ఆమ్రపాలి పేర్కొనేవారు. ప్రత్యేకంగా మహిళల కోసం పరిశుభ్రమైన, సురక్షితమైన టాయిలెట్లు, చిన్నపిల్లలకు పాలిచ్చే తల్లుల కోసం ప్రత్యేక సౌకర్యాలు వంటి అంశాలపై దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరం ఉందని చెప్పారు. మహిళలు ఉద్యోగం చేయాలని చెప్పడం మాత్రమే కాకుండా.. వారు సురక్షితంగా, గౌరవంగా పనిచేసే వాతావరణాన్ని కల్పించాల్సిన బాధ్యత కూడా ప్రభుత్వాలు, సంస్థలపై ఉందని ఆమె అభిప్రాయం.

సమస్య వస్తే బయటకు చెప్పాలి

మహిళలపై వేధింపులు జరిగినప్పుడు చాలామంది బయటకు చెప్పేందుకు వెనుకాడుతుంటారని ఆమ్రపాలి గుర్తుచేసేవారు. ఇంట్లో సమస్య చెప్పుకుంటే చుట్టుపక్కల వాళ్లు ఏమనుకుంటారోననే భయం.. బయట సమస్య చెబితే నిందలు తమపైనే పడతాయనే ఆందోళన.. ఇలా అనేక కారణాలతో మహిళలు మౌనంగా ఉండిపోతారని ఆమె పేర్కొన్నారు.

అయితే సమస్యను దాచిపెడితే పరిష్కారం దొరకదని.. వేధింపులు, గృహ హింస, ర్యాగింగ్, టీజింగ్ వంటి సమస్యలను ధైర్యంగా బయటకు చెప్పాలని సూచించేవారు. ‘ఎందుకు అక్కడికి వెళ్లావు?’, ‘అలాంటి బట్టలు ఎందుకు వేసుకున్నావు?’ అంటూ బాధితురాలినే ప్రశ్నించే విక్టిమ్ బ్లేమింగ్ ధోరణి మారాలని ఆమె కోరుకున్నారు.

గృహిణి అయినా.. ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం తప్పనిసరి

గృహిణిగా ఇంటిని చూసుకోవడం చిన్న విషయం కాదని ఆమ్రపాలి అభిప్రాయపడేవారు. అయితే ఇంటి బాధ్యతల మధ్యలోనూ మహిళలు తమకు సాధ్యమైన రీతిలో ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం సాధించేందుకు ప్రయత్నించాలని సూచించేవారు. పూర్తిస్థాయి ఉద్యోగం చేయలేకపోయినా పార్ట్‌టైమ్ పని, ఇంటి నుంచే చేసే వ్యాపారం, క్రియేటివ్ వర్క్.. ఇలా ఏదో ఒక మార్గాన్ని ఎంచుకోవచ్చని చెప్పేవారు.

ఆమె సందేశం ఒక్కటే..

‘మహిళ తన కాళ్లపై తాను నిలబడగలగాలి.’ ఆడపిల్ల పుట్టడాన్ని ఇంకా ఎందుకు భయంగా చూస్తున్నారు? సమాజంలో ఇప్పటికీ కొందరు మగపిల్లలే కావాలని కోరుకోవడం బాధాకరమని ఆమ్రపాలి పేర్కొన్నారు.

కాలం మారింది. మహిళలు అన్ని రంగాల్లో పురుషులతో సమానంగా రాణిస్తున్నారు. తల్లిదండ్రులకు అండగా నిలుస్తున్నారు. అయినప్పటికీ ఆడపిల్ల కంటే మగపిల్లే కావాలని కోరుకోవడం వెనుక ఉన్న సామాజిక ఆలోచనా విధానం మారాల్సిన అవసరం ఉందని ఆమె అభిప్రాయపడ్డారు.

తరతరాలుగా వస్తున్న సామాజిక భావజాలం ఒక్కరోజులో మారదు. కానీ వ్యక్తిగత స్థాయిలో మార్పును ప్రారంభిస్తే.. అదే క్రమంగా కుటుంబానికి, సమాజానికి విస్తరిస్తుందని ఆమె నమ్మకం.

ఇప్పుడు ఆమ్రపాలి తదుపరి అడుగు ఏంటి?

ప్రస్తుతం ఏపీటీడీసీ ఎండీ బాధ్యతల నుంచి బదిలీ అయిన ఆమ్రపాలి.. కొత్త పోస్టింగ్ లేకుండా జీఏడీలో రిపోర్ట్ చేయాలని ప్రభుత్వం ఆదేశించింది. అయితే ఆమెకు తదుపరి ఎలాంటి బాధ్యతలు అప్పగిస్తారన్నది మాత్రం స్పష్టత రావాల్సి ఉంది.

ఇప్పటికే కొంతకాలంగా సెలవులో ఉన్న ఆమెను బదిలీ చేయడం.. కొత్త పోస్టింగ్ ఇవ్వకుండా జీఏడీకి రిపోర్ట్ చేయాలని ఆదేశించడం.. ఆమె తదుపరి నియామకంపై ఆసక్తిని పెంచుతోంది.

ఒకప్పుడు తెలంగాణలో కలెక్టర్‌గా తనదైన ముద్ర వేసిన ఆమ్రపాలి.. ఇప్పుడు ఏపీ పరిపాలనలో తదుపరి ఏ బాధ్యతలు చేపడతారన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది. ఆమె కెరీర్‌లో తదుపరి అధ్యాయం ఎలా ఉండబోతోందన్నది ఇప్పుడు రాజకీయ, పరిపాలనా వర్గాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారింది.