పడిపోతున్న ఉపగ్రహం.. రంగంలోకి దిగిన నాసా! ఈ రెస్క్యూ ఆపరేషన్ ఖర్చు ఎన్ని వందల కోట్లంటే..?
నాసా స్విఫ్ట్ అబ్జర్వేటరీ కక్ష్య సౌర తుఫానులతో దిగజారుతుండటంతో ప్రమాదంలో పడింది. గామా-కిరణ విస్ఫోటనాలపై 22 ఏళ్లుగా కీలక సమాచారం అందిస్తున్న ఈ టెలిస్కోప్ను కాపాడేందుకు నాసా అత్యాధునిక 'స్విఫ్ట్ బూస్ట్ మిషన్'ను చేపట్టింది. రోబోటిక్ అంతరిక్ష నౌక 'లింక్' ద్వారా దీని కక్ష్యను పెంచి, స్విఫ్ట్ జీవితకాలాన్ని పొడిగించడం ఈ మిషన్ లక్ష్యం.

22 ఏళ్లుగా విశ్వంలోని అత్యంత శక్తివంతమైన గామా-కిరణ విస్ఫోటనాలను గుర్తిస్తూ ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలకు అమూల్యమైన సమాచారాన్ని అందిస్తున్న నాసా స్విఫ్ట్ అబ్జర్వేటరీ ప్రస్తుతం ప్రమాదంలో పడింది. తీవ్రమైన సౌర తుఫానుల ప్రభావంతో దాని కక్ష్య క్రమంగా దిగజారుతుండటంతో, దానిని కాపాడేందుకు నాసా అత్యాధునిక రోబోటిక్ రెస్క్యూ మిషన్ను చేపట్టింది. సుమారు 33 మిలియన్ డాలర్లు (దాదాపు రూ.282 కోట్లు) వ్యయంతో చేపడుతున్న ఈ స్విఫ్ట్ బూస్ట్ మిషన్ జూన్ 30న ప్రారంభం కానుంది.
ఈ మిషన్ బాధ్యతలను నాసా, అమెరికాకు చెందిన స్టార్టప్ సంస్థ క్యాటలిస్ట్ స్పేస్ టెక్నాలజీస్కు అప్పగించింది. సంస్థ అభివృద్ధి చేసిన ‘లింక్’ అనే స్వయంప్రతిపత్తి గల రోబోటిక్ అంతరిక్ష నౌక ఈ ఆపరేషన్లో కీలక పాత్ర పోషించనుంది. చిన్న రిఫ్రిజిరేటర్ పరిమాణంలో ఉండే ఈ వ్యోమనౌకకు మూడు అయాన్ ఇంజిన్లు, మూడు రోబోటిక్ చేతులు ఉన్నాయి. ఇవి స్విఫ్ట్ టెలిస్కోప్ను జాగ్రత్తగా పట్టుకుని, ప్రస్తుతం ఉన్న తక్కువ ఎత్తు కక్ష్య నుంచి సుమారు 600 కిలోమీటర్ల సురక్షిత కక్ష్యలోకి తీసుకెళ్లేలా రూపొందించారు.
2004లో సుమారు 250 మిలియన్ డాలర్ల వ్యయంతో ప్రయోగించిన స్విఫ్ట్ను మొదట రెండేళ్ల మిషన్ కోసం మాత్రమే రూపొందించారు. అయితే అంచనాలను మించి 22 ఏళ్లుగా పనిచేస్తూ గామా-రే బర్స్ట్లు, బ్లాక్ హోల్స్, న్యూట్రాన్ నక్షత్రాలు వంటి అరుదైన ఖగోళ ఘటనలపై కీలక సమాచారాన్ని అందిస్తోంది. ఇటీవలి కాలంలో పెరిగిన సౌర కార్యకలాపాల ప్రభావంతో దీని కక్ష్య వేగంగా దిగజారుతోంది. ఈ పరిస్థితిలో చర్యలు తీసుకోకపోతే ఈ ఏడాది చివరినాటికి భూమి వాతావరణంలోకి ప్రవేశించి కాలిపోయే ప్రమాదం ఉందని నాసా అంచనా వేస్తోంది. మిషన్ విజయవంతం కావాలంటే స్విఫ్ట్ 300 కిలోమీటర్ల కంటే ఎక్కువ ఎత్తులో ఉండాలి. ప్రయోగం అనంతరం లింక్ అంతరిక్ష నౌక స్విఫ్ట్ను చేరుకోవడానికి సుమారు నెలరోజులు, దాని కక్ష్యను 360 కిలోమీటర్ల నుంచి 600 కిలోమీటర్లకు పెంచడానికి మరో రెండు నెలలు పట్టే అవకాశం ఉంది.
అన్నీ ప్రణాళిక ప్రకారం సాగితే స్విఫ్ట్ కనీసం మరో ఐదేళ్ల పాటు శాస్త్రీయ సేవలు అందించే అవకాశముంది. నాసా శాస్త్రవేత్తల ప్రకారం.. స్విఫ్ట్ సాధారణ టెలిస్కోప్ కాదు. విశ్వంలో సంభవించే గామా-కిరణ విస్ఫోటనాలను అత్యంత వేగంగా గుర్తించి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ఇతర టెలిస్కోప్లకు హెచ్చరికలు పంపే ప్రత్యేక సామర్థ్యం దీనికి ఉంది. ప్రస్తుతం దీనికి ప్రత్యామ్నాయంగా కొత్త అబ్జర్వేటరీని నిర్మించేందుకు నాసా వద్ద తగిన బడ్జెట్ కూడా లేదు. ఈ మిషన్ విజయవంతమైతే కక్ష్యలో ఉన్న పాత ఉపగ్రహాలను రోబోటిక్ పద్ధతిలో మరమ్మతు చేయడం లేదా వాటి జీవితకాలాన్ని పెంచడం సాధ్యమవుతుంది. అలాగే భవిష్యత్తులో హబుల్ స్పేస్ టెలిస్కోప్ వంటి ఇతర విలువైన అంతరిక్ష పరిశోధనా కేంద్రాలను కూడా ఇదే తరహా సాంకేతికతతో రక్షించే అవకాశాలు తెరుచుకుంటాయని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
మరిన్ని సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ వార్తల కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి
