ఈ ఏడాది నిప్పుల వర్షమే.. ఎల్ నినో ప్రభావంతో భారత్‌లో తక్కువ వర్షపాతం.. ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ రిపోర్ట్ ఇదిగో

ఒకప్పుడు.. సాధారణంగా ఎండాకాలం అంటే 40 డిగ్రీల వరకు ఉష్ణోగ్రతలు నమోదయ్యేయి. కానీ.. ఇప్పుడు సాధారణ ఉష్ణోగ్రతలు .. పూర్తి ఎండాకాలం రాకాముందే.. 45 డిగ్రీలకు చేరుకుంటున్నాయి.. ఇలా భానుడి భగభగలకు భారత్ మాత్రమే కాదు.. ప్రపంచం మొత్తం అల్లాడిపోతోంది. పగలు వేడి రాత్రి ఉక్కపోతతో చాలా ప్రాంతాల ప్రజలు నరకం చూస్తున్నారు. ఈ క్రమంలో ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ కీలక ప్రకటన చేసింది.. 2026 మధ్యకాలం నుంచి ఎల్ నినో ప్రభావం ఏర్పడి, అది బలంగా ఉండే అవకాశం ఉందని ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ (డబ్ల్యూఎంఓ) శుక్రవారం తెలిపింది. మరోవైపు, హిందూ కుష్ హిమాలయ పర్వత శ్రేణులలో హిమ నిల్వలు వరుసగా నాలుగో ఏడాది కూడా రికార్డు స్థాయిలో కనిష్టానికి పడిపోయాయని ఒక ప్రత్యేక అధ్యయనం వెల్లడించింది. ఇప్పటికే సాధారణం కంటే తక్కువ రుతుపవనాలకు సిద్ధమవుతున్న భారతదేశానికి, రాబోయే కాలం కష్టతరంగా ఉండబోతోందని ఈ రెండు సంకేతాలు సూచిస్తున్నాయి.

WMO నుండి వచ్చిన తాజా నెలవారీ గ్లోబల్ సీజనల్ క్లైమేట్ అప్‌డేట్.. భూమధ్యరేఖ పసిఫిక్‌లో స్పష్టమైన మార్పును సూచిస్తోంది. సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు వేగంగా పెరుగుతుండటంతో పాటు, 2026 మే-జూలై ప్రారంభంలోనే ఎల్ నినో తిరిగి వచ్చే అవకాశం ఉందని కూడా ఇది సూచిస్తోంది. ఆ కాలంలో “దాదాపు ప్రపంచవ్యాప్తంగా సాధారణం కంటే ఎక్కువ భూ ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు” ఉంటాయని, అలాగే జూలై వరకు భారతదేశంలో సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం నమోదవుతుందని కూడా అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి.

“సంవత్సరం ప్రారంభంలో తటస్థ పరిస్థితుల కాలం తర్వాత, వాతావరణ నమూనాలు ఇప్పుడు బలంగా ఏకీభవిస్తున్నాయి. ఎల్ నినో ప్రారంభంపై, ఆ తర్వాత వచ్చే నెలల్లో అది మరింత తీవ్రతరం కావడంపై అధిక విశ్వాసం ఉంది” అని WMO వాతావరణ అంచనాల అధిపతి విల్ఫ్రాన్ మౌఫౌమా ఓకియా అన్నారు.

“ఇది ఒక బలమైన సంఘటన కావచ్చని నమూనాలు సూచిస్తున్నాయి – కానీ, సంవత్సరంలో ఈ సమయంలో అంచనాల కచ్చితత్వానికి ‘వసంతకాల అంచనా అవరోధం’ ఒక సవాలుగా ఉంది. ఏప్రిల్ తర్వాత అంచనాలపై విశ్వాసం సాధారణంగా మెరుగుపడుతుంది” అని ఆయన జోడించారు.

