భార్యలు, పిల్లలతో కలిసి కొలువైన అరుదైన గణపతి.. మూడు కళ్లతో దర్శనమిచ్చే ఈ ఆలయం ఎక్కడుందో తెలుసా?
Ranthambore Ganesh Temple: రాజస్థాన్లోని రణథంబోర్ గణపతి ఆలయం దేశంలోనే అత్యంత అరుదైన గణేశ క్షేత్రాల్లో ఒకటి. ఇక్కడ గణపతి మూడు నేత్రాలతో పాటు తన భార్యలు సిద్ధి, బుద్ధి, కుమారులు శుభ్, లాభ్లతో కలిసి దర్శనమిస్తాడు. ఈ ప్రాచీన ఆలయ చరిత్ర, విశిష్టతలు, భక్తుల విశ్వాసాల గురించి మనం ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
Updated on: Jun 14, 2026 | 3:56 PM
హిందూ సంప్రదాయంలో విఘ్నాలను తొలగించి విజయాలను ప్రసాదించే దేవుడిగా శ్రీ గణేశుడు మొదటి పూజలందుకుంటాడు. సాధారణంగా దేశంలోని చాలా ఆలయాల్లో వినాయకుడు ఒంటరిగానే దర్శనమిస్తాడు. అయితే రాజస్థాన్లో ఉన్న ఒక ప్రాచీన ఆలయంలో మాత్రం గణపతి తన కుటుంబ సమేతంగా కొలువై ఉండటం విశేషం. అంతేకాదు, మూడు నేత్రాలతో దర్శనమిచ్చే అరుదైన వినాయక స్వరూపాన్ని ఇక్కడ భక్తులు దర్శించవచ్చు. ఈ అద్భుతమైన ఆలయం రణథంబోర్ గణపతి దేవాలయం.
ఎక్కడ ఉంది ఈ ఆలయం?
రణథంబోర్ గణపతి ఆలయం రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని సవాయ్ మాధోపూర్ జిల్లాలో, చారిత్రక ప్రాధాన్యం కలిగిన రణథంబోర్ కోట ప్రాంగణంలో ఉంది. దేశవ్యాప్తంగా భక్తులు ఈ ఆలయాన్ని దర్శించేందుకు వస్తుంటారు. కోటపై ఉన్న ఈ దేవాలయం ఆధ్యాత్మికతతో పాటు చారిత్రక వైభవాన్ని కూడా ప్రతిబింబిస్తుంది.
ఆలయ చరిత్ర వెనుక ఉన్న ఆసక్తికర కథ
13వ శతాబ్దంలో రణథంబోర్ను పాలించిన రాజు హమీర్ దేవ్ గణపతి భక్తుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆ కాలంలో ఢిల్లీ సుల్తాన్ అల్లావుద్దీన్ ఖిల్జీతో జరిగిన యుద్ధం చాలా కాలం కొనసాగిందని చెబుతారు. యుద్ధం పొడవుగా సాగడంతో కోటలో నిల్వ చేసిన ఆహార నిల్వలు తరిగిపోతుండటంతో రాజు తీవ్ర ఆందోళనకు గురయ్యాడు. సమస్యకు పరిష్కారం కనిపించక వినాయకుడిని భక్తిశ్రద్ధలతో ప్రార్థించిన రాజుకు ఒక రాత్రి స్వప్నంలో గణపతి దర్శనమిచ్చాడని కథనం. “చింతించవద్దు, అన్నీ సవ్యంగా జరుగుతాయి” అని స్వామి అభయం ఇచ్చినట్లు పురాణ గాథలు చెబుతున్నాయి.
త్రినేత్ర గణపతి అవతరణ
మరుసటి రోజు ఉదయం కోట గోడపై మూడు నేత్రాలతో కూడిన గణపతి ఆకృతి ప్రత్యక్షమైందని స్థానిక విశ్వాసం. ఆ తర్వాత యుద్ధ పరిస్థితులు మారిపోయి శత్రు సేనలు వెనుదిరిగాయని చెబుతారు. ఆశ్చర్యకరంగా కోటలోని ధాన్యాగారాలు కూడా అవసరమైన సరుకులతో నిండిపోయాయని భక్తులు నమ్ముతారు. ఈ సంఘటనను దైవ మహిమగా భావించిన రాజు హమీర్.. గణపతి దర్శనమిచ్చిన ప్రదేశంలోనే ఆలయ నిర్మాణం చేపట్టాడు. అప్పటి నుంచి ఈ దేవాలయం భక్తుల విశ్వాసానికి కేంద్రంగా నిలిచింది.
