కాలం మారింది.. రికార్డు మారింది! నాడు రేడియో కాలపు రాజకీయం.. నేడు రీల్స్ కాలపు పోరాటం..!

భారత ప్రజాస్వామ్య చరిత్రలో జూన్ 10 ఒక మైలురాయిగా నిలిచిపోనుంది. ప్రస్తుత దేశ ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ఈ రోజున ఒక అరుదైన, చారిత్రాత్మక రికార్డును తన పేరిట లిఖించుకోనున్నారు. స్వతంత్ర భారతదేశంలో ఎన్నికల ద్వారా అత్యధిక కాలం ప్రధానమంత్రిగా పనిచేసిన వ్యక్తిగా ఆయన నిలవనున్నారు. దీంతో, దేశ తొలి ప్రధానమంత్రి పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ నెలకొల్పిన సుదీర్ఘ కాలపు రికార్డును నరేంద్ర మోదీ అధిగమించనున్నారు. అంతకుముందు, గత ఏడాది జూలైలోనే మోదీ.. మాజీ ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ అత్యధిక కాలం ప్రధానిగా ఉన్న రికార్డును దాటేశారు. ఈ సందర్భంగా, ఎన్నికల పరీక్షలో మోదీ, నెహ్రూల స్థానం ఎక్కడ ఉందో అర్థం చేసుకుందాం. వందలాది పార్టీల పోటీలో మోదీ గెలుస్తుండగా, నెహ్రూ ఎలా గెలుపు బాటలో కొనసాగారు? తెలుసుకుందాం.

అప్పుడు పరిస్థితులు వేరు, ఇప్పుడు పరిస్థితులు వేరు. భారతదేశ ప్రజాస్వామ్యం విశాలమైనది, నిరంతరం మారుతూ ఉంటుంది. నేటి ఎన్నికల రాజకీయాలు 1950, 1960ల నాటి వాటికి పూర్తిగా భిన్నమైనవి. అప్పుడు రాజకీయాల స్వరూపం వేరుగా ఉండేది. నేడు పోటీ మరింత తీవ్రంగా ఉంది. అందువల్ల, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ – నరేంద్ర మోదీల ఎన్నికల విజయాలను పోల్చి చూసేటప్పుడు, ఆనాటి సామాజిక, రాజకీయ వాతావరణాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకోవడం ముఖ్యం.

స్వాతంత్ర్యం తర్వాత నెహ్రూ భారతదేశానికి దిశానిర్దేశం చేశారు. ఆయన 1952, 1957, 1962లో వరుసగా మూడు లోక్‌సభ ఎన్నికలలో విజయం సాధించారు. మరోవైపు, నరేంద్ర మోదీ 2014, 2019, 2024లో వరుసగా మూడుసార్లు కేంద్రంలో ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. 2024లో, వందలాది రాజకీయ పార్టీలు ఎన్నికల బరిలో నిలదొక్కుకున్న సమయంలో ఆయన మూడోసారి ప్రధానమంత్రి అయ్యారు. ఫలితంగా, ఎన్డీఏకు మెజారిటీ లభించింది, కానీ భారతీయ జనతా పార్టీ ఏకపక్ష మెజారిటీ సాధించలేకపోయింది.

నరేంద్ర మోదీ 2014 మే 26న తొలిసారిగా ప్రధానమంత్రిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. ఆయన 2019, 2024లలో వరుసగా మూడు సార్లు ప్రధానిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేశారు. ఈ విధంగా, జూన్ 10 నాటికి ఆయన మొత్తం పదవీకాలం 4,399 రోజులు అవుతుంది. పండిట్ నెహ్రూ ఎన్నికైన ప్రధానమంత్రిగా 4,398 రోజులు దేశానికి సేవలందించారు. అయినప్పటికీ, మొత్తం పదవీకాలం విషయంలో నెహ్రూ ఇప్పటికీ ముందున్నారు. ఆయన 1947 ఆగస్టు 15 నుండి 1964 మే 27 వరకు దేశానికి ప్రధానమంత్రిగా ఉన్నారు.

నెహ్రూ హయాంలో కాంగ్రెస్ ఆధిపత్యం

నెహ్రూ హయాంలో కాంగ్రెస్ ఆధిపత్యం. నెహ్రూ కాలంలో, భారతదేశానికి అప్పుడే స్వాతంత్ర్యం వచ్చింది. దేశంలో కాంగ్రెస్‌కు చాలా బలమైన గుర్తింపు ఉండేది. కాంగ్రెస్ కేవలం ఒక రాజకీయ పార్టీ మాత్రమే కాదు, స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో ఒక ప్రధాన శక్తిగా పరిగణించబడింది. అందువల్ల, ప్రజలకు కాంగ్రెస్‌పై భావోద్వేగ విశ్వాసం ఉండేది. ప్రతిపక్ష పార్టీలు ఉన్నప్పటికీ, వాటి ప్రభావం పరిమితంగా ఉండేది. భారతదేశం చట్టబద్ధంగా ఏక-పార్టీ దేశం కానప్పటికీ, ఎన్నికల రాజకీయాలలో కాంగ్రెస్‌కు అపారమైన ఆధిపత్యం ఉండేది. అనేక రాష్ట్రాలలో, కాంగ్రెస్ సహజసిద్ధమైన ఎంపికగా మారింది. ప్రతిపక్షం చిన్న చిన్న పార్టీలుగా విడిపోయింది. వాటికి సంస్థాగత నిర్మాణం, వనరులు, జాతీయ గుర్తింపు కొరవడ్డాయి.

ఈ వాతావరణంలో నెహ్రూకు అపారమైన ప్రజాదరణ ఉండేది. ఆయన స్వతంత్ర భారతదేశపు మొదటి ప్రధానమంత్రి. ఆయన ఆధునిక భారతదేశానికి, ప్రజాస్వామ్యానికి, లౌకికవాదానికి మద్దతుదారుడు. ప్రజలు ఆయనను జాతి నిర్మాణానికి ప్రతీకగా భావించారు. అందువల్ల, ఆయన విజయం కేవలం ఎన్నికల విజయం మాత్రమే కాదు, నూతన భారతదేశపు పయనానికి ప్రజల ఆమోదం.

మోదీ హయాంలో వందలాది పార్టీల మధ్య పోటీ

మోదీ హయాంలో వందలాది పార్టీల మధ్య పోటీ. నరేంద్ర మోదీ శకం పూర్తిగా భిన్నమైనది. నేడు భారతదేశంలో రాజకీయాలు చాలా వరకు విస్తరించాయి. జాతీయ పార్టీలు, ప్రాంతీయ పార్టీలు, కులం, వర్గం, భాష, ప్రాంతం ఆధారిత పార్టీలు ఉన్నాయి. ఎన్నో చిన్న పార్టీలు సైతం ఎన్నికల సమీకరణాన్ని మార్చగలవు. 2024 ఎన్నికలు ఈ నూతన రాజకీయాలకు ఒక ఉదాహరణ. ఈ ఎన్నికలలో వందలాది పార్టీలు బరిలోకి దిగాయి. ఓటర్లు మరింత చైతన్యవంతులయ్యారు. మీడియా, సోషల్ మీడియా ప్రభావం విపరీతంగా పెరిగింది. ప్రతి అంశంపై చర్చ జరుగుతుంది, ప్రతి నియోజకవర్గానికి ఒక ప్రత్యేకమైన లెక్క ఉంటుంది. ఇటువంటి వాతావరణంలో వరుసగా మూడోసారి అధికారంలోకి రావడం అంత సులభం కాదు.

మోదీ 2014లో పూర్తి మెజారిటీతో ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. 2019లో అంతకంటే పెద్ద మెజారిటీతో తిరిగి వచ్చారు. అయితే, 2024లో బీజేపీకి స్వతంత్ర మెజారిటీ రానప్పటికీ, ఎన్డీఏకు మెజారిటీ రావడంతో మోదీ మూడోసారి ప్రధానమంత్రి అయ్యారు. ఈ విజయంతో, నెహ్రూ తర్వాత వరుసగా మూడు పర్యాయాలు ప్రధానమంత్రిగా పనిచేసిన వారి జాబితాలో ఆయన చేరారు.

ఇద్దరు నాయకుల విజయానికి ఆధారం ఏమిటి?

నెహ్రూ విజయం వెనుక స్వాతంత్ర్య పోరాట సంప్రదాయం, కాంగ్రెస్ పార్టీ బలమైన సంస్థాగత నిర్మాణం ఉన్నాయి. ప్రతిపక్షం బలహీనంగా ఉండేది. దేశంలో రాజకీయ అవకాశాలు పరిమితంగా ఉండేవి. ప్రజలు స్థిరత్వాన్ని కోరుకున్నారు, నెహ్రూ దానికి ప్రతీకగా నిలిచారు. మోదీ విజయం వెనుక ఆధారం భిన్నమైనది. ఆయన బలమైన నాయకత్వ ప్రతిబింబం, జాతీయవాదం, సంక్షేమ పథకాలు, బీజేపీకి బలమైన సంస్థాగత నిర్మాణం ఆయన రాజకీయాలకు ఆధారం. మోదీ ఓటర్లతో నేరుగా సంభాషించే శైలిని అలవరచుకున్నారు. ఆయన కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకాలను ఎన్నికల సందేశంలో భాగంగా చేశారు. మహిళా ఓటర్లు, యువ ఓటర్లు, లబ్ధిదారుల వర్గం ఆయన ఓటర్లలో ముఖ్యమైన భాగంగా మారారు.

ఎన్నికల రంగంలో తేడాలు..!

నెహ్రూ కాలంలో ఎన్నికలు ఘనంగా జరిగేవి, కానీ పోటీ పరిమితంగా ఉండేది. ఎన్నికల సంఘం కొత్తది. అక్షరాస్యత తక్కువగా ఉండేది. రేడియో ప్రధాన మాధ్యమంగా ఉండేది. ప్రజలను చేరుకోవడానికి మార్గాలు పరిమితంగా ఉండేవి. కాంగ్రెస్ పట్టు గ్రామాలకే పరిమితమై ఉండేది. మోదీ కాలంలో ఎన్నికలు సాంకేతికత ఆధారితంగా మారాయి. టీవీ, ఇంటర్నెట్, సోషల్ మీడియాలకు విపరీతమైన ప్రభావం ఉంది. ప్రతి పార్టీ తమ సందేశాన్ని తక్షణమే ప్రజలకు చేరవేయగలదు. ప్రతి పొరపాటు తక్షణ సమస్యగా మారగలదు. రాజకీయ కథనం రోజూ మారవచ్చు. అందువల్ల, ఈ రోజు ఎన్నికల్లో గెలవడం అనేది కేవలం ప్రజాదరణకు సంబంధించిన విషయం కాదు, వ్యూహం, వనరులు, పొత్తులు, సందేశ నియంత్రణ వంటి అంశాలపై కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది.

నెహ్రూ ఎదుర్కొన్న సవాళ్లు ఏమిటి?

నెహ్రూ పెద్ద పోరాటం ఎన్నికల పోటీ కంటే ఎక్కువగా దేశ నిర్మాణానికి సంబంధించినది. రాజ్యాంగాన్ని అమలు చేయడం, ప్రజాస్వామ్య సంస్థలను బలోపేతం చేయడం, దేశ విభజన బాధ నుండి దేశాన్ని బయటకు తీసుకురావడం, పేదరికం, నిరక్షరాస్యత, పారిశ్రామిక వెనుకబాటుతనాన్ని పరిష్కరించడం వంటివి ఆయన ముందున్న ప్రధాన సవాళ్లు. రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కూడా ఒక ప్రధాన సమస్య. ఆయన భారతదేశంలో ప్రజాస్వామ్యాన్ని పరిరక్షించారు కాబట్టి ఆయన విజయం ముఖ్యమైనది. అనేక కొత్త దేశాలలో ప్రజాస్వామ్యం పతనమైంది, కానీ భారతదేశంలో ఎన్నికలు కొనసాగాయి. అధికారం ప్రజా ఓటు ద్వారానే నిర్ణయించబడింది.

మోదీ ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లు ఏమిటి?

మోదీకి సవాళ్లు భిన్నంగా ఉన్నాయి. నేడు భారతదేశం ఒక స్థిరమైన ప్రజాస్వామ్య దేశం, కానీ ప్రజల ఆకాంక్షలు బాగా పెరిగాయి. ఉద్యోగాలు, వేగవంతమైన అభివృద్ధి, మంచి రోడ్లు, విద్యుత్, నీరు, డిజిటల్ సేవల కోసం డిమాండ్ పెరిగింది. జాతీయ భద్రత, ప్రపంచ వేదికపై భారతదేశ పాత్ర కూడా ముఖ్యమైన అంశాలుగా మారాయి. 2024 తర్వాత, ప్రభుత్వం మిత్రదేశాల మద్దతుపై మరింతగా ఆధారపడాల్సి వచ్చింది. అందువల్ల, తన మూడవ పర్యాయంలో నాయకత్వంలో సమతుల్యతను కాపాడుకోవడం అనే సవాలును మోదీ ఎదుర్కొంటున్నారు.

నెహ్రూ – మోదీలను ఎలా పోల్చాలి?

నెహ్రూ, మోదీలను నేరుగా పోల్చడం అంత సులభం కాదు. ఇద్దరూ వేర్వేరు యుగాలకు చెందిన నాయకులు. నెహ్రూ హయాంలోని భారతదేశం అభివృద్ధి చెందుతుండగా, మోదీ హయాంలోని భారతదేశం ఆత్మవిశ్వాసంతో, పోటీతత్వంతో ఉంది. నెహ్రూ జాతీయ సమైక్యత, సంస్థాగత నిర్మాణం వంటి సవాళ్లను ఎదుర్కొన్నారు. కాగా, మోదీ అభివృద్ధి, ప్రపంచ పోటీ, సంక్లిష్టమైన ప్రజాస్వామ్య రాజకీయాలను ఎదుర్కొంటున్నారు. అయినప్పటికీ, ఒక సారూప్యత స్పష్టంగా ఉంది. ఇద్దరూ వరుసగా మూడుసార్లు ప్రభుత్వాన్ని గెలుచుకున్నారు. ఇద్దరూ తమ పార్టీలను జాతీయ రాజకీయాలకు కేంద్రబిందువుగా నిలిపారు.

ఎన్నికల పరీక్షలో చూసినప్పుడు, నెహ్రూ, మోదీ ఇద్దరూ అసాధారణ నాయకులే. కాంగ్రెస్ ఆధిపత్యం ఉన్న కాలంలో నెహ్రూ మూడు పర్యాయాలు గెలిచి, నూతన ప్రజాస్వామ్యానికి స్థిరత్వాన్ని అందించారు. వందలాది పార్టీలు, ప్రాంతీయ శక్తులు, తీవ్రమైన మీడియా వాతావరణం ఉన్న అత్యంత పోటీతత్వ యుగంలో మోదీ అధికారాన్ని నిలబెట్టుకున్నారు. అందుకే పోటీతత్వ ప్రజాస్వామ్యం నేపథ్యంలో నెహ్రూ పనితీరును చారిత్రాత్మకంగా, మోదీ పనితీరును గొప్పగా పరిగణిస్తారు. నెహ్రూ ప్రజాస్వామ్య పునాదులను బలోపేతం చేయగా, మారుతున్న ప్రజాస్వామ్యంలో మోదీ నిలకడగా ఎన్నికల విజయాన్ని సాధించారు. వీరిద్దరినీ పోల్చి చూస్తే ఒక పెద్ద పాఠం స్పష్టమవుతుంది, అదేమిటంటే భారత ప్రజాస్వామ్యం నిరంతరం మారుతూ ఉంటుంది. నాయకులు మారతారు, పార్టీలు మారతాయి, సమస్యలు మారతాయి, కానీ తుది నిర్ణయం మాత్రం ఓటర్లదే..!

మరిన్ని జాతీయ వార్తల కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి..