Palapitta: తెలంగాణ పాలపిట్ట మాయమవుతోందా? సంఖ్య తగ్గడానికి ఈ కారణాలే కారణమట!

పట్టణీకరణ, చెట్ల నరికివేత, వ్యవసాయంలో పురుగుమందుల అధిక వినియోగం, ఆవాసాల కొరత, అక్రమంగా పట్టుకోవడం, చైనా మాంజా వంటి అనేక ముప్పులు పాలపిట్టల మనుగడపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. మరోవైపు దసరా సందర్భంగా పాలపిట్టను బోనుల్లో బంధించి ప్రదర్శించడాన్ని అరికట్టాల్సిన అవసరం కూడా ఉంది. ఒకప్పుడు సర్వసాధారణంగా కనిపించిన ఈ పక్షి ఇప్పుడు అరుదుగా కనిపిస్తుండటంతో దీని సంరక్షణపై దృష్టి పెట్టాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది.

1. పాలపిట్టల సంఖ్య ఎందుకు తగ్గుతోంది?

పాలపిట్టల సంఖ్య తగ్గడానికి మానవ చర్యలు, పర్యావరణ మార్పులు ప్రధాన కారణాలుగా ఉన్నాయి. పట్టణాలు విస్తరించడం, వ్యవసాయ భూములు తగ్గిపోవడం, చెట్లు నరికివేయడం వల్ల వీటికి అవసరమైన ఆవాసాలు తగ్గిపోతున్నాయి.

పాలపిట్టలు సాధారణంగా పాత చెట్ల తొర్రలు, చెట్లలోని ఖాళీ ప్రదేశాల్లో గూళ్లు ఏర్పాటు చేసుకుంటాయి. అలాంటి చెట్లు తగ్గిపోవడంతో సంతానోత్పత్తికి అనుకూలమైన ప్రదేశాలు కూడా తగ్గుతున్నాయి.

2. పురుగుమందుల ప్రభావం కూడా ఎక్కువే

పాలపిట్టలు ప్రధానంగా కీటకాలను ఆహారంగా తీసుకుంటాయి. వ్యవసాయంలో రసాయనిక పురుగుమందుల వినియోగం పెరగడం వల్ల వీటికి ఆహారంగా ఉపయోగపడే కీటకాల సంఖ్య తగ్గే అవకాశం ఉంది.

అదే సమయంలో పురుగుమందుల అవశేషాలతో ప్రభావితమైన కీటకాలను తినడం కూడా పక్షుల ఆరోగ్యంపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. దీంతో ఆహారం, సంతానోత్పత్తి వంటి అంశాల్లో సమస్యలు ఏర్పడే ప్రమాదం ఉంటుంది.

3. దసరా సమయంలో పాలపిట్టలకు మరో ముప్పు

తెలంగాణలో దసరా రోజు పాలపిట్టను చూడటం శుభమనే నమ్మకం తరతరాలుగా కొనసాగుతోంది. ఈ నమ్మకాన్ని ఆసరాగా చేసుకుని కొందరు వ్యక్తులు పాలపిట్టలను అక్రమంగా పట్టుకుని బోనుల్లో బంధించి ప్రదర్శించేందుకు ప్రయత్నిస్తుంటారు.

అయితే పాలపిట్టలను పట్టుకోవడం, బంధించడం వన్యప్రాణి సంరక్షణ చట్టాల పరిధిలో నేరంగా పరిగణించబడుతుంది. పక్షులను బోనుల్లో ఉంచడం వల్ల అవి తీవ్ర ఒత్తిడికి గురయ్యే అవకాశం ఉంది. దసరా రోజున పాలపిట్టను చూడాలనే సంప్రదాయం ఉన్నప్పటికీ, వాటిని బంధించి చూడడం మాత్రం సరికాదు.

4. చైనా మాంజా కూడా ప్రాణాంతకమే

పతంగుల సీజన్‌లో ఉపయోగించే పదునైన చైనా మాంజా పక్షులకు మరో పెద్ద ముప్పుగా మారింది. ఆకాశంలో ఎగురుతున్న సమయంలో మాంజా తీగలకు చిక్కుకోవడం వల్ల పక్షులకు తీవ్ర గాయాలు కావచ్చు. కొన్నిసార్లు అవి ప్రాణాలు కూడా కోల్పోయే ప్రమాదం ఉంటుంది.

పాలపిట్టలతో పాటు అనేక ఇతర పక్షులు కూడా మాంజా కారణంగా ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నాయి. అందువల్ల పక్షుల సంరక్షణ కోసం ప్రమాదకరమైన మాంజా వినియోగాన్ని నివారించడం అవసరం.

5. దసరాతో పాలపిట్టకు విడదీయలేని అనుబంధం

విజయదశమి సందర్భంగా పాలపిట్టను దర్శించుకోవడం తెలంగాణలో ఎంతోకాలంగా ఉన్న సంప్రదాయం. మహాభారతంలోని పాండవులు, జమ్మిచెట్టు, ఆయుధాలకు సంబంధించిన కథనాలతో పాటు శ్రీరాముడి విజయానికి పాలపిట్ట దర్శనాన్ని అనుసంధానించే పురాణ నమ్మకాలు కూడా ఉన్నాయి.

దసరా రోజు సాయంత్రం జమ్మి పూజ అనంతరం పాలపిట్టను చూస్తే విజయాలు, శుభాలు కలుగుతాయని చాలామంది విశ్వసిస్తారు. అందుకే ఈ పక్షి తెలంగాణ సంస్కృతిలో కేవలం ఒక పక్షిగా కాకుండా దసరా సంప్రదాయంలో భాగంగా మారింది.

6. రైతులకు పాలపిట్ట ఎలా ఉపయోగపడుతుంది?

పాలపిట్టల ప్రాధాన్యం కేవలం సంప్రదాయాలకే పరిమితం కాదు. ఇవి కీటకాలను ఆహారంగా తీసుకోవడం ద్వారా వ్యవసాయ ప్రాంతాల్లో సహజంగా కీటకాల నియంత్రణలో కొంత పాత్ర పోషిస్తాయి.

పంటలకు హాని చేసే వివిధ కీటకాలను తినడం వల్ల పర్యావరణ సమతుల్యతకు ఇవి ఉపయోగపడతాయి. అందుకే పాలపిట్టల ఉనికి వ్యవసాయ ప్రాంతాల జీవవైవిధ్యానికి కూడా ముఖ్యమైనదిగా భావించవచ్చు.

7. నగరాల్లో కనిపించకపోవడానికి కారణాలేంటి?

హైదరాబాద్‌ చుట్టుపక్కల గతంలో పాలపిట్టలు కనిపించిన అనేక ప్రాంతాలు ఇప్పుడు వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్నాయి. పొలాల స్థానంలో టౌన్‌షిప్‌లు, గేటెడ్‌ కమ్యూనిటీలు, నిర్మాణాలు పెరగడంతో పక్షులకు అవసరమైన చెట్లు, బహిరంగ ప్రదేశాలు తగ్గుతున్నాయి.

చెరువుల కాలుష్యం, పెరుగుతున్న వాయు కాలుష్యం, పక్షులకు అనుకూలమైన స్థానిక చెట్ల కొరత వంటి అంశాలు కూడా నగర జీవవైవిధ్యంపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ఫలితంగా పాలపిట్టలతో పాటు ఇతర పక్షుల ఉనికి కూడా తగ్గే పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది.

8. పాలపిట్టలను ఎలా కాపాడుకోవాలి?

పాలపిట్టల సంరక్షణకు సహజ ఆవాసాలను కాపాడటం అత్యంత ముఖ్యం. పాత చెట్లను విచక్షణారహితంగా నరకకుండా చూడటం, స్థానిక జాతుల చెట్లను పెంచడం, వ్యవసాయంలో పురుగుమందుల వినియోగాన్ని బాధ్యతగా నిర్వహించడం, చెరువులు-మైదానాలను రక్షించడం వంటి చర్యలు అవసరం.

అదేవిధంగా దసరా సందర్భంగా పాలపిట్టలను పట్టుకోవడం, బోనుల్లో బంధించడం వంటి చర్యలను ప్రజలు నిరుత్సాహపరచాలి. పక్షి కనిపిస్తే దూరం నుంచి స్వేచ్ఛగా చూడాలి కానీ దాన్ని పట్టుకుని ఇంటికి తీసుకెళ్లడం లేదా ప్రదర్శనకు పెట్టడం చేయకూడదు.