ఈ ఆలయ ప్రత్యేకత ఏమిటి?
రణథంబోర్ గణపతి ఆలయాన్ని దేశంలోని ఇతర గణేశ ఆలయాల నుంచి ప్రత్యేకంగా నిలబెట్టేది ఇక్కడి మూలవిరాట్ స్వరూపం.
ఈ ఆలయంలో:
- గణపతి మూడు నేత్రాలతో దర్శనమిస్తాడు.
- స్వామివారి పక్కన ఆయన సతీమణులు సిద్ధి, బుద్ధి దేవతలు కొలువై ఉంటారు.
- కుమారులైన శుభ్, లాభ్లతో కలిసి కుటుంబ సమేతంగా గణేశుడు దర్శనమిస్తాడు.
- సంపూర్ణ కుటుంబ రూపంలో గణపతిని దర్శించే అరుదైన క్షేత్రాల్లో ఇది ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది.
- భక్తుల విశ్వాసం ప్రకారం, ఈ స్వామివారిని దర్శిస్తే కుటుంబ సౌఖ్యం, ఐశ్వర్యం, విద్యాభివృద్ధి, వ్యాపార విజయాలు లభిస్తాయని నమ్మకం.
ఆలయంలో జరిగే పూజలు
ప్రతిరోజూ గణపతికి ప్రత్యేక అలంకరణలు, నిత్యార్చనలు నిర్వహిస్తారు. రోజుకు పలుమార్లు హారతులు సమర్పిస్తారు. ముఖ్యంగా బుధవారం రోజున వినాయకునికి విశేష పూజలు జరుగుతాయి. గణేశ్ నవరాత్రుల సమయంలో ఆలయం భక్తులతో కిటకిటలాడుతుంది. భజనలు, గణపతి నామస్మరణ, ప్రత్యేక హోమాలు, ఉత్సవాలతో ఈ ప్రాంతమంతా ఆధ్యాత్మిక వాతావరణంలో మునిగిపోతుంది.
ప్రత్యేకమైన సంప్రదాయం
ఈ ఆలయానికి దేశం నలుమూలల నుంచి భక్తులు వివాహ ఆహ్వాన పత్రికలను పంపడం ఒక విశేష సంప్రదాయం. తమ కుటుంబంలో జరగబోయే శుభకార్యాలకు గణపతి ఆశీర్వాదం ఉండాలని భావించి మొదటి ఆహ్వాన పత్రికను ఇక్కడి స్వామివారికి పంపిస్తారు.
ఎలా చేరుకోవాలి?
రణథంబోర్కు సమీప రైల్వే స్టేషన్ సవాయ్ మాధోపూర్ జంక్షన్. హైదరాబాద్, విజయవాడ, విశాఖపట్నం వంటి ప్రధాన నగరాల నుంచి రైలు సౌకర్యం అందుబాటులో ఉంటుంది. అక్కడి నుంచి సుమారు 15–20 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న రణథంబోర్ కోటకు ప్రైవేటు వాహనాలు, బస్సులు లభిస్తాయి.
మూడు నేత్రాలతో దర్శనమిచ్చే త్రినేత్ర గణపతి, భార్యలు సిద్ధి-బుద్ధి, కుమారులు శుభ్-లాభ్లతో కలిసి కొలువైన రణథంబోర్ గణపతి ఆలయం ఆధ్యాత్మికంగా, చారిత్రకంగా ఎంతో విశిష్టమైన క్షేత్రం. విఘ్నాలను తొలగించి సకల శుభాలను ప్రసాదించే ఈ అరుదైన వినాయక స్వరూపాన్ని ఒక్కసారైనా దర్శించుకోవాలని భక్తులు భావిస్తారు.
(Disclaimer: ఇక్కడ అందించిన సమాచారం మతం, సాధారణ నమ్మకాల ఆధారంగా మాత్రమే అందించబడింది. ఈ సమాచారం ఖచ్చితంగా నిజం లేదా శాస్త్రీయంగా నిర్ధారితమైన సమాచారం అని భావించకండి. వ్యక్తిగత నిర్ణయాలు తీసుకునే ముందు సంబంధిత నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిది.)
