Kitchen Tips: వంటగదిలో పాత కత్తులే ఇంకా వాడుతున్నారా? ఇవి తెలియకుంటే ప్రణాలకే ప్రమాదం!
ప్రతిరోజూ వంటగదిలో కూరగాయలు, పండ్లు, ఇతర ఆహార పదార్థాలను కోయడానికి కత్తులను ఉపయోగిస్తుంటాం. అయితే చాలామంది కత్తి పాతదైనా, తుప్పు పట్టినా, అంచులు దెబ్బతిన్నా శుభ్రం చేసి మళ్లీ వాడుతుంటారు. కొత్తది కొనడం ఎందుకులే అనే ఆలోచనతో పాడైన కత్తులను కూడా వంటగదిలో ఉంచుకుంటారు. కానీ ఆహారాన్ని తాకే కత్తుల విషయంలో ఇలాంటి నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. కత్తికి తుప్పు పట్టడం, లోహం పొరలు ఊడిపోవడం లేదా బ్లేడ్ విరిగిపోవడం వల్ల ఆహారంలో అవాంఛిత కణాలు కలిసే ప్రమాదం ఉంటుంది. అంతేకాదు, దెబ్బతిన్న ఉపరితలాలను శుభ్రం చేయడం కూడా కష్టమవుతుంది.
Updated on: Oct 24, 2026 | 9:57 PM
వంటగదిలో పరిశుభ్రత అంటే చేతులు కడుక్కోవడం, కూరగాయలను శుభ్రం చేయడం మాత్రమే కాదు. ఆహారాన్ని కోయడానికి ఉపయోగించే పరికరాల నాణ్యత, వాటి శుభ్రత కూడా అంతే ముఖ్యం. ముఖ్యంగా తుప్పు పట్టిన, విరిగిన, పగుళ్లు వచ్చిన కత్తులను వెంటనే పక్కన పెట్టాలి. మరి ఎలాంటి కత్తులను మార్చాలి? రోజువారీ వంటకు ఎలాంటి కత్తిని ఎంచుకోవాలి? కత్తులను సురక్షితంగా ఉపయోగించడానికి ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలో తెలుసుకుందాం.
1. తుప్పు పట్టిన కత్తులను వెంటనే మార్చాలా?
కత్తి బ్లేడ్‌పై తుప్పు కనిపిస్తే దానిని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. తుప్పు పట్టిన ఉపరితలం గరుకుగా మారి, దానిపై ఆహార అవశేషాలు, తేమ పేరుకుపోయే అవకాశం ఉంటుంది. తుప్పు లేదా లోహపు చిన్న రేణువులు ఆహారంలో కలిసే ప్రమాదం కూడా ఉంది. అందువల్ల తుప్పు పట్టిన కత్తిని సాధారణంగా శుభ్రం చేసి యథావిధిగా ఉపయోగించడం కంటే, దాని పరిస్థితిని పరిశీలించి సురక్షితంగా ఉపయోగించగలమా లేదా నిర్ణయించాలి. తుప్పు లోతుగా పట్టినా, బ్లేడ్ దెబ్బతిన్నా లేదా తుప్పును పూర్తిగా తొలగించడం సాధ్యం కాకపోయినా కొత్త కత్తిని తీసుకోవడం మంచిది.
2. బ్లేడ్ విరిగినా, అంచులు దెబ్బతిన్నా వాడకండి
కత్తి అంచులు చిట్లిపోవడం, బ్లేడ్‌లో పగుళ్లు రావడం, లోహపు ముక్కలు ఊడిపోవడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే దాని వాడకాన్ని ఆపాలి. కత్తితో కూరగాయలు కోసేటప్పుడు చిన్న లోహపు ముక్కలు ఆహారంలో పడే ప్రమాదం ఉంటుంది. అలాగే విరిగిన లేదా సరిగా పట్టుకోలేని హ్యాండిల్ వల్ల కత్తి చేతిలో నుంచి జారిపోయి గాయాలు కావచ్చు.
కత్తిని కొనేటప్పుడు బ్లేడ్, హ్యాండిల్ రెండూ గట్టిగా అమర్చబడి ఉన్నాయో లేదో చూసుకోవాలి. కత్తి కదులుతున్నా, హ్యాండిల్ పగిలినా, బ్లేడ్‌పై లోతైన గీతలు లేదా పగుళ్లు కనిపించినా దానిని మార్చడం మంచిది.
3. రోజువారీ వంటకు ఎలాంటి కత్తి మంచిది?
