రూ.50 నోటుపై ఉన్న ఈ రథం చూశారా? రాతి స్తంభాల నుండి వచ్చే సంగీతాన్ని వినాలంటే..సెలవులు ముగిసేలోపు చూసేయండి!
భారతదేశంలో ఎన్నో పురాతన ఆలయాలు తమ అద్భుత శిల్పకళతో ప్రపంచాన్ని ఆశ్చర్యపరుస్తున్నాయి. అలాంటి, వాటిలో కర్ణాటకలోని బళ్ళారి జిల్లాలో తుంగభద్ర నది తీరాన ఉన్న హంపి చారిత్రక నగరం అత్యంత ప్రధానమైనది. ఒకప్పుడు విజయనగర సామ్రాజ్య రాజధానిగా విలసిల్లిన హంపిలోని కట్టడాలను యునెస్కో (UNESCO) ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా గుర్తించింది. ఈ హంపి శిథిలాలలో శిల్పకళా కిరీటంగా నిలిచేది శ్రీ విజయ విఠల దేవాలయం. విష్ణుమూర్తి అవతారమైన విఠలుడికి అంకితం చేయబడిన ఈ ఆలయం, నాటి విజయనగర రాజుల అద్భుతమైన ఇంజనీరింగ్ నైపుణ్యానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.
Updated on: Jun 03, 2026 | 10:10 AM
కర్ణాటకలోని హంపిలో ఉన్న విజయ విఠల దేవాలయం భారతదేశపు అద్భుతమైన నిర్మాణ శైలికి, చారిత్రక వైభవానికి నిదర్శనం. యునెస్కో (UNESCO) ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా గుర్తించిన ఈ ఆలయం విజయనగర సామ్రాజ్య కాలం నాటిది. ఈ ఆలయ సముదాయంలో అత్యంత విచిత్రమైన, ఆకర్షణీయమైన భాగం ఇక్కడి మహా మండపం లేదా రంగ మండపం. దీనిని సంగీత స్తంభాల మండపం అని కూడా పిలుస్తారు. ఇందులో మొత్తం 56 రాతి స్తంభాలు ఉన్నాయి. ఈ స్తంభాల ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, వీటిని చేత్తో లేదా చిన్న కర్రతో మెల్లగా తట్టినప్పుడు సరిగమప అనే సప్తస్వరాలతో పాటు విభిన్న వాయిద్యాల శబ్దాలు వినిపిస్తాయి. ఘనమైన గ్రానైట్ రాళ్లను లోపల బోలుగా (Hollow) ఉండేలా ఎలా చెక్కారు, వాటి నుండి సంగీత స్వరాలు ఎలా వస్తున్నాయి అనేది నేటి ఆధునిక శాస్త్రవేత్తలకు కూడా ఒక రహస్యంగానే మిగిలిపోయింది. బ్రిటిష్ కాలంలో ఈ రహస్యాన్ని ఛేదించడానికి కొన్ని స్తంభాలను కట్ చేసి చూసినప్పటికీ, వారికి లోపల ఏమీ కనిపించలేదు.
ఐకానిక్ రాతి రథం (Stone Chariot):
ఆలయ ప్రాంగణంలో ఉన్న మరో అద్భుతం రాతి రథం. భారతీయ కరెన్సీ రూ.50 నోటుపై ఈ రథం చిత్రాన్ని మనం చూడవచ్చు. ఒడిశాలోని కోణార్క్ సూర్య దేవాలయ రథం స్ఫూర్తితో దీనిని నిర్మించినట్లు చెబుతారు. విష్ణుమూర్తి వాహనమైన గరుడుడి కోసం ఈ రథాన్ని నిర్మించారు. దూరం నుంచి చూస్తే ఇది ఒకే రాతితో చెక్కిన ఏకశిలా కట్టడంలా కనిపిస్తుంది, కానీ నిజానికి అనేక భారీ గ్రానైట్ రాళ్లను అతుకులు తెలియకుండా అమర్చి దీనిని రూపొందించారు. నాటి కాలంలో ఈ రథం చక్రాలు నిజంగానే తిరిగేవి అని చరిత్రకారులు చెబుతారు.
విజయ విఠల దేవాలయం కేవలం ఒక ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రం మాత్రమే కాదు, అది ప్రాచీన భారతదేశపు వాస్తుశిల్పం, సంగీతం, సైన్స్ కలయిక. కాల గమనంలో శత్రువుల దాడుల వల్ల కొంత భాగం శిథిలమైనప్పటికీ, నేటికీ ఈ ఆలయం పర్యాటకులను మంత్రముగ్ధులను చేస్తోంది. ప్రస్తుతం ఈ రాతి స్తంభాలకు నష్టం వాటిల్లకుండా ఉండేందుకు పురావస్తు శాఖ (ASI) వీటిని తాకడాన్ని నిషేధించింది.
