భారత్‌లోని ‘బ్లాక్​ రివర్​’ రహస్యం తెలుసా? హిమాలయాల నుంచి మైదానాల వరకు కాళీ నది ప్రస్థానం ఇదే!

గంభీరమైన లోయల గుండా ప్రవహిస్తూ, నలుపు రంగు ఛాయలను పులుముకున్నట్లు కనిపించే ఈ నదిని స్థానికులు ‘నల్ల నది’ అని పిలుచుకుంటారు. ఉత్తరాఖండ్‌లోని నందాదేవి పర్వత ప్రాంతాల్లో ఉద్భవించే ఈ జలప్రవాహం కేవలం ఒక నది మాత్రమే కాదు.. అది రెండు దేశాల మధ్య సరిహద్దు, లక్షలాది ఎకరాలకు సాగునీరు అందించే జీవనాధారం.

హిమాలయాల్లోని ప్రతి నదికి ఒక ప్రత్యేకత ఉంటుంది. కొన్ని నదులు మంచు కరుగుతున్నప్పుడు స్వచ్ఛంగా ఉంటే, మరికొన్ని రుతుపవనాల సమయంలో బురద రంగులో ఉంటాయి. కానీ, ఉత్తరాఖండ్‌లోని తూర్పు లోయల్లో ప్రవహించే ఈ నది మాత్రం ఎప్పుడూ కాస్త చీకటి ఛాయలో కనిపిస్తుంది. అందుకే దీనిని స్థానికంగా ‘కాళీ నది’ అని పిలుస్తారు. దీని ఎగువ ప్రాంతాల్లోని నీటిని ‘కాలా పానీ’ (నల్లటి నీరు) అని కూడా అంటారు. ఇంతకీ ఈ నది నీరు నల్లగా కనిపించడానికి కారణమేంటి? దీని వెనుక ఉన్న భౌగోళిక, ఆధ్యాత్మిక రహస్యాలు ఏంటో వివరంగా తెలుసుకుందాం..

నలుపు రంగు రహస్యం..

కాళీ నది నీరు నల్లగా కనిపించడానికి ప్రధాన కారణం అది ప్రవహించే లోతైన లోయలు. హిమాలయాల్లోని ఇరుకైన, లోతైన లోయల గుండా ఈ నది ప్రవహిస్తుంది. చుట్టూ ఉండే ఎత్తైన కొండలు, దట్టమైన అడవుల వల్ల పడే నీడలు నది నీటిని ముదురు రంగులో కనిపించేలా చేస్తాయి. దీనికి తోడు నదిలో ఉండే అవక్షేపాలు కూడా ఆ రంగును ప్రభావితం చేస్తాయి. ఆధ్యాత్మికంగా ఈ నది పేరును హిందూ దేవత ‘కాళికా దేవి’తో ముడిపెడతారు. లిపు లేఖ్ పర్వత మార్గం సమీపంలో ఈ అమ్మవారి ఆలయం కూడా ఉండటం విశేషం.

హిమాలయాల్లో పుట్టిన ఈ నది నైరుతి దిశగా ప్రవహిస్తుంది. ఇది ఉత్తరాఖండ్ మరియు పశ్చిమ నేపాల్ మధ్య సహజ సరిహద్దుగా నిలుస్తుంది. పర్వతాల నుండి మైదాన ప్రాంతాల్లోకి ప్రవేశించే క్రమంలో నేపాల్‌లోని బర్మదేవ్ మండి వద్ద ఇది విశాలంగా మారుతుంది. ఉత్తరాఖండ్‌లోని బన్బాసా వద్ద ఉన్న ‘శారదా బ్యారేజ్’ దాటిన తర్వాత, దీనిని ‘శారదా నది’ లేదా ‘సారదా నది’ అని పిలుస్తారు. సుమారు 480 కిలోమీటర్ల దూరం ప్రవహించే ఈ నది చివరకు ఉత్తరప్రదేశ్ లోని ఘాఘరా నదిలో కలుస్తుంది.

ప్రసిద్ధ కైలాస మానస సరోవర యాత్రకు వెళ్లే భక్తులకు ఈ నది ప్రవాహం ఒక ముఖ్యమైన మార్గం. 1930లో నిర్మించిన శారదా కాలువ ఉత్తర భారతదేశంలోని అతి పొడవైన సాగునీటి కాలువలలో ఒకటి. ఈ నది నీరు ఉత్తరప్రదేశ్ లోని లక్షలాది ఎకరాల పొలాలకు ప్రాణం పోస్తోంది. కాళీ నది కేవలం భౌగోళిక సరిహద్దు మాత్రమే కాదు, అది మన సంస్కృతిలో ఒక భాగం. పర్వతాల్లో ‘నల్ల నది’గా మొదలై, మైదానాల్లో ‘శారదా నది’గా మారి దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు చేయూతనందిస్తున్న ఈ ప్రవాహం నిజంగా ఒక అద్భుతం. హిమాలయాల అందాలను చూసేందుకు వెళ్లే పర్యాటకులు ఈ నిగూఢమైన నదిని ఒక్కసారైనా సందర్శించాల్సిందే.