తల్లిదండ్రులకు అలర్ట్..! పిల్లల ఇంటర్నెట్ వినియోగంపై సుప్రీంకోర్టు సంచలన తీర్పు!

న్యూఢిల్లీ: పిల్లల ఇంటర్నెట్ వినియోగంపై సుప్రీంకోర్టు కీలక తీర్పు వెలువరించింది. పిల్లలతో సహా ప్రతి వ్యక్తికీ ఇంటర్నెట్‌ను పొందడం, వినియోగించడం ప్రాథమిక హక్కు అని స్పష్టం చేసింది. ఆన్‌లైన్‌లో పిల్లలకు ఎదురవుతున్న ప్రమాదాలను సాకుగా చూపి, వయస్సు ఆధారంగా ఇంటర్నెట్ వినియోగంపై పూర్తిస్థాయి నిషేధం విధించడం సరైన పరిష్కారం కాదని పేర్కొంది. పిల్లల స్వేచ్ఛను కాపాడుతూనే వారిని ఆన్‌లైన్ వేధింపులు, లైంగిక దోపిడీ నుంచి రక్షించాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వాలు, సోషల్ మీడియా సంస్థలపై ఉందని స్పష్టం చేసింది. అక్టోబర్ 15, 2026న జస్ట్ రైట్స్ ఫర్ చిల్డ్రన్ అలయన్స్ వర్సెస్ ఎస్. హరీష్ కేసులో జస్టిస్ జె.బి. పర్దివాలా, జస్టిస్ కె. వినోద్ చంద్రన్‌ల ధర్మాసనం ఈ ఆదేశాలు జారీ చేసింది.

ఆర్టికల్ 21, 19(1)(ఎ) కింద ఇంటర్నెట్ హక్కు

రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21 జీవించే హక్కు, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛను పరిరక్షిస్తుండగా, ఆర్టికల్ 19(1)(ఎ) వాక్ స్వాతంత్ర్యం, భావప్రకటన స్వేచ్ఛను హామీ ఇస్తుంది. సమాచారాన్ని తెలుసుకోవడం, విద్యను అభ్యసించడం, అభిప్రాయాలను వ్యక్తపరచడం, ఇతరులతో సంభాషించడం వంటి అవసరాలకు ఇంటర్నెట్ కీలక సాధనమని కోర్టు పేర్కొంది. ముఖ్యంగా మారుమూల ప్రాంతాల్లోని పిల్లలకు విద్య, సమాచారం పొందడానికి ఇంటర్నెట్ ఒక్కటే ప్రధాన వనరుగా ఉండవచ్చని తెలిపింది. ప్రత్యేక అవసరాలు ఉన్న పిల్లలకు కూడా ఇతరులతో సంభాషించేందుకు, సంబంధాలను ఏర్పరచుకునేందుకు ఇది ఉపయోగపడుతుందని వివరించింది.

పిల్లలపై పూర్తి నిషేధం ఎందుకు వద్దు?

ఇంటర్నెట్‌లో సైబర్‌ బుల్లీయింగ్, ఆన్‌లైన్ లైంగిక వేధింపులు, అనుచిత పరిచయాలు వంటి ప్రమాదాలు ఉన్నాయని సుప్రీంకోర్టు అంగీకరించింది. అయితే, ఈ సమస్యలకు పిల్లలను ఇంటర్నెట్‌కు దూరం చేయడం పరిష్కారం కాదని స్పష్టం చేసింది. పూర్తి నిషేధం విధిస్తే పిల్లలు పర్యవేక్షణ తక్కువగా ఉండే ఇతర ప్లాట్‌ఫారమ్‌లకు వెళ్లే ప్రమాదం ఉందని పేర్కొంది. ఆన్‌లైన్‌లో బెదిరింపులు ఎదుర్కొనే పిల్లలు, ఇంటర్నెట్ వాడినందుకు తల్లిదండ్రులు మందలిస్తారనే భయంతో తమ సమస్యలను దాచిపెట్టవచ్చని న్యాయస్థానం అభిప్రాయపడింది. వయస్సు నిర్ధారణ పేరుతో ప్రతి వినియోగదారుడి వ్యక్తిగత సమాచారాన్ని నిరంతరం సేకరించడం గోప్యతకు ముప్పుగా మారే అవకాశాన్ని ప్రస్తావించింది.

