Heart Attack First Aid: గుండెపోటు వచ్చినప్పుడు అంబులెన్స్ వచ్చే లోపు ఏం చేయాలి? ఈ 5 నిమిషాలే కీలకం!

గుండెపోటు, కార్డియాక్ అరెస్ట్ రెండూ ఒకటే కావు. గుండెపోటులో గుండెకు రక్తప్రసరణకు అడ్డంకి ఏర్పడుతుంది. కార్డియాక్ అరెస్ట్‌లో గుండె అకస్మాత్తుగా రక్తాన్ని పంప్ చేయడం ఆగిపోవచ్చు. ఈ రెండు పరిస్థితుల్లోనూ ఆలస్యం చేయకుండా వైద్య సహాయం అందించడం చాలా ముఖ్యం. మరి ఎవరికైనా గుండెపోటు లక్షణాలు కనిపిస్తే అంబులెన్స్ వచ్చేలోపు ఏం చేయాలి? ఎలాంటి పనులు చేయకూడదు? తెలుసుకుందాం.

గుండెపోటు లక్షణాలను ముందుగా గుర్తించాలి

ఛాతీ మధ్యలో నొప్పి, బిగుతుగా లేదా బరువుగా అనిపించడం గుండెపోటుకు ప్రధాన హెచ్చరిక లక్షణాల్లో ఒకటి. ఈ నొప్పి కొన్నిసార్లు ఎడమ చేయి, రెండు చేతులు, భుజాలు, వీపు, మెడ, దవడ లేదా పొట్ట వరకు వ్యాపించవచ్చు. శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, చల్లటి చెమటలు, వికారం, వాంతులు, తల తిరగడం, అసాధారణ అలసట వంటి లక్షణాలు కూడా కనిపించవచ్చు.

అందరిలోనూ ఒకే రకమైన లక్షణాలు కనిపించకపోవచ్చు. ముఖ్యంగా మహిళలు, వృద్ధులు, మధుమేహం ఉన్నవారిలో ఛాతీ నొప్పి లేకుండానే ఇతర లక్షణాలు కనిపించే అవకాశం ఉంటుంది. కాబట్టి అనుమానం వచ్చినా నిర్లక్ష్యం చేయకుండా వెంటనే అత్యవసర వైద్య సహాయం పొందాలి.

వెంటనే 108 లేదా 112కు కాల్ చేయాలి

ఎవరికైనా గుండెపోటు వచ్చిందని అనుమానం కలిగితే మొదట చేయాల్సిన పని అంబులెన్స్‌కు ఫోన్ చేయడం. భారతదేశంలో 108 లేదా 112 నంబర్లకు కాల్ చేసి అత్యవసర వైద్య సహాయం కోరవచ్చు. నొప్పి తగ్గుతుందేమోనని ఎదురుచూడకూడదు. బాధితుడిని సొంత వాహనంలో ఆసుపత్రికి తీసుకెళ్లే ప్రయత్నం చేయడం కంటే అంబులెన్స్‌ను పిలవడం మంచిది. ఎందుకంటే అంబులెన్స్ సిబ్బంది ఆసుపత్రికి చేరకముందే అవసరమైన వైద్య సహాయం ప్రారంభించగలరు.

బాధితుడిని ప్రశాంతంగా కూర్చోబెట్టాలి

అంబులెన్స్ వచ్చే వరకు బాధితుడిని నడవనివ్వకూడదు. శారీరక శ్రమ చేయకుండా ఆపి, వీలైనంత సౌకర్యంగా కూర్చోబెట్టాలి లేదా వెనుకకు ఆధారం ఇచ్చి విశ్రాంతి తీసుకునేలా చూడాలి. బిగుతుగా ఉన్న దుస్తులను వదులుగా చేయాలి. బాధితుడిని ఒంటరిగా వదిలేయకుండా పక్కనే ఉండాలి. అతని స్పృహ, శ్వాసలో ఏవైనా మార్పులు వస్తున్నాయా అని గమనించాలి.