ఎల్ నినో – లా నినా అనేవి ఎల్ నినో-సదరన్ ఆసిలేషన్ (ENSO) వ్యతిరేక దశలు. ఇది మధ్య – తూర్పు భూమధ్యరేఖ పసిఫిక్‌లో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలలో మార్పుల ద్వారా నడిచే ఒక సహజ వాతావరణ చక్రం. వెచ్చని దశ అయిన ఎల్ నినో, సాధారణంగా ప్రతి రెండు నుండి ఏడు సంవత్సరాలకు ఒకసారి సంభవిస్తుంది.. సుమారు తొమ్మిది నుండి 12 నెలల పాటు ఉంటుంది. ఇది ఆస్ట్రేలియా, ఇండోనేషియా, దక్షిణ ఆసియాలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో కరువుతో, అలాగే దక్షిణ దక్షిణ అమెరికా, దక్షిణ అమెరికా, హార్న్ ఆఫ్ ఆఫ్రికా – మధ్య ఆసియాలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో పెరిగిన వర్షపాతంతో ముడిపడి ఉంటుంది. భారతదేశంలో, ఎల్ నినో రుతుపవన కాలంలో వర్షాలను తగ్గిస్తుంది. ఉత్తరార్ధగోళ వేసవి కాలంలో, ఎల్ నినో వెచ్చని నీరు.. మధ్య, తూర్పు పసిఫిక్‌లో హరికేన్‌లకు ఆజ్యం పోయగలదు.. అదే సమయంలో అట్లాంటిక్ బేసిన్‌లో హరికేన్‌ల ఏర్పాటును అడ్డుకుంటుంది.

ఎల్ నినో, లా నినా అంటే..

ఎల్ నినో, లా నినా (El Niño & La Niña) అనేవి పసిఫిక్ మహాసముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలలో కలిగే మార్పుల వల్ల ప్రపంచ వాతావరణాన్ని ప్రభావితం చేసే రెండు వ్యతిరేక దృగ్విషయాలు. ఎల్ నినో వల్ల సముద్రం వేడెక్కి వర్షాభావం (తక్కువ వర్షాలు/కరువు) ఏర్పడితే, లా నినా వల్ల సముద్రం చల్లబడి విపరీతమైన వర్షాలు (వరదలు) కురుస్తాయి.

ఏప్రిల్ ప్రారంభం నాటికి, 2025-26 లా నినా ముగిసిన తర్వాత ENSO వ్యవస్థ తటస్థ దశలో ఉంది. పరిశీలనల ప్రకారం, మధ్య – తూర్పు భూమధ్యరేఖ పసిఫిక్‌లో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు దాదాపు సగటుకు దగ్గరగా ఉండటంతో పాటు, భూగర్భ ఉష్ణ పరిమాణం కూడా పెరుగుతోంది. చాలా డైనమికల్ – స్టాటిస్టికల్ ఫోర్‌కాస్ట్ మోడల్స్ ప్రకారం, ENSO-తటస్థ పరిస్థితులు ఉత్తరార్ధగోళ వసంతకాలం వరకు కొనసాగుతాయి.. ఆ తర్వాత ఎల్ నినో ఉత్తరార్ధగోళ వేసవి లేదా శరదృతువులో ఉద్భవించి, సంవత్సరాంతం వరకు కొనసాగే అవకాశం ఉంది.

మే-జూలై కాలంలో, దాదాపు అన్నిచోట్లా భూ ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది, ముఖ్యంగా దక్షిణ ఉత్తర అమెరికా, మధ్య అమెరికా, కరేబియన్, యూరప్ – ఉత్తర ఆఫ్రికా ప్రాంతాలలో ఈ ప్రభావం బలంగా ఉంది.

శక్తివంతమైన 2023-2024 ఎల్ నినో – వాతావరణ మార్పుల ప్రభావం కలయిక కారణంగా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా 2024 సంవత్సరం రికార్డు స్థాయిలో అత్యంత వేడిగా నమోదైంది. వాతావరణ మార్పులు ఎల్ నినో సంఘటనల తరచుదనాన్ని లేదా తీవ్రతను పెంచుతాయనడానికి ఎటువంటి ఆధారాలు లేనప్పటికీ, వేడెక్కిన సముద్రం – వాతావరణం వడగాలులు, భారీ వర్షపాతం వంటి తీవ్రమైన వాతావరణ సంఘటనలకు అవసరమైన శక్తి, తేమ లభ్యతను పెంచుతాయి. కాబట్టి, ఇది సంబంధిత ప్రభావాలను తీవ్రతరం చేయగలదని ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ (WMO) తెలిపింది.

భారత్ లో తక్కువ వర్షాపాతం..

ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ (WMO) అంచనా భారతదేశం అంచనాతో సరిపోలుతోంది. ఈ సంవత్సరం రుతుపవన వర్షపాతం దీర్ఘకాల సగటులో 92% వరకు ఉండవచ్చని, దీనిలో ±5% దోష పరిధి ఉండవచ్చని భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) అంచనా వేసిందని ఏప్రిల్ 13న పలు నివేదికలు తెలిపాయి. గత 11 ఏళ్లలో సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం ఉంటుందని అంచనా వేయడం ఇదే మొదటిసారి. ఈ అంచనాకు ఎల్ నినో దృగ్విషయాన్ని IMD కారణంగా పేర్కొంది. భారతదేశంలో చివరిసారిగా సాధారణం కంటే తక్కువ రుతుపవన వర్షపాతం 2023లో నమోదైంది.. అయితే ఆ సంవత్సరం సాధారణ వర్షపాతం ఉంటుందని IMD అంచనా వేసింది.

పశ్చిమ ఆసియా యుద్ధం వల్ల కలిగిన పరోక్ష నష్టాలైన వృద్ధి, వ్యవసాయ ఉత్పత్తి, ద్రవ్యోల్బణం వంటి విషయాల గురించి ఇప్పటికే ఆందోళన చెందుతున్న ఆర్థిక వ్యవస్థపై, సాధారణం కంటే తక్కువ స్థాయిలో ఉన్న రుతుపవనాలు మరింత చీకటిని కమ్మేలా చేస్తున్నాయి.

ఇదిలా ఉండగా, ఇంటర్నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ ఇంటిగ్రేటెడ్ మౌంటెన్ డెవలప్‌మెంట్ (ICIMOD) విడుదల చేసిన స్నో అప్‌డేట్ 2026 ప్రకారం.. హిందూ కుష్ హిమాలయ పర్వత శ్రేణి అంతటా హిమపాతం దీర్ఘకాల సగటు కంటే 27.8% తక్కువకు పడిపోయింది. ఇది గత ఏడాది నమోదైన 23.6% కనిష్ట లోటు రికార్డును అధిగమించడమే కాక, సాధారణం కంటే తక్కువ హిమపాతం కొనసాగడం ఇది వరుసగా నాలుగో ఏడాదిగా నిలిచింది.

ఈ నిరంతర క్షీణత, ప్రపంచంలోనే అత్యంత ఎత్తైన పర్వత శ్రేణి అంతటా కాలానుగుణ హిమ నిల్వలు వ్యవస్థాగతంగా కుప్పకూలుతున్నాయని సూచిస్తోందని ICIMOD పరిశోధకులు తెలిపారు. 2003 నుండి 2026 మధ్య, HKH ప్రాంతం నవంబర్ నుండి మార్చి వరకు 14 శీతాకాలాలలో సాధారణం కంటే తక్కువ హిమపాతాన్ని చవిచూసింది, ఈ ధోరణి ఇటీవలి సంవత్సరాలలో మరింత తీవ్రమైంది.

మంచు నిలకడ అనేది నేలపై మంచు ఎంతకాలం నిలిచి ఉంటుందో కొలిచే కొలమానం – ఇది జలవనరులపై వాతావరణ మార్పుల ప్రభావానికి ఒక కీలక సూచిక. రెండు బేసిన్‌లలో సానుకూల నిలకడ నమోదైంది – గంగానదిలో +16.3%, ఇరావడిలో +21.8% – ఇవి పరిమిత స్థానిక ఉపశమనాన్ని అందిస్తున్నప్పటికీ, ప్రాంతీయ సంక్షోభాన్ని అధిగమించడానికి సరిపోవని ICIMOD తెలిపింది. దీనికి విరుద్ధంగా, మెకాంగ్‌లో -59.5%, టిబెటన్ పీఠభూమిలో -47.4%, సల్వీన్‌లో -41.8% వద్ద తీవ్రమైన లోటు కొనసాగుతోంది.

“ఇది ప్రాంతీయ స్థాయిలో కాలానుగుణ హిమ నిల్వలు నిరంతరం క్షీణిస్తున్నాయని సూచిస్తుంది.. ముఖ్యంగా అము దర్యా, హెల్మండ్, సింధు, తారిమ్ వంటి హిమపాతం అధికంగా ఉండే పశ్చిమ బేసిన్‌లలో ముందస్తు, సమన్వయంతో కూడిన నీటి నిర్వహణ – కరువు సన్నద్ధతా చర్యలు తీసుకోవాల్సిన అవసరాన్ని నొక్కి చెబుతోంది,” అని ICIMOD పేర్కొంది.

మరిన్ని ప్రపంచ వార్తల కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి..