Tholi Ekadashi: శ్రీమహావిష్ణువు యోగనిద్రలోకి వెళ్లే పవిత్ర దినం.. తొలి ఏకాదశి ఉపవాసం ఎలా ఆచరించాలి?
Tholi Ekadashi 2026: ఆషాఢ శుక్ల ఏకాదశిగా ప్రసిద్ధి చెందిన తొలి ఏకాదశి రోజున శ్రీమహావిష్ణువు యోగనిద్రలోకి ప్రవేశిస్తారని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ఈ పవిత్ర దినాన ఇంట్లో పూజ ఎలా చేయాలి? ఉపవాసాన్ని ఎలా ఆచరించాలి? దేవాలయ దర్శనం, దానం, తొలి ఏకాదశి ఆధ్యాత్మిక విశిష్టత గురించి పూర్తి వివరాలు తెలుసుకోండి.
Updated on: Jul 24, 2026 | 3:44 PM
Tholi Ekadashi 2026 Telugu: హిందూ ధర్మంలో ప్రతి ఏకాదశికి ప్రత్యేకమైన ప్రాధాన్యత ఉన్నప్పటికీ, ఆషాఢ శుక్ల ఏకాదశికి అత్యంత విశిష్ట స్థానం ఉంది. దీనినే తొలి ఏకాదశి, దేవశయన ఏకాదశి, హరిశయని ఏకాదశి, పద్మనాభ ఏకాదశి అనే పేర్లతో పిలుస్తారు. చాతుర్మాస్య ప్రారంభానికి సంకేతంగా భావించే ఈ పవిత్ర తిథి నుంచి అనేక ముఖ్యమైన ఆధ్యాత్మిక ఉత్సవాలు ప్రారంభమవుతాయని పురాణాలు, ఆగమ శాస్త్రాలు వివరిస్తాయి. ఈ ఏడాది తొలి ఏకాదశి జూలై 25, 2026 (శనివారం) రోజున వచ్చింది. ఈ సందర్భంగా భక్తులు విష్ణుమూర్తిని భక్తిశ్రద్ధలతో ఆరాధించి ఉపవాసం ఆచరిస్తారు. ఈ పవిత్ర దినం విశిష్టత, ఇంట్లో చేయాల్సిన పూజా విధానం, దేవాలయ దర్శనం, ఉపవాస నియమాలు తెలుసుకుందాం.
తొలి ఏకాదశి ఎందుకు అంత ప్రత్యేకం?
ఆషాఢ శుక్ల ఏకాదశి రోజున శ్రీమహావిష్ణువు యోగనిద్రలోకి ప్రవేశిస్తారని వైష్ణవ సంప్రదాయం చెబుతుంది. ఈ రోజు నుంచి ప్రారంభమయ్యే చాతుర్మాస్యం నాలుగు నెలల పాటు కొనసాగుతుంది. అనంతరం కార్తీక శుక్ల ఏకాదశి రోజున వచ్చే ఉత్తాన ఏకాదశి నాడు విష్ణుమూర్తి యోగనిద్ర నుంచి మేల్కొంటారని విశ్వాసం. ఈ కారణంగానే ఈ ఏకాదశిని దేవశయన ఏకాదశిగా పిలుస్తారు. అలాగే దక్షిణాయనం ప్రారంభమైన తర్వాత వచ్చే తొలి ప్రధాన ఏకాదశి కావడంతో తొలి ఏకాదశి అనే పేరు ప్రసిద్ధి చెందింది.
తొలి ఏకాదశి రోజు ఇంట్లో పూజ ఎలా చేయాలి?
ఈ రోజు ఉదయం బ్రహ్మముహూర్తంలో నిద్రలేచి ఇంటిని పరిశుభ్రంగా ఉంచి స్నానం చేయాలి. అనంతరం పూజా మందిరాన్ని శుభ్రపరచి లక్ష్మీనారాయణుల చిత్రపటం లేదా శ్రీరాముడు, శ్రీకృష్ణుడు, శ్రీనరసింహస్వామి, శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి వంటి విష్ణు స్వరూపాల చిత్రాన్ని ప్రతిష్ఠించాలి. చిత్రపటానికి గంధం, కుంకుమతో తిలకాలు పెట్టి పుష్పాలతో అలంకరించాలి. పచ్చకర్పూరం కలిపి తయారు చేసిన తీపి నైవేద్యాన్ని సమర్పించి దీపారాధన చేయాలి. తులసీదళాలతో అర్చన చేస్తూ “ఓం లక్ష్మీ నారాయణాయ నమః” అనే మంత్రాన్ని 21, 54 లేదా 108 సార్లు జపించడం శ్రేయస్కరంగా భావిస్తారు. తులసి దళాలు అందుబాటులో లేకపోతే తెల్ల గన్నేరు, నందివర్ధనం, తుమ్మి, జాజి వంటి పుష్పాలతో కూడా విష్ణుమూర్తిని పూజించవచ్చు.
పచ్చకర్పూర హారతి ప్రాముఖ్యత
పూజ ముగిసిన తర్వాత పచ్చకర్పూరంతో హారతి ఇవ్వడం వైష్ణవ సంప్రదాయంలో శుభప్రదంగా భావిస్తారు. ఇలా చేయడం వల్ల ఇంట్లో సానుకూల వాతావరణం ఏర్పడుతుందని, భక్తికి మరింత బలం చేకూరుతుందని విశ్వాసం.
ఆలయ దర్శనం ఎందుకు చేయాలి?
ఇంట్లో పూజ అనంతరం సమీపంలోని విష్ణు ఆలయాన్ని దర్శించడం ఉత్తమంగా భావిస్తారు. విష్ణు ఆలయం అందుబాటులో లేకపోతే శ్రీరామ, శ్రీకృష్ణ, శ్రీ వేంకటేశ్వరస్వామి లేదా శ్రీనరసింహస్వామి ఆలయాలను సందర్శించవచ్చు. ఆలయంలో తులసి మాలను సమర్పించి అర్చన చేయించుకోవడం, ధ్వజస్తంభం వద్ద ఆవునెయ్యితో దీపం వెలిగించడం శుభఫలితాలను ఇస్తుందని విశ్వాసం. అలాగే ఆలయం చుట్టూ 2, 4, 6 లేదా 8 వంటి సరి సంఖ్యలో ప్రదక్షిణలు చేయడం యుగ్మ ప్రదక్షిణగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ విధంగా ప్రదక్షిణలు చేయడం ద్వారా శ్రీమహావిష్ణువు కటాక్షం లభిస్తుందని ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాలు పేర్కొంటాయి.
విష్ణు సహస్రనామ పారాయణం
తొలి ఏకాదశి రోజున విష్ణు సహస్రనామాన్ని పారాయణం చేయడం అత్యంత పుణ్యప్రదంగా భావిస్తారు. దీనివల్ల మానసిక ప్రశాంతత, ఆధ్యాత్మిక శక్తి, కుటుంబ సౌఖ్యం కలుగుతాయని భక్తుల విశ్వాసం.
ఉపవాసం ఎలా ఆచరించాలి?
ఏకాదశి ఉపవాసం ఈ పర్వదినంలో అత్యంత ముఖ్యమైన ఆచారం. ఆరోగ్య పరిస్థితిని బట్టి భక్తులు తమకు అనుకూలమైన విధంగా ఉపవాసాన్ని పాటించవచ్చు. ఉపవాసంలో సాధారణంగా పాటించే విధానాలు: పూర్తిగా నిరాహారంగా ఉండడం. కేవలం నీరు మాత్రమే తీసుకోవడం. పాలు, పండ్లతో ఉపవాసం కొనసాగించడం. ఉపవాసానికి అనుకూలమైన సాత్విక ఆహారం మాత్రమే తీసుకోవడం. అయితే చిన్నపిల్లలు, వృద్ధులు, గర్భిణులు, అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న వారు కఠిన ఉపవాసం చేయకుండా ఆరోగ్యానికి అనుగుణంగా వ్యవహరించడం మంచిది.
ద్వాదశి రోజు ఉపవాస విరమణ
ఏకాదశి ఉపవాసాన్ని మరుసటి రోజు ద్వాదశి తిథిలో విరమించాలి. ఉపవాసం ముగించే ముందు అవసరమైన వారికి అన్నదానం లేదా భోజనం పెట్టి, అనంతరం తాము ఆహారం స్వీకరించడం శ్రేష్ఠమైన ఆచారంగా భావిస్తారు.
ఉపవాసం చేయలేని వారు ఏం చేయాలి?
ఏదైనా కారణంతో ఉపవాసం పాటించలేని వారు నిరాశ చెందాల్సిన అవసరం లేదు. ఆ రోజున తమ శక్తికి తగ్గట్టు దానం చేయడం కూడా పుణ్యప్రదంగా భావిస్తారు. ఈ సందర్భంగా చేయదగిన దానాలు: బియ్యం, పండ్లు, వస్త్రాలు, అన్నదానం, అవసరమైన వారికి ఆహార పదార్థాల పంపిణీ చేయడం. భక్తి, దానం, సాత్విక జీవనం కలిసినప్పుడు తొలి ఏకాదశి ఆచరణ సంపూర్ణమవుతుందని ధర్మశాస్త్రాలు సూచిస్తున్నాయి.
(Disclaimer: ఈ కథనంలో పేర్కొన్న వివరాలు పురాణాలు, ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాలు, సంప్రదాయ ఆచారాల ఆధారంగా అందించబడ్డాయి. ప్రాంతాల వారీగా పూజా విధానాలు, ఆచారాల్లో స్వల్ప మార్పులు ఉండవచ్చు. వ్యక్తిగత నిర్ణయాలు తీసుకునేముందు సంబంధిత నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిది.)
