త్రిపురలో 500 ఏళ్ల దుర్గాపూజ సంప్రదాయం.. అమ్మవారి విగ్రహం ప్రత్యేకత తెలిస్తే ఆశ్చర్యపోతారు!

Tripura Durgabari Temple Durga Puja: ప్రతి సంవత్సరం దుర్గాపూజ వచ్చిందంటే భక్తుల్లో ఎక్కడలేని ఉత్సాహం కనిపిస్తుంది. కొత్త దుస్తులు ధరించడం, అమ్మవారికి ప్రత్యేక పూజలు చేయడం, రుచికరమైన ప్రసాదాలు స్వీకరించడం, అందంగా అలంకరించిన మండపాలను సందర్శించడం ఈ పండుగలో ప్రత్యేక ఆకర్షణలు. దేశ వ్యాప్తంగా, ముఖ్యంగా పశ్చిమ బెంగాల్, అసోం, ఒడిశా, త్రిపుర వంటి రాష్ట్రాల్లో దుర్గాపూజ వేడుకలు ఎంతో వైభవంగా జరుగుతాయి. అయితే, త్రిపుర రాజధాని అగర్తలాలో జరిగే సుమారు 500 ఏళ్ల చరిత్ర కలిగిన దుర్గాబారి దుర్గాపూజ మాత్రం కొన్ని ప్రత్యేకతలతో భక్తులను ఆకర్షిస్తోంది. ఇక్కడ అమ్మవారి విగ్రహం రూపం నుంచి నైవేద్యాలు, పూజా విధానాల వరకు ప్రతిదీ ఎంతో విశిష్టంగా ఉంటుంది.

దుర్గాబారి దుర్గాపూజకు 500 ఏళ్ల చరిత్ర

త్రిపురలోని అగర్తలాలో ఉన్న దుర్గాబారి ఆలయం, రాష్ట్రంలోని పురాతన ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయాలకు ప్రతీకగా నిలుస్తోంది. ఒకప్పుడు మాణిక్య రాజవంశ పాలకుల నివాసంగా ఉన్న ఉజ్జయంత ప్యాలెస్ సమీపంలో ఈ ఆలయం ఉంది. రాజకుటుంబం ప్రారంభించిన ఈ దుర్గాపూజ సంప్రదాయం కాలక్రమేణా ప్రజల విశ్వాసంలో భాగమైంది. మహారాజా కృష్ణ కిశోర్ మాణిక్య బహదూర్ కాలంలో ఈ పూజకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఏర్పడినట్లు చారిత్రక కథనాలు చెబుతున్నాయి. రాజధాని మారినప్పుడల్లా ఈ పూజ కూడా వివిధ ప్రాంతాలకు తరలింది. తొలుత రంగమతి (ప్రస్తుత ఉదయ్‌పూర్), అమర్‌పూర్ వంటి ప్రాంతాల్లో నిర్వహించిన ఈ వేడుకలు, చివరకు అగర్తలాలో స్థిరపడ్డాయి. 1838లో దుర్గాబారి ఆలయాన్ని అగర్తలాలో శాశ్వతంగా ఏర్పాటు చేసినట్లు చారిత్రక వివరాలు పేర్కొంటున్నాయి. అప్పటి నుంచి ఈ ఆలయంలో దుర్గాపూజ సంప్రదాయం కొనసాగుతోంది.

అమ్మవారి విగ్రహంలో ఎనిమిది చేతులు ఎందుకు కనిపించవు?

దుర్గాబారి దుర్గాపూజలో అత్యంత ప్రత్యేకమైన అంశం అమ్మవారి విగ్రహ రూపం. సాధారణంగా దుర్గాదేవి విగ్రహాలను పది చేతులతో అలంకరిస్తారు. అయితే, అగర్తలాలోని దుర్గాబారి ఆలయంలో అమ్మవారికి పది చేతులు ఉన్నప్పటికీ, వాటిలో కేవలం రెండు చేతులు మాత్రమే బయటకు కనిపిస్తాయి. మిగిలిన ఎనిమిది చేతులు కనిపించకుండా విగ్రహాన్ని రూపొందిస్తారు. ఈ ప్రత్యేక ఆచారం వెనుక ఆసక్తికరమైన కథనం ప్రచారంలో ఉంది. చారిత్రక కథనాల ప్రకారం, మహారాజా కృష్ణ కిశోర్ మాణిక్య భార్య మహారాణి సులోక్షణ దేవి ఒకసారి సంధ్యా హారతి సమయంలో పది చేతులతో ఉన్న దుర్గాదేవి విగ్రహాన్ని చూసి స్పృహ కోల్పోయారట. ఆ తర్వాత అమ్మవారు ఆమెకు కలలో కనిపించి, రెండు చేతులతో ఉన్న రూపంలో తనను పూజించాలని సూచించినట్లు చెబుతారు. అప్పటి నుంచి అమ్మవారిని రెండు చేతులు కనిపించే రూపంలోనే ఆరాధించడం సంప్రదాయంగా మారిందని స్థానిక కథనాలు వివరిస్తున్నాయి. ఈ విశిష్ట రూపం కారణంగానే దుర్గాబారి దుర్గాపూజకు ప్రత్యేక గుర్తింపు లభించింది.

ఇవి కూడా చదవండి

నవరాత్రుల మొదటి రోజే శుభయోగం.. ఈ 3 రాశుల వారికి ఉద్యోగం, డబ్బు..

నవరాత్రుల 9 రోజులు.. శైలపుత్రి నుంచి సిద్ధిదాత్రి వరకు ఏ రోజు..

