ఎంతమందిలో ఉన్నా దోమలు మిమ్మల్నే ఎందుకు కుడతాయి..? అసలు కారణాలు ఇవే..

స్నేహితులతో కలిసి సరదాగా కూర్చున్నప్పుడు.. లేదంటే ఇంట్లో అందరూ పక్కపక్కనే పడుకున్నప్పుడు.. దోమలు అందరినీ వదిలేసి మిమ్మల్నే టార్గెట్ చేసి కుడుతున్నాయా? పక్కనున్న వాళ్లు హాయిగా ఉంటే, మీరు మాత్రం చేతులు ఊపుకుంటూ, చరుచుకుంటూ విసిగిపోతున్నారా? వెంటనే పక్కనున్న వాళ్లు ‘‘నీ రక్తం తీపిగా ఉందిలే.. అందుకే దోమలు నిన్నే వెతుక్కుంటూ వస్తున్నాయి’’ అంటూ సరదాగా ఆటపట్టిస్తుంటారు. తరతరాలుగా సమాజంలో వినిపించే ఈ తీపి రక్తం సిద్ధాంతంలో ఏమాత్రం వాస్తవం లేదు. నలుగురిలో ఒకరినే ఎంచుకుని కుట్టడానికి దోమల దగ్గర బలమైన శాస్త్రీయ కారణాలు ఉన్నాయి.

ముందుగా అసలు నిజం: రక్తం తాగేది ఆడ దోమలే..

మనుషులను కుట్టే దోమలన్నీ రక్తాన్ని తమ ఆహారంగా స్వీకరించవు. నిజానికి మగ దోమలు కేవలం పూల మకరందం, మొక్కల రసాలను తాగి బతుకుతాయి. కేవలం ఆడ దోమలు మాత్రమే రక్తం తాగుతాయి. అది కూడా తమ ఆకలి కోసం కాదు.. తమ కడుపులోని గుడ్ల అభివృద్ధికి, వాటి ఎదుగుదలకు అవసరమైన ప్రొటీన్లు, ఐరన్ మానవ రక్తంలో మాత్రమే లభిస్తాయి. ఆ సంతానోత్పత్తి కోసమే అవి రక్తం వేట ప్రారంభిస్తాయి.

మిమ్మల్నే ఎందుకు ఎంచుకుంటాయి? 4 ప్రధాన శాస్త్రీయ కారణాలు

దోమల కంటిచూపు కంటే వాటి వాసన చూసే సామర్థ్యం అత్యంత శక్తిమంతమైనది. మనుషులను ఎంపిక చేసుకోవడానికి అవి ఈ అంశాలను రాడార్‌లా వాడుకుంటాయి.

మీరు వదిలే కార్బన్ డయాక్సైడ్: మనం విడుదల చేసే కార్బన్ డయాక్సైడ్‌ను దోమలు దాదాపు 30 నుంచి 50 మీటర్ల దూరం నుంచే పసిగట్టగలవు. కొంచెం బరువు ఎక్కువగా ఉన్నవారు, వ్యాయామం చేసేవారు, గర్భిణులు ఇతరుల కంటే ఎక్కువ శ్వాసను తీసుకుంటూ కార్బన్ డయాక్సైడ్‌ను ఎక్కువగా విడుదల చేస్తారు. అలాంటి వారిని దోమలు సులభంగా గుర్తిస్తాయి.

శరీర వేడి – చెమటలోని లాక్టిక్ యాసిడ్: దోమలకు సహజంగా శరీర ఉష్ణోగ్రత ఎక్కువగా ఉన్నవారంటే ఇష్టం. అంతేకాదు, చెమట పట్టినప్పుడు శరీరంలో ఉత్పన్నమయ్యే లాక్టిక్ యాసిడ్, యూరిక్ యాసిడ్, అమ్మోనియా వాసనలు దోమలను అయస్కాంతంలా ఆకర్షిస్తాయి. శరీర మెటబాలిజం వేగంగా ఉండే వ్యక్తుల వైపు ఇవి వెంటనే మళ్లుతాయి.

చర్మంపై ఉండే బ్యాక్టీరియా: ప్రతి మనిషి చర్మంపై లక్షలాది సహజ బ్యాక్టీరియాలు ఉంటాయి. ఈ బ్యాక్టీరియా చర్మంపై ఉండే నూనెలు, చెమటతో చర్య జరిపినప్పుడు ఒక ప్రత్యేకమైన రసాయన వాసన విడుదలవుతుంది. కొందరి చర్మం విడుదల చేసే ఈ సూక్ష్మ వాసన దోమలకు ఒక రహస్య పెర్ఫ్యూమ్‌‌లా పనిచేస్తుంది.

O బ్లడ్ గ్రూప్ వారిపై ప్రత్యేక ప్రేమ: బ్లడ్ గ్రూపుల ప్రభావం కూడా దోమల కాటుపై ఉంటుందని పలు శాస్త్రీయ పరిశోధనలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. ఇతర బ్లడ్ గ్రూపుల (A, B, AB) వారితో పోలిస్తే.. O గ్రూప్ రక్తం ఉన్నవారిని దోమలు దాదాపు రెట్టింపు స్థాయిలో కుడుతున్నట్లు అధ్యయనాలు చెబుతున్నాయి. మన చర్మం ద్వారా స్రవించే రసాయనాల ఆధారంగా మనం ఏ బ్లడ్ గ్రూపో దోమలు క్షణాల్లో గుర్తించగలవు.

కుట్టిన చోట ఎందుకు దద్దుర్లు, దురద వస్తాయి?

దోమ తన సూది లాంటి ముక్కుతో చర్మాన్ని గుచ్చి రక్తం పీల్చేటప్పుడు.. ఆ రక్తం గడ్డకట్టకుండా ఉండటానికి తన లాలాజలాన్ని మన శరీరంలోకి పంపుతుంది. ఈ లాలాజలంలోని ప్రొటీన్లను మన రోగనిరోధక వ్యవస్థ ఒక శత్రువుగా భావిస్తుంది. దాన్ని అడ్డుకోవడానికి మన శరీరం తక్షణమే హిస్టామిన్ అనే రసాయనాన్ని విడుదల చేస్తుంది. ఈ హిస్టామిన్ ప్రభావం వల్ల రక్తనాళాలు వ్యాకోచించి.. ఆ ప్రాంతంలో చర్మం ఎర్రబడటం, వాపు రావడం, తీవ్రమైన దురద కలగడం జరుగుతాయి.

దురద మాత్రమే కాదు.. ప్రాణాంతకం.

దోమల కాటు కేవలం తాత్కాలిక దురదతో పోయే సమస్య కాదు. ఒకరి నుంచి మరొకరికి వ్యాధులను చేరవేసే ప్రమాదకరమైన వాహకాలు ఇవి.. డెంగ్యూ, మలేరియా, చికన్‌గున్యా, జపాన్ ఎన్సెఫలైటిస్ వంటి ప్రాణాంతక వ్యాధులకు ఈ చిన్న కాటే కారణమవుతుంది. వర్షాకాలం, శీతాకాలాల్లో దోమల వ్యాప్తి అధికంగా ఉంటుంది కాబట్టి అప్రమత్తత చాలా ముఖ్యం.

తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు..

శరీరాన్ని కప్పి ఉంచే దుస్తులు: ముఖ్యంగా సాయంత్రం వేళల్లో బయటకు వెళ్ళేటప్పుడు శరీర భాగాలను పూర్తిగా కప్పి ఉంచే తేలికపాటి, లేత రంగు దుస్తులు ధరించాలి.

మస్కిటో రెపెల్లెంట్స్: పడుకునే సమయంలో దోమతెరలు, మస్కిటో నెట్స్ వాడటం ఉత్తమం. అవసరమైతే డీట్ లేదా సహజ వేప, యూకలిప్టస్ నూనెలతో కూడిన లోషన్లను వాడవచ్చు.

పరిసరాల పరిశుభ్రత: ఇంటి పరిసరాల్లో నీరు నిల్వ ఉండకుండా చూసుకోవాలి. పూలకుండీలు, పాత టైర్లు, కూలర్లలో చేరిన నిల్వ నీటిలోనే దోమలు గుడ్లు పెడతాయి.

మొత్తానికి నలుగురిలో కూర్చున్నప్పుడు దోమలు మిమ్మల్నే ఎంచుకుంటున్నాయంటే మీ రక్తం తీపిగా ఉందని కాదు.. మీ శరీర వేడి, చెమట వాసన దోమల సెన్సార్లకు స్పష్టంగా దొరికిపోయాయని అర్థం చేసుకోండి.