Sleep at New Places: కొత్త ప్రదేశాల్లో మనకు ఎందుకనీ నిద్రపట్టదు? మీకూ ఎప్పుడైనా ఇలా జరిగిందా..
ప్రయాణం చేస్తున్నప్పుడు లేదా ఎక్కడైనా రాత్రి బస చేసినప్పుడు చాలా మందికి మొదటి రోజు రాత్రి నిద్ర పట్టదు. మనకు పరిచయంలేని కొత్త వాతావరణంలో మన మెదడు ఎందుకు ఇలా ప్రవర్తిస్తుంది? ఇది ఒక వ్యాధా? అనే విషయాలను తాజా అధ్యయనం కొన్ని సంచలనాత్మక సమాచారాన్ని వెల్లడించింది. ప్రయాణం మొదలుపెట్టిన మొదటి రాత్రి లేదా కొత్త ప్రదేశంలో నిద్ర పట్టదు. చిన్న శబ్దానికే పదేపదే మెలకువ వస్తుందా? శాస్త్రీయ పరిభాషలో ఈ సమస్యను 'ఫస్ట్ నైట్ ఎఫెక్ట్' అని అంటారు. ఇటీవల ఆస్ట్రియాలోని సాల్జ్బర్గ్ విశ్వవిద్యాలయం పరిశోధకులు దీని వెనుక ఉన్న అసలు కారణాన్ని కనుగొన్నారు..
Updated on: Apr 17, 2026 | 8:44 PM
అపరిచిత వాతావరణంలో మనం నిద్రపోతున్నప్పుడు మన మెదడులోని కొన్ని భాగాలు అప్రమత్తంగా ఉంటాయని అధ్యయనాలు వెల్లడించాయి. వాస్తవానికి మనం మేల్కొని ఉన్నప్పటి కంటే నిద్రలో ఉన్నప్పుడు మెదడులోని కొన్ని భాగాలు మరింత చురుకుగా మారతాయి. ఈ అధిక చురుకుదనం మన పరిసరాల పట్ల మనల్ని మరింత అప్రమత్తంగా ఉండేలా చేస్తుంది. దీనివల్ల నిద్రపోవడం కష్టమవుతుంది. పరిశోధకులు నిద్రలో మెదడు కార్యకలాపాలను కొలవడానికి ఎలక్ట్రోఎన్సెఫలోగ్రఫీ (EEG) యంత్రాన్ని ఉపయోగించారు. ఈ పరీక్షలో పరిచయం లేని కొత్త వాతావరణంలో నిద్రపోతున్నప్పుడు, మెదడు చుట్టుపక్కల శబ్దాలను లేదా చిన్న కదలికలను ఒక ముప్పుగా భావిస్తుందని తేలింది. అందుకే మెదడు గాఢ నిద్రలోకి వెళ్లకుండా తేలికపాటి మగత స్థితిలో ఉంటుంది.
ప్రయోగంలో పాల్గొన్నవారిపై ఒక ఆసక్తికరమైన పరిశీలన జరిగింది. మొదటి రాత్రి వారిని ఒక అపరిచిత ప్రదేశంలో నిద్రపోవడానికి పంపారు. వారి మెదళ్ళు ఆ ప్రదేశానికి త్వరగా నిద్రపోవడానికి మొరయిస్తున్నాయని, దాని ఫలితంగా వారి నిద్ర నాణ్యత గణనీయంగా క్షీణించిందని గమనించబడింది. రెండవ రాత్రి, వారు నిద్రపోతున్నప్పుడు వారికి బాగా తెలిసిన లేదా పరిచయమున్న వ్యక్తి గొంతును చాలా మెల్లగా వినిపించారు. ఆశ్చర్యకరంగా పరిచయం లేని ప్రదేశంలో కూడా పరిచయమైన గొంతులు వినడం వల్ల వారి నిద్ర మునుపటి కంటే చాలా గాఢంగా మారింది. దీని అర్థం మెదడు సురక్షితంగా భావిస్తోందని అర్ధం.
మూడవ రాత్రి పరిశోధకులు ప్రయోగానికి గురైన వ్యక్తులు నిద్రిస్తున్నప్పుడు వారి పేర్లు పిలిపించడం లేదా వింత శబ్దాలు చేయడం వంటివి చేయించారు. ఆ శబ్దం తీవ్రత చాలా తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, ఆ అపరిచితత్వం వల్ల వారి నిద్రకు వెంటనే భంగం కలిగిందని కనుగొన్నారు. దీంతో మెదడు వెంటనే అప్రమత్తమై తనను తాను రక్షించుకోవడానికి సిద్ధమైపోతుంది. ఇది వాస్తవానికి ఒక ఆదిమ మానవ సహజ ప్రవృత్తి అని శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు. ఆదిమ కాలంలో అడవి జంతువుల దాడుల నుంచి తప్పించుకోవడానికి ప్రజలు నిద్రలో కూడా మేల్కొని ఉండే ఈ పద్ధతిని నేర్చుకున్నారు. ఆ ప్రాచీన అలవాటు జన్యువుల ద్వారా మన శరీరంలో కొనసాగుతూనే ఉంది. ఇది మనకు తెలియని ప్రదేశాలలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. కాబట్టి, కొత్త ప్రదేశంలో నిద్రపట్టకపోవడం ఒక వ్యాధి కాదు. అది మీ మెదడు అదనపు జాగ్రత్తలు తీసుకుంటోందనడానికి ఒక సంకేతం. అయితే ఈ సమస్యను అధిగమించడానికి మీరు మీ సొంత దిండును లేదా మీకు పరిచయమున్న వాసనను మీతో ఉంచుకోవచ్చు. ఇది మీ మెదడు ఆ ప్రదేశాన్ని సురక్షితమైనదిగా భావించి మీరు త్వరగా గాఢ నిద్రలోకి జారుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.
మరిన్ని ఆరోగ్య కథనాల కోసం క్లిక్ చేయండి.
