AI: వార్తలకు ఏఐ సాయం తీసుకున్నా బాధ్యత జర్నలిస్టుదే.. ఏఐపై నెట్టేయలేరు: సీనియర్ జర్నలిస్టు సుధాకర్ రెడ్డి

హైదరాబాద్: జర్నలిస్టులు తమ విధుల్లో భాగంగా కృత్రిమ మేధను (ఏఐ) వినియోగించవచ్చు… అయితే దాని సాయంతో రూపొందించిన వార్తల విశ్వసనీయత బాధ్యత మాత్రం ఏఐపై నెట్టేయలేరని సీనియర్ జర్నలిస్టు సుధాకర్ రెడ్డి ఉడుముల అన్నారు. హైదరాబాద్ ప్రెస్‌క్లబ్‌లో శనివారం నిర్వహించిన ఏఐ ప్రొవెనెన్స్ శిక్షణ కార్యక్రమంలో ఆయన మాట్లాడారు.

గూగుల్ న్యూస్ ఇనిషియేటివ్, డేటాలీడ్స్ సంయుక్తంగా ఈ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించగా హైదరాబాద్ ప్రెస్‌క్లబ్ ఆతిథ్యం ఇచ్చింది. ఈ శిక్షణకు సుమారు 70 మంది జర్నలిస్టులు హాజరయ్యారు. వార్తా రచనలో ఏఐని బాధ్యతాయుతంగా ఉపయోగించడం, సరైన ప్రాంప్ట్‌లు ఇవ్వడం, సమాచారాన్ని నిర్ధారించడం, మూలాలను రక్షించడం, డిజిటల్ కంటెంట్ ఎక్కడి నుంచి వచ్చిందో తెలుసుకునే సాధనాలపై శిక్షణ ఇచ్చారు.

సుధాకర్ రెడ్డి ఉడుముల ‘జర్నలిజంలో ఏఐకి 12 నియమాలు’ అనే అంశాన్ని వివరించారు. వాటన్నింటికంటే బాధ్యతకే అత్యధిక ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. ‘‘ఏఐ ఒక సహాయకుడు మాత్రమే. జర్నలిస్టు కాదు. మానవ జర్నలిజానికి అది తోడ్పడాలి తప్ప జర్నలిస్టు విచక్షణను భర్తీ చేయకూడదు’’ అని చెప్పారు.

Ai Assisted

ఏఐ ఇచ్చే సమాచారం ఆధారం కాదు

ఏఐ కల్పించే తప్పుడు వాస్తవాలు, లేని మూలాలను చూపించడం, పక్షపాతం, పాత సమాచారం, లెక్కల్లో తప్పులు, తప్పు సమాచారంపైనా అధిక నమ్మకం చూపడం వంటి ప్రమాదాలపై శిక్షణలో ప్రధానంగా చర్చించారు. ప్రతి ఏఐ మోడల్‌కు ఉన్న పరిమితులను జర్నలిస్టులు తెలుసుకోవాలని సూచించారు. అది ఏ సమాచారాన్ని పొందగలదు, అందులోని సమాచారం ఎంత తాజాది, ఏ పనుల్లో దాని పనితీరు నమ్మదగనిదిగా ఉండొచ్చు వంటి అంశాలను ముందుగానే అర్థం చేసుకోవాలని తెలిపారు.

నిర్ధారించిన సమాచారం లేకుండా ఏఐని వార్త తయారు చేయమని అడగకూడదని శిక్షణలో సూచించారు. రిపోర్టింగ్ ద్వారా సేకరించిన సమాచారం, పత్రాలు, డేటాసెట్లు, స్పష్టంగా పేర్కొన్న మూలాల ఆధారంగానే ఏఐని ఉపయోగించాలని తెలిపారు. ఏఐ రూపొందించిన పేర్లు, సంఖ్యలు, తేదీలు, వ్యాఖ్యలు, వాదనలు, మూలాలు, నిర్ధారణలను జర్నలిస్టు స్వతంత్రంగా తనిఖీ చేయాలని చెప్పారు. తుది నిర్ధారణ బాధ్యత జర్నలిస్టుదేనని స్పష్టం చేశారు.

ఇది కూడా చదవండి: Gold Price: సెప్టెంబర్‌లో బంగారం ధరలు ఎలా ఉండబోతున్నాయి? నిపుణుల అంచనా ఇదే..!

