డిప్రెషన్ బారిన పడటానికి కారణాలు ఏంటి, దాని నుంచి ఎలా బయటపడాలి?

డిప్రెషన్ అనేది కేవలం మానసిక బలహీనత కాదు, ప్రపంచవ్యాప్తంగా మిలియన్ల మందిని ప్రభావితం చేసే ఒక తీవ్రమైన మానసిక ఆరోగ్య పరిస్థితి. ప్రతి ఐదుగురిలో ఒకరికి జీవితంలో ఏదో ఒక దశలో డిప్రెషన్ వచ్చే అవకాశం ఉందని అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి. డిప్రెషన్‌ను అర్థం చేసుకోవడం, దాని కారణాలను గుర్తించడం, మరియు సకాలంలో చికిత్స పొందడం చాలా ముఖ్యం. డిప్రెషన్‌కు బయో-సైకో-సోషల్ మోడల్ ప్రకారం, దీనికి జీవసంబంధమైన, మానసిక, మరియు సామాజిక కారణాలు దోహదపడతాయి.

డిప్రెషన్‌కు కారణాలు, లక్షణాలు:

కొంతమందిలో సైకలాజికల్ కారకాలు ముఖ్యంగా ఉంటాయి. వారి ఆలోచనా విధానాలు, నిరంతరం నెగటివ్ ఆలోచనలు, ఆత్మవిశ్వాసం లోపించడం, ఇతరులు తమ గురించి ఏమనుకుంటున్నారో అనే భయాలు డిప్రెషన్‌కు దారితీయవచ్చు. మరికొందరిలో ఎటువంటి స్పష్టమైన కారణం లేకుండానే డిప్రెషన్ వస్తుంది, దీనిని క్లినికల్ డిప్రెషన్ అంటారు. శరీరంలో హ్యాపీ కెమికల్స్ (సంతోషాన్ని కలిగించే రసాయనాలు) తగ్గడం వలన ఈ స్థితి ఏర్పడవచ్చు. ఎంత మంచి కెరీర్‌లో ఉన్న సెలబ్రిటీలు కూడా ఒక్కోసారి ఈ డిప్రెషన్ బాధను అనుభవిస్తున్నారని నిపుణులు చెబుతారు.

వయసులవారీగా డిప్రెషన్:

డిప్రెషన్ వివిధ వయసుల వారిలో విభిన్నంగా వ్యక్తమవుతుంది.

పిల్లలలో (ఏడు సంవత్సరాల నుండి): డిప్రెషన్‌ను స్పష్టంగా చెప్పలేరు కానీ, వెలితిగా ఉండటం, తల్లిదండ్రులను వదలకుండా అతిగా అంటిపెట్టుకుని ఉండటం (క్లింగీ బిహేవియర్), ఒంటరిగా ఉండటానికి ఇష్టపడటం, పక్క పిల్లలతో ఆడుకోకపోవడం వంటివి కనిపిస్తాయి. స్కూల్‌కు వెళ్లడానికి భయపడటం, ఉదయం కడుపు నొప్పి అని చెప్పడం కూడా లక్షణాలు కావచ్చు. ఈ నొప్పులు మానసిక ఒత్తిడి వల్ల నిజంగానే ఉంటాయి.

యువతలో (టీనేజ్, 20-30 ఏళ్లు): ఈ వయసులో హార్మోన్ల మార్పులు, మెదడు పరిపక్వత చెందుతుండటం వలన కోపం ఎక్కువగా వస్తుంది. గుర్తింపు కోరుకోవడం, స్నేహితుల మధ్య కలిసిపోలేనేమో అనే భయం, గ్రూప్ నుండి విడిగా ఉండిపోతానేమో అనే ఆందోళనలు ఎక్కువ. ఉద్యోగం దొరకకపోవడం, ఏకాగ్రత లోపించడం, పనులను వాయిదా వేయడం (ప్రొక్రాస్టినేషన్) వంటి సమస్యలతో పాటు, ADHD (అటెన్షన్ డెఫిసిట్ హైపర్‌యాక్టివ్ డిజార్డర్) ఉందేమోనని ఆందోళన చెందుతుంటారు.

మహిళలలో: ప్రసవానంతర డిప్రెషన్ (పోస్ట్ నాటల్ డిప్రెషన్), నెలసరికి ముందు రెండు మూడు రోజులు అధిక కోపం, ఇబ్బంది వంటివి ఉండవచ్చు.

వృద్ధులలో:  వీరు డిప్రెషన్ అనే పదాన్ని అంగీకరించరు. వీళ్ళలో ఒక బాధ ఇంకో బాధగా మారడం (కన్వర్షన్ డిజార్డర్), మానసిక బాధలు శారీరక నొప్పులుగా వ్యక్తమవడం (సైకోసొమాటిక్ సింప్టమ్స్) గమనించవచ్చు. అధికంగా ఆలోచించడం (ఓవర్ థింకింగ్) కూడా డిప్రెషన్‌కు దారితీస్తుంది.

సహాయం తీసుకోవడం, చికిత్స: డిప్రెషన్ లక్షణాలు రెండు వారాలకు పైగా నిరంతరంగా ఉండి, వ్యక్తిగత, సామాజిక, విద్యా, లేదా వృత్తిపరమైన జీవితాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంటే, వెంటనే నిపుణుల సహాయం తీసుకోవడం అవసరం. సహాయం తీసుకోవడంలో ఎటువంటి తప్పు లేదు.

టాకింగ్ థెరపీలు:

కౌన్సెలింగ్, కాగ్నిటివ్ బిహేవియర్ థెరపీ (CBT) వంటివి డిప్రెషన్ చికిత్సలో కీలకం. CBT మన ఆలోచనా విధానాలను (కాగ్నిషన్), ప్రవర్తనలను మార్చడం ద్వారా మన భావాలలో సానుకూల మార్పులను తీసుకువస్తుంది. నెగటివ్ ఆలోచనలను పాజిటివ్‌గా మార్చుకోవడం నేర్పిస్తుంది.

జీవనశైలి మార్పులు:

మంచి నిద్ర, క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం, ధ్యానం, మైండ్‌ఫుల్‌నెస్ వంటివి హ్యాపీ కెమికల్స్ ఉత్పత్తిని పెంచి డిప్రెషన్ తగ్గించడంలో సహాయపడతాయి.

నిద్ర సమస్యలు:

నిద్ర సరిగా లేకపోవడం డిప్రెషన్‌కు ఒక ప్రధాన కారణం లేదా లక్షణం. శారీరక సమస్యలు (పల్మనరీ సమస్యలు), సైకలాజికల్ సమస్యలు, లేదా జన్యుపరమైన కారణాల వల్ల నిద్రలేమి ఉండవచ్చు. ఇలాంటి సందర్భాలలో స్లీప్ స్టడీస్ చేయించుకోవడం, స్లీప్ కన్సల్టెంట్ లేదా పల్మనాలజిస్ట్‌ను సంప్రదించడం అవసరం. డిప్రెషన్ అనేది చికిత్స చేయగల పరిస్థితి. మీ చుట్టూ ఉన్నవారు డిప్రెషన్‌తో బాధపడుతుంటే, వారిని మాటలతో ఇబ్బంది పెట్టకుండా, సహాయం పొందమని ప్రోత్సహించడం చాలా ముఖ్యం.