శని అమావాస్య నుంచి ఈ 4 రాశుల వారికి అదృష్టం కలిసొస్తుందట!

నవరాత్రుల్లో 9 రోజులు ఏయే అమ్మవారి రూపాలను పూజించాలి? నవదుర్గల..

రాజకుటుంబం నుంచి ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలోకి పూజా సంప్రదాయం

దుర్గాబారి దుర్గాపూజలో మరో విశేషం ఏమిటంటే, ఈ వేడుకలకు రాజకుటుంబంతో పాటు త్రిపుర రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి కూడా ప్రత్యేక సంబంధం ఉంది. 1949లో త్రిపుర భారతదేశంలో విలీనమైన తర్వాత, విలీన ఒప్పందంలో పేర్కొన్న ఏర్పాట్ల ప్రకారం దుర్గాపూజకు సంబంధించిన ఖర్చులు, నిర్వహణ బాధ్యతలను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చేపట్టినట్లు చారిత్రక వివరాలు చెబుతున్నాయి. దీంతో శతాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న రాజవంశ సంప్రదాయం నేటికీ కొనసాగుతోంది. ప్రతి సంవత్సరం పూజలు ప్రారంభించే ముందు ప్రధాన అర్చకుడి నేతృత్వంలో ప్రత్యేక ఊరేగింపు నిర్వహిస్తారు. ఈ ఊరేగింపులో పాల్గొనే వారు ఉజ్జయంత ప్యాలెస్‌కు వెళ్లి, పూర్వపు రాజకుటుంబం నుంచి పూజలు ప్రారంభించేందుకు సంప్రదాయబద్ధంగా అనుమతి కోరుతారు. రాజవంశానికి ఉన్న గౌరవాన్ని, పూర్వీకుల ఆచారాల పట్ల చూపించే భక్తిని ఈ కార్యక్రమం ప్రతిబింబిస్తుంది.

అమ్మవారికి సమర్పించే నైవేద్యాలు కూడా ప్రత్యేకమే!

సాధారణంగా దుర్గాపూజ సందర్భంగా పండ్లు, స్వీట్లు, పాయసం వంటి నైవేద్యాలను సమర్పించడం మనకు తెలిసిందే. కానీ దుర్గాబారి ఆలయంలో ప్రసాద సమర్పణకు సంబంధించిన సంప్రదాయం భిన్నంగా ఉంటుంది. ఇక్కడ సంప్రదాయబద్ధంగా మాంసం, చేపలు, గుడ్లు వంటి పదార్థాలను కూడా పవిత్ర నైవేద్యాల్లో భాగంగా సమర్పిస్తారు. చరిత్రకారుడు పన్నాలాల్ రాయ్ పేర్కొన్న వివరాల ప్రకారం, రాజుల కాలంలో మద్యం కూడా పవిత్ర సమర్పణల్లో భాగంగా ఉండేదని తెలుస్తోంది. ఇలాంటి ఆచారాలు ప్రాంతీయ సంప్రదాయాలు, స్థానిక ఆరాధనా పద్ధతుల్లో ఉన్న వైవిధ్యాన్ని తెలియజేస్తాయి. భారతదేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో దుర్గాదేవిని ఆరాధించే విధానాలు ఒకదానికొకటి భిన్నంగా ఉండటం గమనార్హం.

విజయదశమి రోజున తుపాకీ వందనం

దుర్గాబారి దుర్గాపూజలో చివరి రోజు అయిన విజయదశమి సందర్భంగా నిర్వహించే విగ్రహ నిమజ్జన కార్యక్రమం మరో ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తుంది. అమ్మవారి విగ్రహాన్ని నిమజ్జనం చేసే సమయంలో త్రిపుర స్టేట్ రైఫిల్స్ సిబ్బంది తుపాకీ వందనం సమర్పిస్తారు. అదే సమయంలో జాతీయ గీతాన్ని ఆలపిస్తారు. ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయానికి, రాజవంశ చరిత్రకు, ప్రభుత్వ గౌరవానికి ప్రతీకగా ఈ కార్యక్రమం కొనసాగుతోంది.

భక్తులను ఆకర్షిస్తున్న పురాతన దుర్గాపూజ

భారతదేశంలో దుర్గాపూజ అనేది కేవలం ఒక పండుగ మాత్రమే కాదు.. భక్తి, సంస్కృతి, సంప్రదాయాలు, సామాజిక ఐక్యతను ప్రతిబింబించే వేడుక. పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని వైభవమైన మండపాలు, అసోంలోని ప్రత్యేక ఆచారాలు, ఒడిశాలోని సంప్రదాయ పూజలు, త్రిపురలోని దుర్గాబారి వేడుకలు ఈ పండుగలోని వైవిధ్యాన్ని చాటిచెబుతున్నాయి. ముఖ్యంగా సుమారు ఐదు శతాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న దుర్గాబారి దుర్గాపూజ, అమ్మవారి విశిష్ట విగ్రహం, రాజవంశంతో ముడిపడిన చరిత్ర, ప్రత్యేక నైవేద్యాలు, విజయదశమి వేడుకల కారణంగా దేశవిదేశాల నుంచి భక్తులను ఆకర్షిస్తోంది. దుర్గాదేవి పట్ల భక్తిని తరతరాలుగా కొనసాగిస్తూ, చారిత్రక సంప్రదాయాలను కాపాడుకోవడంలో ఈ ఆలయం ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించుకుంది.

(Disclaimer: అమ్మవారి విగ్రహ రూపం వెనుక ఉన్న కథనం స్థానికంగా ప్రచారంలో ఉన్న సంప్రదాయ విశ్వాసాల ఆధారంగా వివరించబడింది.)