ఇంట్లో రోజువారీ వంట కోసం ఆహారానికి సురక్షితమైన, తుప్పును నిరోధించే నాణ్యమైన స్టెయిన్‌లెస్ స్టీల్ కత్తిని ఎంచుకోవచ్చు. కత్తి ఆహారంతో నేరుగా సంబంధంలోకి వస్తుంది కాబట్టి, ఆహార వినియోగానికి అనువైన పదార్థంతో తయారైనదై ఉండాలి. కత్తి బ్లేడ్ శుభ్రం చేయడానికి సులభంగా ఉండటం, హ్యాండిల్ సౌకర్యంగా పట్టుకునేలా ఉండటం కూడా ముఖ్యం.
కూరగాయలు, పండ్లు కోయడానికి మధ్యస్థ పరిమాణంలో ఉండే పదునైన కత్తి చాలామంది ఇళ్లలో ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. చిన్న పనులకు చిన్న కత్తి, పెద్ద కూరగాయలు లేదా ఇతర పదార్థాలను కోయడానికి తగిన పరిమాణంలో ఉన్న కత్తిని ఎంచుకోవచ్చు. కత్తి పదునుగా ఉండటం కూడా ముఖ్యం. మొద్దుబారిన కత్తితో కోయడానికి ఎక్కువ బలం ఉపయోగించాల్సి రావడంతో అది జారిపోయి గాయపరిచే అవకాశం ఉంటుంది.
4. కత్తులను శుభ్రం చేసే విధానం కూడా ముఖ్యమే
కత్తిని ఉపయోగించిన వెంటనే డిష్‌వాష్ లిక్విడ్‌తో శుభ్రం చేసి, శుభ్రమైన నీటితో కడగాలి. ఆ తర్వాత పొడిగా తుడవాలి లేదా పూర్తిగా ఆరనివ్వాలి. ముఖ్యంగా నిమ్మకాయ, టమాటా, చింతపండు వంటి ఆమ్ల గుణాలున్న పదార్థాలను కోసిన తర్వాత కత్తిపై వాటి అవశేషాలు ఎక్కువసేపు ఉండకుండా చూసుకోవాలి. తేమ, ఆహార అవశేషాలు ఎక్కువసేపు ఉండటం వల్ల కొన్ని కత్తులపై తుప్పు లేదా మరకలు ఏర్పడవచ్చు.
కత్తులను సింక్‌లో ఇతర పాత్రల మధ్య గుట్టగా వేయకూడదు. చేతికి గాయం కాకుండా ఒక్కో కత్తిని జాగ్రత్తగా శుభ్రం చేయాలి. కత్తులు పూర్తిగా ఆరిన తర్వాత సురక్షితమైన ర్యాక్‌లో లేదా ప్రత్యేకమైన డ్రాయర్‌లో ఉంచాలి. పిల్లలకు అందుబాటులో ఉండకుండా నిల్వ చేయడం కూడా అవసరం.
5. ఆహార భద్రత కోసం ఈ జాగ్రత్తలు పాటించండి
కత్తులను ఉపయోగించే ముందు వాటిపై తుప్పు, పగుళ్లు, లోహపు పొరలు ఊడిపోవడం వంటి లక్షణాలు ఉన్నాయేమో పరిశీలించాలి. ముడి మాంసం, చేపలు లేదా కోడిమాంసం కోసిన కత్తిని కూరగాయలు లేదా తినడానికి సిద్ధంగా ఉన్న ఆహార పదార్థాలపై నేరుగా ఉపయోగించకూడదు. మధ్యలో కత్తిని, కటింగ్ బోర్డును సబ్బుతో శుభ్రం చేయాలి. వీలైతే ముడి మాంసం, కూరగాయల కోసం వేర్వేరు కటింగ్ బోర్డులను ఉపయోగించడం మంచిది.
భారత ఆహార భద్రత మరియు ప్రమాణాల ప్రాధికార సంస్థ (FSSAI) 2026 జూన్‌లో ఆహార వ్యాపార సంస్థలు తుప్పు పట్టిన, దెబ్బతిన్న కత్తులు, బ్లేడ్లను ఉపయోగించకూడదని సూచించింది. ఈ మార్గదర్శకాలు ప్రధానంగా ఆహార వ్యాపార సంస్థలకు వర్తించినప్పటికీ, ఇంట్లోనూ శుభ్రమైన, దెబ్బతినని వంట పరికరాలను ఉపయోగించడం మంచి అలవాటు.
గమనిక: కత్తులపై తుప్పు లేదా ఇతర లోపాలు కనిపిస్తే వాటిని నిర్లక్ష్యం చేయకండి. దెబ్బతిన్న కత్తులను సురక్షితంగా పారవేయాలి. పదునైన బ్లేడ్లను సాధారణ చెత్తలో నేరుగా వేయకుండా, గుచ్చుకోలేని దృఢమైన కంటైనర్‌లో ఉంచి పారవేయడం మంచిది.
