బోరు వేసేముందు ఇలా చేస్తారు..? నిజంగా కొబ్బరికాయతో నీటి జాడ తెలుస్తుందా?

భారతదేశంలో, ముఖ్యంగా తెలుగు రాష్ట్రాల్లో వ్యవసాయం, తాగునీరు, ఇతర అవసరాల కోసం భూగర్భ జలాలపై ఆధారపడే వారి సంఖ్య ఎక్కువ. అయితే బోరు బావి వేయించే ముందు భూమి లోపల నీరు ఎక్కడ ఉందో గుర్తించడం ఇప్పటికీ చాలామందికి పెద్ద సవాలే. ఈ నేపథ్యంలో కొబ్బరికాయ, వేపపుల్ల, నీళ్ల చెంబు వంటి సంప్రదాయ పద్ధతులను నమ్మి వాటర్ పాయింట్ గుర్తించే వారు ఇప్పటికీ ఉన్నారు. అయితే ఈ పద్ధతులకు శాస్త్రీయ ఆధారాలు ఉన్నాయా? నిపుణులు ఏమి చెబుతున్నారు?

కొబ్బరికాయ, వేపపుల్లతో నీటి జాడ కనిపిస్తుందా?

గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో కొబ్బరికాయను చేతిలో పట్టుకుని నడుస్తూ, భూగర్భంలో నీరు ఉన్న చోట అది పైకి లేస్తుందని చాలామంది నమ్ముతారు. కొబ్బరికాయ ఎంత బలంగా పైకి లేస్తే అంత ఎక్కువ నీరు లభిస్తుందని కూడా విశ్వసిస్తుంటారు. అలాగే, వై ఆకారంలో ఉండే వేపపుల్ల లేదా కానుగపుల్లను పట్టుకుని నడిచినప్పుడు నీరు ఉన్న ప్రాంతంలో పుల్ల పైకి లేస్తుందని, ఎక్కువ నీరు ఉంటే అది తిరుగుతుందని కొందరు చెబుతారు. మరికొందరు నీళ్ల చెంబును ఉపయోగించి, చెంబులోని నీరు ఒకవైపుకు ఒలికితే అక్కడ భూగర్భ జలాలు ఉన్నాయని భావిస్తారు. కొంతమందికి సహజంగానే “జలరేఖ” గుర్తించే శక్తి ఉంటుందని కూడా నమ్మేవారు ఉన్నారు.

ఇవి శాస్త్రీయంగా నిరూపితమైన పద్ధతులేనా?

జియాలజిస్టుల ప్రకారం ఈ పద్ధతులకు ఎలాంటి శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. కొబ్బరికాయ, వేపపుల్ల లేదా చెంబులోని నీరు భూమిలో ఎంత లోతులో నీరు ఉందో లేదా ఎంత పరిమాణంలో ఉందో గుర్తించలేవని వారు స్పష్టం చేస్తున్నారు. అయితే కొన్నిసార్లు ఈ పద్ధతులతో గుర్తించిన చోట బోరు వేసినప్పుడు నీరు పడటం వల్ల అవే సరైన పద్ధతులనే భావిస్తుంటారు. కానీ దీనికి కారణం ఆ ప్రాంతంలో సహజంగానే భూగర్భ జలాలు సమృద్ధిగా ఉండటమేనని నిపుణులు వివరిస్తున్నారు. అలాంటి ప్రాంతాల్లో ఎక్కడ బోరు వేసినా నీరు పడే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుందని, అది ఆయా పద్ధతుల వల్ల కాదని చెబుతున్నారు.

భూగర్భ జలాలను గుర్తించే శాస్త్రీయ పద్ధతి ఏది?

భూగర్భ జలాల అన్వేషణలో అత్యంత విశ్వసనీయమైన పద్ధతి ఎలక్ట్రికల్ రెసిస్టివిటీ సర్వే (Electrical Resistivity Survey) అని జియాలజిస్టులు చెబుతున్నారు. ఈ విధానంలో భూమిలోకి విద్యుత్ ప్రవాహాన్ని పంపించి, వివిధ లోతుల్లో నేల, రాళ్ల విద్యుత్ నిరోధకత (రెసిస్టివిటీ)ని కొలుస్తారు. ప్రతి రకమైన నేల, రాయి వేర్వేరు రెసిస్టివిటీ విలువలను కలిగి ఉంటుంది. ఈ డేటాను విశ్లేషించడం ద్వారా భూగర్భ జలాలు ఏ లోతులో ఉండే అవకాశం ఉందో అంచనా వేయవచ్చు. ఈ సర్వే ద్వారా బోరు ఎంత లోతు వరకు వేయాలి, కేసింగ్ పైపులు ఎంత లోతు వరకు అవసరం, మొదటి, రెండో నీటి పొరలు ఎక్కడ ఉండే అవకాశం ఉందనే అంశాలపై శాస్త్రీయంగా అంచనా వేయడం సాధ్యమవుతుంది.

పెండులం, ఎల్-రాడ్ పద్ధతులు ఎంతవరకు ఉపయోగపడతాయి?

పెండులం, ఎల్-రాడ్ పద్ధతులను కొందరు పాక్షిక శాస్త్రీయ విధానాలుగా పేర్కొంటారు. వీటి ద్వారా భూగర్భంలో నీటి ప్రవాహం ఏ దిశలో ఉండవచ్చో ఒక ప్రాథమిక అంచనా పొందవచ్చని కొందరు నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. అయితే ఈ పద్ధతులతో నీరు ఎంత లోతులో లభిస్తుంది, ఎంత పరిమాణంలో వస్తుంది అనే విషయాలను నిర్ధారించడం సాధ్యం కాదని వారు స్పష్టం చేస్తున్నారు. కొన్ని సందర్భాల్లో ఇవి పొడి పొరలను కూడా నీటి పొరలుగా సూచించే అవకాశం ఉందని హెచ్చరిస్తున్నారు.

నిపుణులు చెప్పే సూచన

బోరు బావి తవ్వించడానికి ముందు శాస్త్రీయ సర్వే చేయించుకోవడం అత్యంత అవసరమని జియాలజిస్టులు సూచిస్తున్నారు. సంప్రదాయ నమ్మకాల ఆధారంగా మాత్రమే నిర్ణయాలు తీసుకుంటే భారీ ఖర్చు పెట్టినా ఆశించిన ఫలితం రాకపోవచ్చని హెచ్చరిస్తున్నారు. భూగర్భ జలాల అన్వేషణలో శాస్త్రీయ పద్ధతులే ఎక్కువ విశ్వసనీయమైనవి. కొబ్బరికాయ, వేపపుల్ల, నీళ్ల చెంబు వంటి సంప్రదాయ పద్ధతులకు ఇప్పటివరకు శాస్త్రీయ నిర్ధారణ లేనందున, బోరు వేయించే ముందు నిపుణులతో సర్వే చేయించుకోవడం రైతులు, భూ యజమానులకు ఉత్తమమైన మార్గమని భూగర్భ జలాల నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.