Parivartini Ekadashi: పరివర్తినీ ఏకాదశి ఎప్పుడు? వ్రతం, శుభ సమయాలు తెలుసా..?
Parivartini Ekadashi 2026: పరివర్తినీ ఏకాదశి 2026 తేదీ విషయంలో భక్తుల్లో గందరగోళం నెలకొంది. ఏకాదశి తిథి సెప్టెంబర్ 21న ప్రారంభమైనప్పటికీ, ఉదయ తిథి ఆధారంగా సెప్టెంబర్ 22న వ్రతం ఆచరించాలి. పారణ సమయం, పూజా విధానం, పరివర్తినీ ఏకాదశి ప్రాముఖ్యతను తెలుసుకుందాం.
Updated on: Sep 16, 2026 | 8:51 PM
Parivartini Ekadashi Puja Vidhi Telugu: హిందూ మతంలో ఏకాదశి తిథికి ఎంతో ప్రత్యేకమైన ప్రాముఖ్యత ఉంది. ఏడాదిలో వచ్చే 24 ఏకాదశుల్లో భాద్రపద మాసంలోని శుక్ల పక్ష ఏకాదశిని పరివర్తినీ ఏకాదశిగా పిలుస్తారు. దీనినే పద్మ ఏకాదశి, పార్శ్వ ఏకాదశి, జలఝులని ఏకాదశి అని కూడా అంటారు. ఈ రోజున శ్రీమహావిష్ణువును భక్తిశ్రద్ధలతో పూజించి ఉపవాసం ఆచరించడం ఆనవాయితీ. అయితే 2026లో పరివర్తినీ ఏకాదశి తేదీ విషయంలో కొంత గందరగోళం నెలకొంది. ఏకాదశి తిథి ఒక రోజు ప్రారంభమై మరుసటి రోజు వరకు కొనసాగడం ఇందుకు కారణం. పంచాంగం ప్రకారం ఈ ఏడాది పరివర్తినీ ఏకాదశి సెప్టెంబర్ 22న ఆచరించాలి. ఉపవాస పారణను సెప్టెంబర్ 23న నిర్వహిస్తారు.
సెప్టెంబర్ 21న ఏకాదశి తిథి ప్రారంభం
దృక్ పంచాంగం ప్రకారం భాద్రపద శుక్ల పక్ష ఏకాదశి తిథి 2026 సెప్టెంబర్ 21న రాత్రి 8:00 గంటలకు ప్రారంభమవుతుంది. ఈ తిథి సెప్టెంబర్ 22న రాత్రి 9:43 గంటలకు ముగుస్తుంది. ఏకాదశి వ్రతాన్ని సాధారణంగా ఉదయ తిథి ఆధారంగా నిర్ణయిస్తారు. అందువల్ల సెప్టెంబర్ 22న పరివర్తినీ ఏకాదశి వ్రతాన్ని ఆచరించాలి. అంటే ఏకాదశి తిథి సెప్టెంబర్ 21న రాత్రి ప్రారంభమైనప్పటికీ, ఆ రోజు వ్రతం పాటించరు. సెప్టెంబర్ 22న ఏకాదశి తిథి సూర్యోదయ సమయంలో ఉండటంతో ఆ రోజే ఉపవాసం ఆచరించాల్సి ఉంటుంది.
సెప్టెంబర్ 23న ఉపవాస పారణ
ఏకాదశి రోజున ఉపవాసం చేసిన భక్తులు మరుసటి రోజు ద్వాదశి తిథిలో పారణ చేసి ఉపవాసాన్ని విరమిస్తారు. 2026లో పరివర్తినీ ఏకాదశి పారణ సమయం సెప్టెంబర్ 23న ఉదయం 6:10 గంటల నుంచి 8:35 గంటల వరకు ఉంటుంది. మత విశ్వాసాల ప్రకారం, ఏకాదశి ఉపవాసంలో పారణకు కూడా ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఉంది. అందువల్ల పంచాంగంలో సూచించిన సమయానికి అనుగుణంగా ఉపవాసాన్ని విరమించడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది.
పరివర్తినీ ఏకాదశిని ‘పక్కకు మారే ఏకాదశి’ అని ఎందుకు అంటారు?
పరివర్తినీ ఏకాదశి పేరుకు శ్రీమహావిష్ణువు యోగనిద్రకు సంబంధించిన ధార్మిక విశ్వాసం ఉంది. చాతుర్మాస కాలంలో విష్ణుమూర్తి క్షీరసాగరంలో యోగనిద్రలో ఉంటారని పురాణ విశ్వాసం. పరివర్తినీ ఏకాదశి రోజున ఆయన తన శయన స్థితిలో పక్కను మార్చుకుంటారని నమ్ముతారు. అందుకే దీనిని పరివర్తినీ ఏకాదశి లేదా పార్శ్వ ఏకాదశి అని పిలుస్తారు. ఈ రోజున శ్రీమహావిష్ణువు వామన అవతారాన్ని పూజించడం కూడా విశేషంగా భావిస్తారు.
వామన అవతారంతో పరివర్తినీ ఏకాదశికి సంబంధం
పురాణ విశ్వాసాల ప్రకారం పరివర్తినీ ఏకాదశికి విష్ణుమూర్తి వామన అవతారంతో కూడా సంబంధం ఉంది. వామన రూపంలో శ్రీమహావిష్ణువు బలి చక్రవర్తిని మూడు అడుగుల భూమిని దానం చేయమని కోరారు. అనంతరం విరాట రూపాన్ని ధరించి మూడు లోకాలను తన మూడు అడుగులతో కొలిచారని పురాణ కథనం చెబుతోంది. అందుకే పరివర్తినీ ఏకాదశి రోజున వామన రూపంలోని శ్రీమహావిష్ణువును పూజించడం శుభప్రదంగా భావిస్తారు. భక్తులు సుఖసంతోషాలు, ఐశ్వర్యం, శాంతి కోసం విష్ణుమూర్తిని ప్రార్థిస్తారు.
పరివర్తినీ ఏకాదశి పూజా విధానం
పరివర్తినీ ఏకాదశి రోజున భక్తులు తెల్లవారుజామునే నిద్రలేచి స్నానం చేసి శ్రీమహావిష్ణువును ధ్యానించాలి. అనంతరం ఉపవాస దీక్షను స్వీకరించి పూజా కార్యక్రమాలను ప్రారంభించాలి.
- ముందుగా పూజా స్థలాన్ని శుభ్రం చేసుకోవాలి.
- శ్రీమహావిష్ణువు విగ్రహం లేదా చిత్రపటాన్ని ఏర్పాటు చేసి దీపం వెలిగించాలి.
- విష్ణుమూర్తికి పసుపు రంగు పుష్పాలు, పండ్లు, తులసి ఆకులు సమర్పించాలి.
- విష్ణు మంత్రాలను జపించాలి.
- పరివర్తినీ ఏకాదశి వ్రత కథను చదవడం లేదా వినడం ఆనవాయితీ.
- భక్తులు తమ ఆరోగ్యం, సామర్థ్యం, కుటుంబ సంప్రదాయానికి అనుగుణంగా ఉపవాసాన్ని ఆచరించవచ్చు.
కొంతమంది నిరాహారంగా ఉపవాసం ఉంటే, మరికొందరు పండ్లు, పాలు లేదా సాత్విక ఆహారంతో ఉపవాసం చేస్తారు. ఉపవాస విధానం వ్యక్తిగత ఆరోగ్య పరిస్థితులు, ఆచార సంప్రదాయాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
(Disclaimer: ఈ కథనంలోని వివరాలు మత విశ్వాసాలు, ఆచారాల ఆధారంగా అందించబడుతున్నాయి. ప్రాంతానుసారం తేదీలు, సమయాల్లో స్వల్ప మార్పులు ఉండవచ్చు. వ్యక్తిగత నిర్ణయాలు తీసుకునేముందు సంబంధిత నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిది.)
