జోరు వానలు పడాల్సిన జులైలో ఏప్రిల్‌ను తలపించే ఎండలు.. వర్షాలు ఎప్పుడు..?

భారత్‌లో రుతుపవనాల సీజన్ కొనసాగుతున్నప్పటికీ, ఒకవైపు కొన్ని రాష్ట్రాల్లో భారీ వర్షాలు కురుస్తుండగా, మరోవైపు వాయువ్య, మధ్య భారత రాష్ట్రాల్లో మాన్‌సూన్ బ్రేక్ ఆందోళన కలిగిస్తోంది. జూలై రెండో వారంలో నమోదైన వాతావరణ పరిస్థితులు నిపుణులను కలవరపెడుతున్నాయి. సాధారణంగా జూలైలో వర్షాలు కురవాల్సిన సమయంలో, ఏప్రిల్‌ను తలపించే ఎండలు కనిపిస్తున్నాయి. ఈ సుదీర్ఘ మాన్‌సూన్ బ్రేక్‌కు పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో బలపడుతున్న ఎల్‌నినో ప్రభావం కూడా ఒక కారణమై ఉండొచ్చని వాతావరణ నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.

దేశవ్యాప్తంగా రుతుపవనాల వర్షపాతం ఇప్పటికే సగటు కంటే తక్కువగా నమోదవుతున్న నేపథ్యంలో, ఈ ఆకస్మిక మార్పు మరింత ఆందోళన కలిగిస్తోంది. వాతావరణ నిపుణులు, జూలై రెండో వారానికి చెందిన శాటిలైట్ చిత్రాలు అసాధారణ పరిస్థితిని సూచిస్తున్నాయని పేర్కొన్నారు. పశ్చిమ కనుమల నుంచి ప్రధాన రుతుపవన ప్రాంతాల వరకు విస్తృతంగా వర్షాలు కురిసే పరిస్థితి కనిపించడం లేదని, అరేబియా సముద్రం, బంగాళాఖాతంలో మేఘాల కవరేజ్ కూడా తక్కువగా ఉందని అంటున్నారు. జూలై మధ్యలో కనిపిస్తున్న వాతావరణం, సాధారణంగా ఏప్రిల్ నెలలో ఉండే ఎండలను తలపిస్తోందని చెబుతున్నారు. జూలై 18 వరకు పరిస్థితిలో పెద్దగా మార్పు ఉండకపోవచ్చని అంచనా వేశారు.

వాతావరణ నిపుణుడు మహేష్ పలావత్ జూలై 19–20 వరకు వాయువ్య, మధ్య భారత రాష్ట్రాల్లో విస్తృత వర్షాలు కురిసే అవకాశం తక్కువగా ఉందని చెప్పారు. దీంతో ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్ సహా పలు ప్రాంతాల్లో ఉష్ణోగ్రతలు 37–38 డిగ్రీల సెల్సియస్ వరకు చేరే అవకాశం ఉందన్నారు. జూలై–ఆగస్టు నెలల్లో ఒకటి లేదా రెండు మాన్‌సూన్ బ్రేక్‌లు రావడం సహజమే అయినప్పటికీ, ఈసారి విరామం సాధారణం కంటే ఎక్కువ రోజులు కొనసాగుతోందని వివరించారు. ప్రస్తుతం తూర్పు భారతంలో వర్షాలు కొనసాగుతున్నప్పటికీ, వాయువ్య, మధ్య భారతంలో వర్షాభావ పరిస్థితులు నెలకొన్నాయని చెప్పారు. బంగాళాఖాతంలో కొత్త అల్పపీడన వ్యవస్థ ఏర్పడితే, జూలై 19–20 తర్వాత రుతుపవనాలు మళ్లీ చురుకుగా మారే అవకాశం ఉందని అంచనా వేశారు.

భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) లెక్కల ప్రకారం, ఈ ఏడాది జూన్‌లో దేశవ్యాప్తంగా సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం నమోదైంది. జూలై తొలి వారాంతానికి కూడా వర్షపాతం లోటు కొనసాగింది. ప్రస్తుత మాన్‌సూన్ బ్రేక్ కారణంగా ఈ లోటు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. సాధారణంగా మాన్‌సూన్ బ్రేక్ నాలుగు నుంచి ఐదు రోజుల పాటు మాత్రమే కొనసాగుతుంది. అయితే ఈసారి అది దాదాపు పది రోజుల వరకు కొనసాగే అవకాశం ఉందని మహేష్ పలావత్ తెలిపారు.

ఎల్‌నినో ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది?

ఎల్‌నినో అనేది మధ్య, తూర్పు పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని సముద్ర ఉపరితల జలాలు సాధారణం కంటే ఎక్కువగా వేడెక్కినప్పుడు ఏర్పడే సహజ వాతావరణ పరిణామం. దీని ప్రభావంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా గాలుల ప్రవాహం, వర్షపాతం విధానం మారుతాయి. భారతదేశంలో రుతుపవనాలు బలహీనపడటం, కొన్ని ప్రాంతాల్లో కరవు పరిస్థితులు ఏర్పడటానికి ఎల్‌నినో ఒక ప్రధాన కారణంగా పరిగణిస్తారు.

వాతావరణ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, మాన్‌సూన్ బ్రేక్‌లు సాధారణ ప్రక్రియే అయినప్పటికీ, బలమైన గాలులు రుతుపవన ద్రోణిని ఉత్తర దిశగా నెట్టినప్పుడు అవి ఏర్పడతాయి. బంగాళాఖాతంలో అల్పపీడనం లేదా వాయుగుండం ఏర్పడితే, రుతుపవనాలు మళ్లీ చురుకుగా మారి దేశంలోని పలు ప్రాంతాల్లో వర్షాలు పునఃప్రారంభమయ్యే అవకాశం ఉంటుంది.

గమనిక: వర్షపాతం, ఎల్‌నినో తీవ్రత, భవిష్యత్తు అంచనాలు వంటి అంశాలు వాతావరణ పరిస్థితులను బట్టి మారే అవకాశం ఉంది. కాబట్టి భారత వాతావరణ శాఖ (IMD), విపత్తుల నిర్వహణ సంస్థ వంటి అధికారిక సంస్థల తాజా బులెటిన్లను అనుసరించడం ఉత్తమం.