Oldest Caves: ఈ గుహల వయస్సు 30 వేల సంవత్సరాలు! నేచర్ లవర్స్ డోంట్ మిస్..
భారతదేశంలో అతి పురాతన గుహగా బీహార్లోని బరాబర్ గుహలు పేరు పొందాయి. ఈ ప్రాచీన రాతి గుహలు క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దానికి చెందినవి. మౌర్య సామ్రాజ్యం సమయంలో వీటిని బౌద్ధ సన్యాసుల కోసం చెక్కారు. ఇవి తమ మెరిసే లోపలి గోడలకు, అశోక శాసనాలకు ప్రసిద్ధి. అయితే, భారతదేశంలో మానవుడు ఆక్రమించిన అతి పురాతన గుహలు, రాతి కళకు సంబంధించిన సాక్ష్యం మధ్యప్రదేశ్లోని భీమ్బేట్కా రాతి ఆశ్రయాలు. వీటిలోని కొన్ని కళాఖండాలు 30,000 సంవత్సరాల నాటివి. అంటే పాలియోలిథిక్, మెసోలిథిక్ కాలానికి చెందినవి.
Updated on: Oct 15, 2025 | 9:00 PM
గుహలు ప్రకృతి, మానవ సృష్టిలో అత్యంత పురాతన అద్భుతాలలో ఒకటి. ప్రపంచంలోనే అత్యంత పురాతన రాతి కళాఖండాలు కనుగొనబడిన ప్రాంతాలతో పాటు, భారతదేశం కూడా అనేక చారిత్రక గుహలకు నిలయం. మన దేశంలో అత్యంత పురాతన గుహగా బీహార్లోని బరాబర్ గుహలు పరిగణించబడుతున్నాయి. ఈ ప్రాచీన శిలాకృత గుహలు మౌర్య సామ్రాజ్యం కాలం నాటివి. అయితే, మానవ నివాస రాతి కళ ఆధారాల పరంగా మధ్యప్రదేశ్లోని భీమ్బేట్కా రాతి ఆశ్రయాలు 30,000 సంవత్సరాల నాటి పురాతనమైనవి. భారత చరిత్ర, మతం, సంస్కృతికి అద్దం పట్టే ఈ అత్యంత పురాతన గుహల విశేషాలు ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
చారిత్రక గుహల వివరాలు:
జోగిమారా గుహలు (ఛత్తీస్గఢ్): ఇవి క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దం నుంచి క్రీ.శ. 1వ శతాబ్దం మధ్య కాలానికి చెందినవి. పురాతన మత రహిత పెయింటింగ్స్ ఈ గుహల ప్రత్యేకత.
అజంతా గుహలు (మహారాష్ట్ర): క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దం నుంచి క్రీ.శ. 5వ శతాబ్దం మధ్య కాలం నాటివి. బౌద్ధ ఆరామాలు, కుడ్య చిత్రాల సంప్రదాయానికి ప్రసిద్ధి.
కార్లా గుహలు (మహారాష్ట్ర): ఇవి కూడా క్రీ.పూ. 2వ శతాబ్దం నుంచి క్రీ.శ. 5వ శతాబ్దం నాటివే. ఇక్కడ అతి పురాతన చైత్యగృహ (ప్రార్థనా మందిరం) ఉంది.
ఎల్లోరా గుహలు (మహారాష్ట్ర): క్రీ.శ. 6వ శతాబ్దం తరువాత చెక్కబడ్డాయి. ఈ గుహలలో హిందూ, బౌద్ధ, జైన శిలాకృత నిర్మాణాలు కనిపిస్తాయి.
ఎలిఫెంటా గుహలు (మహారాష్ట్ర): క్రీ.శ. 5వ నుంచి 9వ శతాబ్దాల మధ్య కాలం నాటివి. శివుని శిలాకృత దేవాలయాలు, మసకబారిన కుడ్య చిత్రాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి.
ఈ గుహలు ఆనాటి ప్రారంభ భారతీయ వాస్తుశిల్పం, ఆధ్యాత్మిక చరిత్ర గొప్పతనాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి.
