Medical Alert: ఒకరి బ్లడ్ గ్రూప్నకు బదులు మరొకటి ఎక్కిస్తే ఏమవుతుంది? ప్రాణాలు పోతాయా? అసలు నిజాలివే!
ఆపరేషన్ల సమయంలోనో లేదా ప్రమాదాలు జరిగినప్పుడో రోగులకు రక్తం ఎక్కించడం సర్వసాధారణం. అయితే ఇలాంటి సమయాల్లో బ్లడ్ గ్రూప్ విషయంలో వైద్య సిబ్బంది అత్యంత అప్రమత్తంగా ఉండాలి. ఒకవేళ పొరపాటున ఒక గ్రూప్ రక్తాన్ని మార్చి, వేరే గ్రూప్ రక్తాన్ని ఎక్కిస్తే ఏం జరుగుతుందో ఎప్పుడైనా ఆలోచించారా? ఉదాహరణకు 'ఓ-పాజిటివ్' బ్లడ్ గ్రూప్ ఉన్న రోగికి 'బి-పాజిటివ్' రక్తాన్ని ఎక్కిస్తే మన శరీరం దాన్ని ఎలా స్వీకరిస్తుంది? లోపల ఎలాంటి రియాక్షన్లు వస్తాయి? అది ప్రాణాంతకంగా మారుతుందా? అనే అత్యంత కీలకమైన ఆరోగ్య సమాచారాన్ని ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.

వైద్య రంగంలో రక్తాన్ని మార్పిడి చేసే ప్రక్రియ ఎంతో ప్రాణరక్షకమైనది. కానీ, ఇందులో జరిగే ఒక చిన్న పొరపాటు రోగి ప్రాణాలకే ముప్పు తెచ్చిపెడుతుంది. ప్రతి వ్యక్తి శరీరంలో ఉండే రోగనిరోధక శక్తి (Immunity System) తన స్వంత రక్తాన్ని మాత్రమే గుర్తిస్తుంది. వేరే బ్లడ్ గ్రూప్ రక్తాన్ని ఎక్కించినప్పుడు శరీరం దాన్ని ఒక ‘శత్రువు’ (ఫారెన్ బాడీ) లా భావించి దాడి చేయడం ప్రారంభిస్తుంది.
ఓ-పాజిటివ్ వ్యక్తికి బి-పాజిటివ్ రక్తం ఇస్తే ఏం జరుగుతుంది? బ్లడ్ గ్రూప్ ఓ-పాజిటివ్ ఉన్నవారి రక్తంలో ‘ఏ’ లేదా ‘బి’ యాంటిజెన్లు ఉండవు. కానీ, వారి ప్లాస్మాలో యాంటీ-ఏ మరియు యాంటీ-బి యాంటీబాడీలు ఉంటాయి. ఒకవేళ వీరికి బి-పాజిటివ్ రక్తాన్ని ఎక్కిస్తే, ఓ-పాజిటివ్ రక్తంలో ఉన్న ‘యాంటీ-బి’ యాంటీబాడీలు ఎక్కించిన కొత్త రక్తకణాలపై దాడి చేస్తాయి. వైద్య పరిభాషలో దీనిని ‘అక్యూట్ హెమోలిటిక్ ట్రాన్స్ఫ్యూషన్ రియాక్షన్’ అంటారు.
దీని వల్ల శరీరంలో ఎలాంటి దుష్ప్రభావాలు కనిపిస్తాయో చూద్దాం:
రక్తకణాలు విచ్ఛిన్నమవ్వడం: ఎక్కించిన కొత్త రక్తకణాలన్నీ శరీరంలోనే వేగంగా విచ్ఛిన్నమైపోతాయి. దీనివల్ల రక్తనాళాల్లో రక్తం గడ్డకట్టడం మొదలవుతుంది.
కిడ్నీలు ఫెయిల్ అవ్వడం: రక్తకణాలు విచ్ఛిన్నమైనప్పుడు ‘హీమోగ్లోబిన్’ భారీ మొత్తంలో విడుదలవుతుంది. ఈ అదనపు హీమోగ్లోబిన్ను ఫిల్టర్ చేయలేక కిడ్నీలు (ಮೂత్రపిండాలు) పూర్తిగా దెబ్బతింటాయి. దీనివల్ల కిడ్నీ ఫెయిల్యూర్ జరగొచ్చు.
తీవ్రమైన లక్షణాలు: రాంగ్ బ్లడ్ ఎక్కుతున్న తరుణంలోనే రోగికి తీవ్రమైన చలి, జ్వరం, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, గుండె కొట్టుకునే వేగం పెరగడం, నడుము మరియు ఛాతిలో విపరీతమైన నొప్పి రావడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి.
మల్టీ ఆర్గాన్ ఫెయిల్యూర్: పరిస్థితి విషమిస్తే రక్తపోటు పడిపోతుంది. శరీరం ‘షాక్’ లోకి వెళ్లిపోయి అంతర్గత అవయవాలు పని చేయడం ఆగిపోతాయి. ఇది ప్రాణాంతకంగా మారుతుంది.
వైద్యులు ఏం చేస్తారు? బ్లడ్ ట్రాన్స్ఫ్యూషన్ జరుగుతున్నప్పుడు రోగిలో ఇలాంటి తేడాలు గమనించిన వెంటనే వైద్యులు రక్తం ఎక్కించడాన్ని నిలిపివేస్తారు. రోగి ప్రాణాలను రక్షించడానికి ఐవీ ఫ్లూయిడ్స్, కిడ్నీలను కాపాడే మందులు మరియు అత్యవసర చికిత్సను అందిస్తారు. అందుకే రక్తాన్ని ఎక్కించే ముందు క్రాస్-మ్యాచింగ్ పరీక్షలను ల్యాబ్లలో చాలా జాగ్రత్తగా నిర్వహిస్తారు.
గమనిక : ఇది కేవలం సమాచారం మాత్రమే. పైన పేర్కొన్న వివరాలు సాధారణ వైద్య సమాచార ప్రాతిపదికన అందించబడ్డాయి. ఏదైనా ఆరోగ్య అత్యవసర పరిస్థితి లేదా సందేహాల కోసం ఎల్లప్పుడూ అర్హత కలిగిన వైద్యులను మాత్రమే సంప్రదించాలి. దీనికి సంస్థ ఎలాంటి బాధ్యత వహించదు.