ఆస్పిరిన్ విషయంలో జాగ్రత్త

గుండెపోటు అనుమానం ఉన్న పెద్దవారిలో ఆస్పిరిన్ ఉపయోగపడే సందర్భాలు ఉంటాయి. అయితే బాధితుడికి ఆస్పిరిన్ అలర్జీ ఉందా? రక్తస్రావ సమస్య ఉందా? వైద్యులు ఈ మందు తీసుకోవద్దని చెప్పారా? అనే విషయాలు తెలుసుకోవాలి. ఏదైనా సందేహం ఉంటే స్వయంగా మందు ఇవ్వకుండా అత్యవసర వైద్య సిబ్బంది సూచనల కోసం వేచి ఉండాలి. ఇతర మందులను కూడా వైద్యుల సలహా లేకుండా ఇవ్వకూడదు.

స్పృహ కోల్పోతే వెంటనే CPR చేయాలి

బాధితుడు అకస్మాత్తుగా స్పృహ కోల్పోయి, సాధారణంగా శ్వాస తీసుకోకపోతే అది కార్డియాక్ అరెస్ట్ లక్షణం కావచ్చు. వెంటనే అత్యవసర సేవలకు సమాచారం ఇవ్వాలి. CPR తెలిసినవారు ఛాతీ మధ్య భాగంలో రెండు చేతులను ఒకదానిపై మరొకటి ఉంచి గట్టిగా, వేగంగా నొక్కాలి. పెద్దవారిలో నిమిషానికి 100 నుంచి 120 సార్లు చొప్పున ఛాతీ కంప్రెషన్లు ఇవ్వాలి. ప్రతి కంప్రెషన్ తర్వాత ఛాతీ తిరిగి పైకి వచ్చేలా చూడాలి.

CPR శిక్షణ లేనివారు కూడా అత్యవసర సేవల ఫోన్‌లో ఇచ్చే సూచనలను అనుసరించి హ్యాండ్స్-ఓన్లీ CPR ప్రారంభించవచ్చు. అందుబాటులో ఉంటే AED (Automated External Defibrillator) యంత్రాన్ని తీసుకొచ్చి, దానిలోని వాయిస్ సూచనలను పాటించాలి. వైద్య సిబ్బంది వచ్చే వరకు CPR కొనసాగించాలి.

ఈ పొరపాట్లు అస్సలు చేయకూడదు

గుండెపోటు వచ్చిన వ్యక్తికి నీళ్లు, ఆహారం లేదా ఇంటి చిట్కాలు ఇవ్వడంలో సమయం వృథా చేయకూడదు. నొప్పి తగ్గుతుందేమోనని వేచి ఉండకూడదు. బాధితుడిని నడిపించడం, మెట్లు ఎక్కించడం లేదా శారీరక శ్రమ చేయించడం ప్రమాదకరం. వైద్యుల సూచన లేకుండా ఏ మందునూ బలవంతంగా ఇవ్వకూడదు. బాధితుడు స్పృహ కోల్పోయినప్పుడు నోట్లో నీళ్లు లేదా మాత్రలు వేయకూడదు.

మొదటి కొన్ని నిమిషాలు ఎందుకు కీలకం?

గుండెపోటులో గుండరానికి రక్తప్రసరణ ఎంత త్వరగా పునరుద్ధరిస్తే అంత మంచిది. ఆలస్యం అయితే గుండె కండరాలకు నష్టం పెరిగే ప్రమాదం ఉంటుంది. కార్డియాక్ అరెస్ట్‌లో సాధారణ శ్వాస లేకపోతే వెంటనే CPR ప్రారంభించడం, AED అందుబాటులో ఉంటే ఉపయోగించడం ప్రాణాలను కాపాడటంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. అందుకే లక్షణాలను గుర్తించిన వెంటనే అత్యవసర వైద్య సహాయం కోరాలి. సరైన సమయంలో తీసుకునే చర్యలు బాధితుడి ప్రాణాలను కాపాడే అవకాశాన్ని పెంచుతాయి.

గమనిక: ఈ సమాచారం అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ప్రాథమిక అవగాహన కోసం మాత్రమే. సంస్థ దీనికి బాధ్యత వహించదు. ఆరోగ్య సంబంధిత విషయాలకు వైద్యుల సలహా తప్పనిసరి.