ఏఐని సమాచార మూలంగా భావించకూడదని, దాన్ని ఆధారంగా ఎప్పుడూ చూపకూడదని శిక్షణలో వివరించారు. వార్తలోని ప్రతి కీలక అంశాన్ని అసలు పత్రం, సంబంధిత వ్యక్తి, డేటాసెట్, తీర్పు, ప్రభుత్వ నివేదిక, పరిశోధన పత్రం, పత్రికా ప్రకటన లేదా అధికారిక రికార్డు వరకు వెనక్కి వెళ్లి నిర్ధారించాలని సూచించారు.

ఒక వ్యక్తి చెప్పని మాటలను ఏఐతో సృష్టించి అతని వ్యాఖ్యలుగా చూపకూడదని హెచ్చరించారు. ఆధారాలు ఏం చెబుతున్నాయి, ఏఐ ఏం లెక్కించింది, మోడల్ ఏం ఊహించింది అనే తేడాను జర్నలిస్టులు స్పష్టంగా గుర్తించాలని చెప్పారు. ఏఐ రూపొందించిన శాతాలు, ర్యాంకింగులు, పోలికలను ప్రచురించే ముందు మళ్లీ స్వతంత్రంగా లెక్కించాలని సూచించారు.

పరిశోధనాత్మక కథనాలు, క్లిష్టమైన వార్తల విషయంలో వేగంగా పనిచేస్తుందనో, తక్కువ ఖర్చుతో దొరుకుతుందనో, ఎక్కువ మంది వాడుతున్నారనో ఏదో ఒక మోడల్‌ను ఎంచుకోవద్దని సూచించారు. అవసరాన్ని బట్టి రీజనింగ్, పరిశోధన, కోడింగ్, పత్రాల పరిశీలన, డేటా విశ్లేషణకు సరైన సాధనాలను ఉపయోగించాలని తెలిపారు. డబ్బు చెల్లించి ఉపయోగించే మోడళ్లను కూడా తప్పులేనివిగా భావించకూడదన్నారు.

ప్రాంప్ట్‌కు ఐదు భాగాలు

సరైన ప్రాంప్ట్ రూపొందించడానికి ఐదు భాగాల పద్ధతిని శిక్షణలో వివరించారు. అవి పాత్ర, పని, నేపథ్యం, కావాల్సిన ఫలితం, పరిమితులు. ఏఐ ఏ పాత్రలో పనిచేయాలి, ఏ పని చేయాలి, ఏ నేపథ్య సమాచారాన్ని ఉపయోగించాలి, ఫలితాన్ని ఏ రూపంలో ఇవ్వాలి, ఏ హద్దులు పాటించాలి అనే విషయాలను ప్రాంప్ట్‌లో స్పష్టంగా పేర్కొనాలని తెలిపారు.

‘ఊహించవద్దు’, ‘మూలాల్లో లేని విషయాలను చేర్చవద్దు’, ‘నిర్ధారించని గణాంకాలను ఉపయోగించవద్దు’, ‘సరళమైన సహజ తెలుగు వాడాలి’ వంటి పరిమితులను స్పష్టంగా ఇస్తే ఆధారం లేని సమాచారాన్ని ఏఐ చేర్చే ప్రమాదాన్ని తగ్గించవచ్చని చెప్పారు.

ప్రశ్నలు అడిగి సమాధానాలు పొందడానికే ఏఐ వినియోగాన్ని పరిమితం చేయకుండా, నిత్యం పునరావృతమయ్యే వార్తా అవసరాలకు అనుగుణంగా వర్క్‌ఫ్లోలు, ఏజెంట్లు, జీపీటీలు, జెమ్స్ రూపొందించుకోవాలని జర్నలిస్టులకు సూచించారు. అయితే రహస్య పత్రాలు, అప్పటికి బహిరంగ పరచిన వివరాలు, వ్యక్తిగత సమాచారం, పాస్‌వర్డ్లు, సమాచార మూలాలను గుర్తించడానికి వీలయ్యే వివరాలను ఏఐలో అప్‌లోడ్ చేయవద్దని హెచ్చరించారు.

వార్తకు సంబంధించిన కీలక ఆధారాలను వరుసలో పెట్టడం, అసాధారణ అంశాలను గుర్తించడం, కొత్త కోణాలను సూచించడం వంటి పనుల్లో ఏఐ ఉపయోగపడుతుందని తెలిపారు. అయితే ఎవరు దోషి, ఎవరి మాట నమ్మదగినది, పరువు నష్టం ముప్పు ఉందా, ప్రజాప్రయోజనం ఉందా, ఒక కథనాన్ని ప్రచురించాలా వద్దా అనే నిర్ణయాలను ఏఐకు వదలకూడదన్నారు.

తాము అనుకున్న విషయాన్నే బలపరిచేలా ఏఐని ఉపయోగించకుండా, తమ వాదనకు వ్యతిరేకంగా ఉన్న ఆధారాలను కూడా చూపమని అడగాలని సూచించారు. ప్రత్యామ్నాయ వివరణలు ఏమున్నాయో తెలుసుకోవడానికి కూడా ఏఐని ఉపయోగించాలన్నారు.

డిటెక్టర్లు సూచనలు మాత్రమే.. ఆధారాలు కావు

డిజిటల్ కంటెంట్ మూలాన్ని గుర్తించే అంశంలో గూగుల్ డీప్‌మైండ్‌కు చెందిన సింథ్ఐడీ, జీరోజీపీటీ వంటి టెక్స్ట్ డిటెక్షన్ సాధనాల గురించి వివరించారు. ఏఐ రూపొందించిన కంటెంట్‌లో గుర్తించలేని విధంగా వాటర్‌మార్క్‌ను చేర్చే సాంకేతికతే సింథ్ఐడీ అని తెలిపారు. తర్వాత ఆ కంటెంట్‌ను గుర్తించడానికి ఇది ఉపయోగపడుతుందని చెప్పారు. 2023లో ఏఐ రూపొందించిన చిత్రాల కోసం దీన్ని ప్రవేశపెట్టగా తర్వాత టెక్స్ట్, వీడియో, ఆడియోకూ విస్తరించారని వివరించారు.

Ai Assisted

చిత్రాన్ని కత్తిరించడం, ఫిల్టర్లు వాడడం, రంగులు మార్చడం, కంప్రెస్ చేయడం వంటి మార్పులు చేసినా వాటర్‌మార్క్ గుర్తించగలిగేలా దీన్ని రూపొందించారని తెలిపారు. అయితే ఇది నూటికి నూరు శాతం కచ్చితమైనది కాదని చెప్పారు. టెక్స్ట్‌లో పదాలు లేదా టోకెన్ల ఎంపికలో ఒక నిర్దిష్ట సంభావ్యత నమూనాను సింథ్ఐడీ ప్రవేశపెడుతుందని, దాన్ని డిటెక్షన్ వ్యవస్థలు పరిశీలిస్తాయని వివరించారు. వాటర్‌మార్క్ కనిపించలేదన్న కారణంతో ఆ కంటెంట్‌ను మనిషే తయారు చేశాడని నిర్ధారించలేమని చెప్పారు. అలాగే ఏఐ ప్రాబబిలిటీ స్కోర్ ఒక్కటే యంత్రం రూపొందించిన కంటెంట్‌కు తుది ఆధారం కాదన్నారు.

ఇది కూడా చదవండి: Success Story: ఒకే దుకాణం.. నాలుగు వ్యాపారాలు.. నెలకు రూ.4 లక్షల ఆదాయం.. గ్రాడ్యుయేట్ సక్సెస్ సీక్రెట్ ఇదే!

డిటెక్టర్ ఇచ్చే ఫలితాన్ని ఒక సూచనగానే చూడాలని, తుది ఆధారంగా భావించకూడదని జర్నలిస్టులకు సూచించారు. డిజిటల్ కంటెంట్ మూలాన్ని నిర్ధారించేందుకు అసలు కంటెంట్, దాని మూలం, ఉపయోగించిన ఏఐ సాధనం, మోడల్, ప్రాంప్ట్‌లు, తేదీలు, అనుసరించిన విధానం, చేసిన మార్పుల వివరాలను నమోదు చేసుకోవాలని తెలిపారు. ప్రెస్‌క్లబ్ అధ్యక్షుడు ఎస్.విజయ్‌కుమార్ రెడ్డి, ప్రధాన కార్యదర్శి వారికుప్పల రమేష్‌తో పాటు పలువురు కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు. ఉదయం 11 గంటల నుంచి మధ్యాహ్నం 12.30 గంటల వరకు శిక్షణ సాగింది.

మరిన్ని తెలంగాణ వార్తల కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి