పితృ తర్పణంలో బొటనవేలు దగ్గర నుంచే నీరు ఎందుకు వదులుతారు? అసలు కారణం ఇదే!
Pitru Paksha 2026 Telugu: పితృ పక్షంలో పూర్వీకులకు తర్పణం చేసేటప్పుడు బొటనవేలు–చూపుడు వేలు మధ్య నుంచే నీటిని ఎందుకు సమర్పిస్తారు? దీనినే పితృ తీర్థం అని ఎందుకు అంటారు? 2026 పితృ పక్షం తేదీలు, తర్పణ విధానం, సర్వ పితృ అమావాస్య ప్రాముఖ్యత తెలుసుకోండి.
Updated on: Sep 16, 2026 | 9:22 PM
Pitru Paksha Tarpanam Telugu: శ్రాద్ధం లేదా పితృ తర్పణం సమయంలో పూర్వీకులకు నీటిని సమర్పించే విధానం సాధారణ పూజా విధానాలకు భిన్నంగా ఉంటుంది. ముఖ్యంగా తర్పణం చేసేటప్పుడు అరచేతిలోని ఒక నిర్దిష్ట భాగం నుంచి, బొటనవేలు–చూపుడు వేలు మధ్య ప్రాంతం నుంచి నీటిని వదులుతారు. అసలు ఇలా చేయడానికి కారణమేంటి? దీని వెనుక శాస్త్రోక్త నియమం ఉందా? ఈ ప్రాంతాన్ని ఎందుకు ప్రత్యేకంగా పరిగణిస్తారు? ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
2026లో పితృ పక్షం ఎప్పుడు ప్రారంభమవుతుంది?
క్యాలెండర్ ప్రకారం 2026లో పితృ పక్షం సెప్టెంబర్ 26న ప్రారంభమై అక్టోబర్ 10న సర్వ పితృ(మహాలయ) అమావాస్యతో ముగుస్తుంది. ఈ కాలంలో పూర్వీకులను స్మరించుకుంటూ వారి మరణ తిథి ప్రకారం శ్రాద్ధం, తర్పణం, పిండదానం వంటి కర్మలను నిర్వహిస్తారు.
బొటనవేలు దగ్గర నుంచే నీటిని ఎందుకు సమర్పిస్తారు?
హిందూ సంప్రదాయాల్లో తర్పణానికి ప్రత్యేకమైన విధానం ఉంది. పూర్వీకులకు తర్పణం చేసేటప్పుడు బొటనవేలు, చూపుడు వేలు మధ్య ఉన్న అరచేతి భాగం నుంచి నీటిని వదలడం ఆనవాయితీ. ఈ ప్రాంతాన్ని ‘పితృ తీర్థం’ అని పిలుస్తారు. అందుకే దేవతలకు చేసే అర్ఘ్యం లేదా ఇతర పూజా విధానాల్లో నీటిని వేళ్ల కొనల నుంచి సమర్పించినప్పటికీ, పితృ తర్పణంలో మాత్రం బొటనవేలు సమీపంలోని ఈ ప్రాంతాన్ని ఉపయోగిస్తారు. ఇది పూర్వీకులకు తర్పణం సమర్పించే ప్రత్యేక విధానంగా శాస్త్ర సంప్రదాయాల్లో పేర్కొనబడింది.
అరచేతిలో నాలుగు తీర్థాలు ఉన్నాయని నమ్మకం
కొన్ని ధార్మిక గ్రంథాలు, సంప్రదాయాల్లో అరచేతిలోని వివిధ ప్రాంతాలను వేర్వేరు ‘తీర్థాలు’గా పేర్కొంటారు. వాటిలో ముఖ్యమైనవి:
- దేవ తీర్థం: వేళ్ల కొనలను దేవ తీర్థంగా పరిగణిస్తారు. దేవతలకు నీటిని సమర్పించేటప్పుడు ఈ భాగాన్ని ఉపయోగించే సంప్రదాయం ఉంది.
- ఋషి తీర్థం: చిటికెన వేలు మొదటి భాగాన్ని ఋషి లేదా ప్రజాపతి తీర్థంగా కొన్ని సంప్రదాయాలు పేర్కొంటాయి.
- బ్రహ్మ తీర్థం: అరచేతి మధ్య లేదా దిగువ భాగాన్ని బ్రహ్మ తీర్థంగా పరిగణించే సంప్రదాయాలు ఉన్నాయి.
- పితృ తీర్థం: బొటనవేలు, చూపుడు వేలు మధ్య ఉన్న ప్రాంతాన్ని పితృ తీర్థంగా పేర్కొంటారు. పూర్వీకులకు తర్పణం చేసేటప్పుడు ఈ భాగం నుంచి నీటిని సమర్పిస్తారు.
పితృ పక్షంలో తర్పణానికి ఎందుకు ప్రాధాన్యత?
పితృ పక్షం పూర్వీకులను స్మరించుకోవడానికి, వారికి గౌరవం తెలియజేయడానికి ఉద్దేశించిన కాలంగా హిందూ సంప్రదాయాల్లో భావిస్తారు. ఈ సమయంలో మరణించిన బంధువుల తిథి ప్రకారం శ్రాద్ధ కర్మలు నిర్వహిస్తారు. ఈ కర్మల్లో తర్పణం ముఖ్యమైన భాగం. మత విశ్వాసాల ప్రకారం నీటిని సమర్పించడం ద్వారా పూర్వీకులను స్మరించుకుని వారికి గౌరవం అర్పిస్తారు. కొన్ని సంప్రదాయాల్లో నీటిలో నల్ల నువ్వులు కలిపి తర్పణం చేసే ఆచారం కూడా ఉంది.
సర్వ పితృ(మహాలయ) అమావాస్య ప్రత్యేకత ఏమిటి?
పితృ పక్షం చివరి రోజును సర్వ పితృ అమావాస్యగా పరిగణిస్తారు. 2026లో ఇది అక్టోబర్ 10న వస్తుంది. మరణించిన వారి తిథి తెలియని సందర్భాల్లో లేదా నిర్ణీత తిథిన శ్రాద్ధం చేయలేని పూర్వీకుల కోసం ఈ రోజున శ్రాద్ధం, తర్పణం, దానధర్మాలు చేయడం ఆనవాయితీగా ఉంది. అందువల్ల పితృ పక్షంలో తర్పణం చేసేటప్పుడు నీటిని ఏ ప్రాంతం నుంచి సమర్పించాలనే విషయానికి కూడా సంప్రదాయాల్లో ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు. బొటనవేలు–చూపుడు వేలు మధ్యనున్న ప్రాంతాన్ని ‘పితృ తీర్థం’గా భావించి అక్కడి నుంచి నీటిని సమర్పించడం పూర్వీకులకు తర్పణం చేసే సంప్రదాయ విధానంగా చెప్పబడుతోంది.
(Disclaimer: ఈ కథనంలోని వివరాలు మత విశ్వాసాలు, సంప్రదాయాల ఆధారంగా ఇవ్వబడ్డాయి. ఆచారాలు ప్రాంతం, కుటుంబ సంప్రదాయాలను బట్టి మారవచ్చు. వ్యక్తిగత నిర్ణయాలు తీసుకునేముందు సంబంధిత నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిది.)
