ఇటుకపై నిలబడి భక్తుని కోసం ఎదురుచూసిన పాండురంగడు.. పండరీపురం క్షేత్ర మహిమలు ఇవే!
Pandharpur Panduranga Swamy Temple Story Telugu: భక్తుడి కోసం ఇటుకపై నిలబడి ఎదురుచూసిన శ్రీమహావిష్ణువు పాండురంగ స్వామిగా కొలువైన పవిత్ర క్షేత్రం పండరీపురం. మహారాష్ట్రలోని చంద్రభాగా నది తీరాన వెలసిన ఈ దివ్యధామం స్థలపురాణం, పుండరీకుడి భక్తి కథ, రుక్మిణీదేవి ఆలయ విశేషాలు, ఏకాదశి ఉత్సవాల ప్రాధాన్యాన్ని తెలుసుకుందాం.
Updated on: Oct 29, 2026 | 11:36 AM
Pandharpur Panduranga Swamy Temple Story Telugu: భక్తులపై అపారమైన ప్రేమను కురిపించే శ్రీమహావిష్ణువు, తనను నమ్మిన వారి కోసం ఎలాంటి రూపంలోనైనా దర్శనమిస్తాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. భక్తి, సేవ, సమర్పణలకు నిలువెత్తు నిదర్శనంగా నిలిచే అలాంటి దివ్యక్షేత్రాల్లో మహారాష్ట్రలోని పండరీపురం ఒకటి. ఇక్కడ శ్రీహరి పాండురంగ స్వామిగా, విఠలుడిగా భక్తుల పూజలు అందుకుంటున్నాడు. తన భక్తుడి కోసం ఒక ఇటుకపై నిలబడి వేచి ఉన్న స్వామి కథ ఈ క్షేత్రానికి ప్రత్యేక గుర్తింపును తీసుకొచ్చింది.
చంద్రభాగా తీరాన వెలసిన దివ్యధామం
మహారాష్ట్రలోని సోలాపూర్ జిల్లాలో చంద్రభాగా నది ఒడ్డున పండరీపురం క్షేత్రం విరాజిల్లుతోంది. ఇక్కడి ప్రధాన ఆలయంలో పాండురంగ స్వామి నిలుచున్న భంగిమలో దర్శనమిస్తాడు. స్వామిని విఠోబా అని కూడా భక్తులు ఆప్యాయంగా పిలుచుకుంటారు. రుక్మిణీదేవి ఈ క్షేత్రంలో ప్రత్యేక ఆలయంలో కొలువై ఉండటం మరో విశేషం. భక్తి మార్గానికి, నామస్మరణకు, తల్లిదండ్రుల సేవకు ఈ పుణ్యక్షేత్రం ప్రతీకగా నిలుస్తోంది.
పుండరీకుడి భక్తికి మెచ్చిన శ్రీహరి
స్థలపురాణం ప్రకారం, పుండరీకుడు మొదట్లో తల్లిదండ్రుల పట్ల నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహరించేవాడు. కాలక్రమంలో తన తప్పును తెలుసుకుని పశ్చాత్తాపం చెందాడు. తల్లిదండ్రులను తిరిగి ఇంటికి తీసుకొచ్చి వారికి నిస్వార్థంగా సేవ చేయడం ప్రారంభించాడు. అతని భక్తిని, సేవాభావాన్ని పరీక్షించాలని శ్రీమహావిష్ణువు స్వయంగా అతని వద్దకు వచ్చాడని కథనం.
ఆ సమయంలో పుండరీకుడు తల్లిదండ్రుల సేవలో నిమగ్నమై ఉన్నాడు. స్వామి వచ్చినా తన సేవకు అంతరాయం కలగకూడదనే ఉద్దేశంతో, కాసేపు వేచి ఉండాలని సూచిస్తూ ఒక ఇటుకను ఆయనవైపు జరిపాడు. భక్తవత్సలుడైన శ్రీహరి ఆ ఇటుకపైనే నిలబడి పుండరీకుడి కోసం వేచి ఉన్నాడు. అనంతరం పుండరీకుడి కోరిక మేరకు స్వామి అక్కడే విగ్రహరూపంలో కొలువుదీరినట్లు స్థలపురాణం వివరిస్తుంది.
రుక్మిణీదేవి ప్రత్యేక ఆలయం
మరో సంప్రదాయ కథనం ప్రకారం, శ్రీకృష్ణుడిని వెతుకుతూ రుక్మిణీదేవి పండరీపురానికి చేరుకుంది. స్వామి ఇక్కడ కొలువుదీరడంతో ఆమె కూడా ఈ క్షేత్రంలోనే స్థిరపడిందని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. అయితే ఆమె ఆలయం ప్రధాన గర్భాలయానికి వేరుగా ఉంటుంది. భక్తులు పాండురంగ స్వామితో పాటు రుక్మిణీదేవిని కూడా దర్శించుకుంటారు.
ఏకాదశి ఉత్సవాల వైభవం
పండరీపురంలో ప్రతి ఏకాదశికి విశేష పూజలు నిర్వహిస్తారు. ముఖ్యంగా ఆషాఢ ఏకాదశి, కార్తీక ఏకాదశి పర్వదినాలకు అపారమైన ప్రాధాన్యం ఉంది. మహారాష్ట్రతో పాటు ఇతర రాష్ట్రాల నుంచి లక్షలాది మంది భక్తులు పాదయాత్రలతో తరలివస్తారు. చంద్రభాగా నదిలో పవిత్ర స్నానం ఆచరించి, పాండురంగ నామస్మరణ చేస్తూ స్వామిని దర్శించుకుంటారు.
తల్లిదండ్రుల సేవలోనే దైవసేవను దర్శించిన పుండరీకుడి కథ మనకు గొప్ప సందేశాన్ని అందిస్తుంది. నిస్వార్థమైన సేవ, నిజమైన భక్తి ఉన్నచోట దైవానుగ్రహం తప్పక లభిస్తుందని చాటిచెప్పే పండరీపురం క్షేత్రాన్ని దర్శించి పాండురంగడి కృపకు పాత్రులమవుదాం. జై పాండురంగ విఠల!
(Disclaimer: ఈ ఆధ్యాత్మిక కథనం పండరీపురం క్షేత్రానికి సంబంధించిన పురాణ గాథలు, సంప్రదాయ విశ్వాసాలు, భక్తుల ఆచారాల ఆధారంగా రూపొందించబడింది. ఇందులో పేర్కొన్న స్థలపురాణ విశేషాలు భక్తి సంప్రదాయాలకు సంబంధించినవి. వీటిని ఆధ్యాత్మిక, సాంస్కృతిక సమాచారంగా మాత్రమే పరిగణించగలరు.)
