ధ్యానం ఎవరు చేయాలి? ఈ తప్పుడు వాదనలు నమ్మొద్దు
ధ్యానం అనే పదం విన్నప్పుడు కొంతమంది మనసులో అపోహలు వచ్చే అవకాశముంది. చాలామంది భావించే విధంగా, ధ్యానం అంటే కేవలం సన్యాసులు లేదా సాధువులు మాత్రమే చేయగల పనిగా ఉంది, మరియు వారు సాధారణ జీవితం, సంబంధాలు, ఉద్యోగం, వ్యాపారం లాంటి విషయాలకు దూరంగా ఉంటారు అని అనుకుంటారు. కానీ నిజానికి, ఇవన్నీ సరైన అవగాహన లేకుండా ఏర్పడిన తప్పుదోరణలే.
Updated on: Jan 07, 2026 | 7:36 PM
ధ్యానం (Meditation) అనగానే మనలో కొందరికి కొన్ని అపోహలు ఏర్పడతాయి. చాలా మంది భావించే విధంగా, ధ్యానం అంటే కేవలం సన్యాసులు, సాధువులు మాత్రమే చేస్తారని, వారు సాధారణ జీవిత బాధ్యతల, సంబంధాలు, ఉద్యోగ వ్యాపారం లాంటి వాటికి అసహాయంగా ఉంటారని అనుకుంటారు. నిజానికి, ఇవన్నీ సరైన అవగాహన లేకపోవడం వల్ల వచ్చే తప్పుడు అభిప్రాయాలు మాత్రమే.
ఈ అపోహల వెనుక మూలం మనసుకు సంబంధించిన రెండు భిన్నమైన స్థితుల మధ్య తేడాను గుర్తించకపోవడమే. ఇహలోకపు విషయాలను ఎక్కడా పట్టించుకోవకుండా, నిర్లిప్తంగా ఉండటం వేరే, నిత్య జీవిత బాధ్యతలను బాధ్యతతో నిర్వహిస్తూ ఫలితాలపై పట్టించుకోకుండా ఉండటం వేరే. ముందువన్నీ ‘నిర్లిప్తత’ (detachment), రెండవది ‘నాన్-అటాచ్మెంట్’ (non-attachment) అని చెప్పవచ్చు.
ధ్యానం అసలు నాన్-అటాచ్మెంట్
ధ్యానం అసలు నాన్-అటాచ్మెంట్కు చెందుతుంది. ఇది మనసును నిర్లిప్తతలే కాకుండా, అన్ని పరిస్థితులను స్వేచ్ఛగా, పట్టించకుండానే గమనించగల స్థితికి తీసుకెళ్తుంది. ధ్యానం చేస్తున్నప్పుడు మనం ఎలాంటి పరిస్థితులు ఎదురైనా, వాటిని సడలించకుండా, ఏకాగ్రతతో గమనిస్తాము. కష్టాలు, ఆనందాలు ఏవైనా అవి కేవలం నిమిత్తాలుగా గమనిస్తాము. ఈ సాధన ద్వారా మనం మన లోపల ఏమి జరుగుతుందో స్పష్టంగా తెలుసుకోవచ్చు, మనం చైతన్యవంతులుగా, సున్నితత్వంతో మారుతాము.
ధ్యానం చేసే వ్యక్తులు ఎక్కువగా అనుభూతిని గ్రహిస్తారు. ఇతరుల బాధను అర్థం చేసుకుంటారు, అనుబంధాలను ఆస్వాదిస్తారు, సంబంధాలను మెరుగుపరుస్తారు. ఇది మనలో సానుకూల భావోద్వేగ చైతన్యం, తీవ్రమైన సహానుభూతిని పెంపొందిస్తుంది. పరిశోధనలు చూపుతున్నాయి – కొన్ని సంవత్సరాలుగా ధ్యానం సాధించినవారిలో భావోద్వేగ చైతన్యం, అనుబంధాలు, సహానుభూతి ఎక్కువగా ఉంటాయి.
మనస్తత్వాన్ని పరిశీలిస్తే, ఫలితాలను ఎక్కువగా ఆశించే వ్యక్తులు నిజానికి జరిగిన సంఘటనలకు తగిన శ్రద్ధ చూపలేరు. ఎలాంటి ఫలితం తప్పకుండా రావాలి అని కోరుకునే వారిలో ఒత్తిడి, భయం ఎక్కువగా ఉంటుంది. పిల్లల అభివృద్ధి గురించి కచ్చితమైన అభిప్రాయం పెట్టిన తల్లిదండ్రులు అనుబంధాన్ని కోల్పోతారు. కానీ ధ్యానం వల్ల వచ్చే నాన్-అటాచ్మెంట్ మనస్తత్వం ఉన్నవారికి ఈ సమస్యలు ఉండవు. ఫలితంపై ఆశను వదిలేస్తే, సంఘటనల పట్ల మన స్పందన స్పష్టంగా, స్వేచ్ఛగా ఉంటుంది. ఎలాంటి భయాలు లేకుండా నిర్ణయాలు తీసుకోవచ్చు.
ధ్యానం జీవితం నుంచి తప్పించుకుపోవడం కాదు. అది అనుభవాలను నిర్లిప్తతతో, భయపడకుండా, పూర్తి విధంగా ఆస్వాదించగల స్థితికి మనం తీసుకెళ్తుంది. ఓడిపోతామనేది భయం లేకుండా సవాళ్లను స్వీకరిస్తాము. అనిశ్చితిని భయాందోళన లేకుండా ఎదుర్కొంటాము. ధ్యానం మనసును నిశ్చలమైన, విశాలమైన స్థితిలోకి తీసుకెళ్తుంది. కానీ అది ఖాళీ లేదా శూన్యం కాదు.