సోషల్ మీడియా సంస్థలకు కీలక ఆదేశాలు

1. – బాలల లైంగిక దోపిడీ, వేధింపులకు సంబంధించిన కంటెంట్‌ను గుర్తించి తొలగించేందుకు సుప్రీంకోర్టు పలు చర్యలను సూచించింది.
2. – జాతీయ డేటాబేస్: బాలల లైంగిక వేధింపుల కంటెంట్‌ను గుర్తించి తొలగించేందుకు హ్యాష్‌లు, యూఆర్‌ఎల్‌లతో కూడిన ప్రత్యేక జాతీయ డేటాబేస్‌ను కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయాలి.
3. – మానవ ధృవీకరణ: డేటాబేస్‌లో చేర్చే సమాచారాన్ని కనీసం ముగ్గురు శిక్షణ పొందిన మానవ విశ్లేషకులు స్వతంత్రంగా ధృవీకరించాలి.
4. – కంటెంట్ తొలగింపు: ఇప్పటికే ధృవీకరించిన కంటెంట్‌తో సరిపోలే అంశాలను ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు తక్షణమే నిలిపివేసి తొలగించాలి.
5. – ఫిర్యాదుల వ్యవస్థ: ఫిర్యాదు అధికారుల వివరాలు స్పష్టంగా అందుబాటులో ఉండాలి. వినియోగదారులు రెండు దశల్లోనే ఫిర్యాదు చేయగలిగే వ్యవస్థ ఉండాలి.
6. – జవాబుదారీతనం: నిబంధనలు ఉల్లంఘించే సంస్థలపై జరిమానాలు విధించే అంశాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం పరిశీలించాలి. నిషేధిత కంటెంట్ ద్వారా వచ్చిన ఆదాయాన్ని స్వాధీనం చేసుకునే చర్యలనూ పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.

పిల్లల సోషల్ మీడియా ఖాతాలకు ప్రత్యేక భద్రత

పిల్లల భద్రత కోసం సోషల్ మీడియా ఖాతాలను సాధారణంగా ప్రైవేట్‌గా ఉంచడం, తెలియని పెద్దల నుంచి వచ్చే సందేశాలు, పరిచయాలను పరిమితం చేయడం, పిల్లలకు కనిపించే ప్రకటనలు, కంటెంట్‌పై నియంత్రణ విధించడం వంటి చర్యలను కోర్టు సూచించింది.

చిన్న వయస్సు పిల్లల సోషల్ మీడియా వినియోగంలో తల్లిదండ్రుల సమ్మతి, మార్గదర్శకత్వం, పర్యవేక్షణకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని పేర్కొంది. పిల్లలకు హానికరమైన పెద్దల అశ్లీల వెబ్‌సైట్ల వంటి నిర్దిష్ట కంటెంట్ లేదా సేవలపై తగిన ఆంక్షలు విధించేందుకు ప్రభుత్వానికి అవకాశం ఉందని కూడా స్పష్టం చేసింది. అంటే ఇంటర్నెట్ మొత్తాన్ని నిషేధించడం వేరు, పిల్లలకు హానికరమైన కంటెంట్‌ను లక్ష్యంగా చేసుకుని నియంత్రించడం వేరు.

పాఠశాలల్లో డిజిటల్ భద్రతపై అవగాహన

పిల్లలకు వయస్సుకు తగిన లైంగిక విద్య, డిజిటల్ భద్రతపై అవగాహన కల్పించాలని కోర్టు ఆదేశించింది. సమ్మతి, సురక్షితమైన-అసురక్షితమైన స్పర్శ, ఆన్‌లైన్ దోపిడీని గుర్తించడం, భయపడకుండా ఫిర్యాదు చేయడం వంటి అంశాలను విద్యలో భాగం చేయాలని సూచించింది. ఉపాధ్యాయులకు శిక్షణ, తల్లిదండ్రులకు అవగాహన కార్యక్రమాలు, బాధిత పిల్లలకు అవసరమైన కౌన్సెలింగ్ అందించడంపైనా దృష్టి పెట్టింది.

తదుపరి విచారణ డిసెంబర్ 10న

సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల అమలుకు అవసరమైన మార్గదర్శకాలు, ప్రామాణిక కార్యాచరణ విధానాలను రూపొందించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది. అవసరమైతే సంబంధిత చట్టాలు, నిబంధనల్లో మార్పులను కూడా పరిశీలించాలని తెలిపింది. తీసుకున్న చర్యలపై కేంద్ర ప్రభుత్వం తదుపరి విచారణకు ముందు నివేదిక సమర్పించాల్సి ఉంది. తదుపరి విచారణ డిసెంబర్ 10, 2026న జరగనుంది.

మొత్తంగా, పిల్లలను ఇంటర్నెట్‌కు దూరం చేయడం కంటే వారిని రక్షించే భద్రతా వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయడమే సుప్రీంకోర్టు తీర్పులోని ప్రధాన సందేశం. ఇంటర్నెట్ హక్కును కాపాడుతూనే, హానికరమైన కంటెంట్‌ను వ్యాప్తి చేసే వ్యక్తులు, దానిని తొలగించడంలో విఫలమయ్యే ప్లాట్‌ఫారమ్‌లను జవాబుదారీగా చేయాలని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది.

మరిన్ని జాతీయ వార్తల కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి..