Women Reservation Bill: మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లు ఆమోదం పొందితే.. తెలంగాణ, ఏపీ అసెంబ్లీల లెక్కలు ఎలా మారుతాయంటే..

కొత్త పార్లమెంట్ హౌస్‌లో లోక్‌సభ కార్యకలాపాలు ప్రారంభమైన తొలిరోజే, మహిళలకు మూడింట ఒక వంతు సీట్లు రిజర్వ్‌ చేసేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం బిల్లును ప్రవేశపెట్టింది. ఈ బిల్లును కేంద్ర న్యాయ మంత్రి అర్జున్ రామ్ మేఘ్వాల్ ప్రవేశపెట్టారు. దీనికి ‘నారీ శక్తి వందన్ చట్టం’ అని పేరు పెట్టారు.

నారీ శక్తి వందన్ చట్టం బిల్లులో లోక్‌సభ, అసెంబ్లీలలో మొత్తం సీట్లలో 33 శాతం మహిళలకు రిజర్వ్‌ చేసేలా నిబంధన ఉంది. అంటే ఈ బిల్లు ఆమోదం పొందితే లోక్‌సభ, అసెంబ్లీలో ప్రతి మూడవ సభ్యురాలు మహిళ అవుతారు. అటువంటి పరిస్థితిలో, ఈ బిల్లులోని ప్రధాన అంశాలు ఏమిటి, ఇది ఆమోదం పొందినట్లయితే పార్లమెంటు, శాసనసభల గణితశాస్త్రం ఎంతవరకు మారుతుందో ఈ కథనంలో తెలుసుకుందాం..

నారీ శక్తి వందన్ చట్టం బిల్లులోని ప్రధాన అంశాలు

నారీ శక్తి వందన్ చట్టం బిల్లులోని నిబంధనల ప్రకారం లోక్‌సభలోని 543 సీట్లలో 181 సీట్లు మహిళలకు రిజర్వ్ చేయబడతాయి. ప్రస్తుతం 82 మంది మహిళలు మాత్రమే ఎంపీలుగా ఉన్నారు. లోక్ సభ, అసెంబ్లీలలో మహిళల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచడమే ఈ బిల్లును తీసుకురావడానికి కారణం.

బిల్లును సమర్పిస్తూ కేంద్ర న్యాయశాఖ మంత్రి అర్జున్ రామ్ మేఘ్వాల్ మాట్లాడుతూ మహిళలకు రిజర్వేషన్లు 15 ఏళ్లపాటు వర్తిస్తాయని తెలిపారు. ఆ తర్వాత ఈ గడువును పొడిగించాలా వద్దా అనేది పార్లమెంటు నిర్ణయం అవుతుంది.

ఈ బిల్లు ప్రకారం, ఎస్సీ-ఎస్టీ కేటగిరీలో మహిళలకు లభించే సీట్ల విషయాన్ని ఒక్క సారి చూస్తే ప్రస్తుతం లోక్‌సభలో 84 సీట్లు ఎస్సీకి, 47 సీట్లు ఎస్టీకి రిజర్వ్ చేయబడ్డాయి. అయితే ఈ బిల్లు చట్టంగా మారితే 84 ఎస్సీ సీట్లలో 28 సీట్లు ఎస్సీ మహిళలకు కేటాయిస్తారు. అలాగే 47 ఎస్టీ సీట్లలో 16 ఎస్టీ సీట్లు మహిళలకు రిజర్వ్ చేస్తారు.

మహిళలకు రిజర్వ్ చేయని స్థానాల్లో కూడా మహిళలు పోటీ..

• మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లు ప్రకారం మహిళలు తమకు రిజర్వ్ చేయబడిన స్థానాల్లో పోటీ చేయడమే కాకుండా తమకు రిజర్వ్ చేయని స్థానాల్లో కూడా పోటీ చేయవచ్చు.
• ఈ బిల్లులో ఓబీసీ మహిళలకు ప్రత్యేక రిజర్వేషన్లు ఏవీ లేవు. రిజర్వ్ చేయని లేదా మహిళలకు రిజర్వ్ చేయబడిన స్థానాల్లో మాత్రమే ఆమె ఎన్నికల్లో పోటీ చేయవచ్చు.
• రాజ్యసభలో రిజర్వేషన్ అందుబాటులో ఉండదు.
• ఈ నారీ శక్తి వందన్ చట్టం చట్టంగా మారితే అది లోక్‌సభ, అసెంబ్లీలకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది. ఈ బిల్లు రాజ్యసభలో లేదా శాసన మండలి వ్యవస్థ ఉన్న రాష్ట్రాల్లో వర్తించదు.

రాష్ట్ర అసెంబ్లీల లెక్కలు మారింది..

ప్రస్తుతం లోక్‌సభలో 82 మంది మహిళా సభ్యులు ఉన్నారు. మహిళా రిజర్వేషన్‌ బిల్లు చట్టంగా మారితే లోక్‌సభలో మహిళలకు 181 సీట్లు రిజర్వ్‌ అవుతాయి. ఈ బిల్లులో, రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 239AA ప్రకారం మహిళలకు 33 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించిన తర్వాత, ఢిల్లీ అసెంబ్లీలో మహిళలకు 23 సీట్లు ఉంటాయి.

ఆంధ్రప్రదేశ్..

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 175 అసెంబ్లీ స్థానాలు ఉన్నాయి. నారీ శక్తి వందన్ చట్టం బిల్లు-2023 ఆమోదం పొందిన తర్వాత, 58 మహిళలకు కేటాయిస్తారు.

తెలంగాణ..

తెలంగాణలో 119 అసెంబ్లీ స్థానాలు ఉన్నాయి. నారీ శక్తి వందన్ చట్టం బిల్లు-2023 ఆమోదం పొందిన వెంటనే 40 మహిళలకు రిజర్వ్ చేస్తారు.

ఉత్తరప్రదేశ్

ఉత్తరప్రదేశ్‌లో 403 అసెంబ్లీ స్థానాలు ఉన్నాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లు ఆమోదం పొంది చట్టంగా మారితే ఇక్కడ 33 శాతం సీట్లు మహిళలకు, 403 అసెంబ్లీ స్థానాల్లో 132 సీట్లు మహిళలకు రిజర్వ్ అవుతాయి.

బీహార్

243 శాసనసభ స్థానాలున్న బీహార్‌లో ఈ బిల్లు ఆమోదం పొందిన తర్వాత మహిళలకు 81 సీట్లు రిజర్వ్ కానున్నాయి.

హర్యానా

హర్యానాలో 90 అసెంబ్లీ స్థానాలు ఉండగా, నారీ శక్తి వందన్ చట్టం బిల్లు ఆమోదం పొందితే, 90 అసెంబ్లీ స్థానాలున్న హర్యానాలో 30 సీట్లు మహిళలకు రిజర్వ్ కానున్నాయి.

జార్ఖండ్..

ఈ రాష్ట్రంలో 82 శాసనసభ స్థానాలు ఉన్నాయి, వాటిలో 27 సీట్లు నారీ శక్తి వందన్ చట్టం బిల్లు-2023 ప్రకారం మహిళలకు రిజర్వ్ చేస్తారు.

అలాగే, అరుణాచల్ ప్రదేశ్‌లోని 60 సీట్లలో 20, అస్సాంలోని 126 సీట్లలో 42, ఛత్తీస్‌గఢ్‌లోని 90 సీట్లలో 30, జమ్మూ కాశ్మీర్ అసెంబ్లీలోని 90 సీట్లలో 30 మహిళలకు రిజర్వ్ చేస్తారు.

అసెంబ్లీలో ఎంత మంది మహిళలు ఉన్నారు?

దేశంలోని పార్లమెంటు, చాలా శాసనసభలలో మహిళా సభ్యుల సంఖ్య 15 శాతం కంటే తక్కువ. ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం, భారతదేశంలోని 19 రాష్ట్రాలలో అంటే 19 అసెంబ్లీలలో మహిళా సభ్యుల భాగస్వామ్యం 10 శాతం కంటే తక్కువ. ప్రభుత్వ లెక్కల ప్రకారం చూస్తే , 10 శాతం కంటే ఎక్కువ మహిళల భాగస్వామ్యం ఉన్న అసెంబ్లీలు చాలా ఉన్నాయి.

ఈ సభల్లో మహిళల భాగస్వామ్యం 10 శాతానికి పైగా..

• బీహార్ – 10.70 శాతం
• ఛత్తీస్‌గఢ్ – 14.44 శాతం
• హర్యానా – 10 శాతం
• జార్ఖండ్ – 12.35 శాతం
• పంజాబ్ -11.11 శాతం
• రాజస్థాన్ – 12 శాతం
• ఉత్తరాఖండ్-11.43 శాతం
• ఉత్తరప్రదేశ్ -11.66 శాతం
• పశ్చిమ బెంగాల్-13.70 శాతం
• ఢిల్లీ-11.43 శాతం

ఈ రాష్ట్రాల్లో మహిళల భాగస్వామ్యం 10 శాతం కంటే తక్కువ

• గుజరాత్ – 8.2 శాతం
• హిమాచల్ ప్రదేశ్ – 1 మహిళా ఎమ్మెల్యే..

లోక్‌సభ గురించి చెప్పాలంటే, ప్రస్తుతం 543 మంది సభ్యులతో లోక్‌సభలో మహిళల సంఖ్య 78 మాత్రమే, ఇది మొత్తం సంఖ్యలో 15 శాతం కూడా కాదు. కాగా, రాజ్యసభలో మహిళల ప్రాతినిధ్యం దాదాపు 14 శాతం.

మరిన్ని జాతీయ వార్తల కోసం