మన జెండాలోని మూడు రంగులకు మతాలకు సంబంధం లేదు.. వాటికి అసలైన అర్థం ఇదే!

భారతదేశానికి జాతీయ జెండా కేవలం ఒక వస్త్రం కాదు.. దేశ స్వాతంత్ర్యం, త్యాగం, ఐక్యత, గౌరవానికి ప్రతీక. ప్రతి భారతీయుడి మనసులో ప్రత్యేక స్థానం కలిగిన త్రివర్ణ పతాకంలో మూడు రంగులు, మధ్యలో 24 ఆకుల అశోక చక్రం ఉంటాయి. అయితే ఈ జెండాను ఎవరు రూపొందించారు? ఎప్పుడు ఆమోదించారు? తొలిసారి ఎక్కడ ఎగురవేశారు? అనే విషయాలు చాలామందికి తెలియకపోవచ్చు. మరికొన్ని రోజుల్లో స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం వస్తున్న సందర్భంగా తెలుసుకునే ప్రయత్నం చేద్దాం..

మూడు రంగులకు అర్థం ఏంటి?

భారత జాతీయ జెండాలో పై భాగంలో కాషాయం, మధ్యలో తెలుపు, కింది భాగంలో ఆకుపచ్చ రంగులు ఉంటాయి. కాషాయం రంగు ధైర్యం, త్యాగం, నిస్వార్థ సేవకు ప్రతీకగా భావిస్తారు. తెలుపు రంగు శాంతి, సత్యం, స్వచ్ఛతను సూచిస్తుంది. ఆకుపచ్చ రంగు సారవంతమైన భూమి, అభివృద్ధి, జీవం, శ్రేయస్సుకు ప్రతీక. తెలుపు రంగు మధ్యలో నీలం రంగులో అశోక చక్రం ఉంటుంది. ఇది ధర్మం, న్యాయం, నిరంతర చలనానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.

అశోక చక్రంలో 24 ఆకులు ఎందుకు?

జెండా మధ్యలో కనిపించే అశోక చక్రం సారనాథ్‌లోని అశోక సింహ స్తంభం ఆధారంగా రూపొందించబడింది. ఇందులో మొత్తం 24 ఆకులు ఉంటాయి. ఇవి రోజులోని 24 గంటలను సూచిస్తాయని సాధారణంగా చెబుతారు. నిరంతరం ముందుకు సాగడం, ధర్మాన్ని పాటించడం, దేశం పురోగమిస్తూ ఉండాలనే భావనను చక్రం ప్రతిబింబిస్తుంది.

జాతీయ జెండాను ఎవరు రూపొందించారు?

భారత జాతీయ జెండా ప్రస్తుత రూపానికి ప్రధాన రూపకర్తగా పింగళి వెంకయ్యను గుర్తిస్తారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన ఆయన స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో పాల్గొనడంతో పాటు జెండా రూపకల్పనపై ప్రత్యేకంగా పరిశోధనలు చేశారు. 1921లో విజయవాడలో జరిగిన భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ సమావేశంలో మహాత్మా గాంధీకి పింగళి వెంకయ్య ఒక జెండా నమూనాను చూపించినట్లు చారిత్రక రికార్డులు చెబుతున్నాయి. ఆ తర్వాత పలు మార్పులు చోటుచేసుకుని ప్రస్తుత త్రివర్ణ రూపం ఏర్పడింది.

ఎప్పుడు జాతీయ జెండాగా ఆమోదించారు?

భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం రావడానికి కొద్ది రోజుల ముందు 1947 జూలై 22న రాజ్యాంగ సభ భారత జాతీయ జెండాను అధికారికంగా ఆమోదించింది. అయితే ప్రస్తుత జెండాలోని చక్రం, అప్పటి రూపకల్పనలో ఉన్న చరఖా స్థానంలోకి వచ్చింది. 1947 ఆగస్టు 15న భారత్ స్వాతంత్ర్యం పొందిన తర్వాత త్రివర్ణ పతాకం దేశ అధికారిక జాతీయ జెండాగా నిలిచింది.

తొలిసారి ఎవరు, ఎక్కడ ఎగురవేశారు?

జాతీయ జెండా ప్రస్తుత రూపం ఆమోదించిన తర్వాత 1947 ఆగస్టు 15న న్యూఢిల్లీలోని ఎర్రకోటపై ప్రధానమంత్రి జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ జాతీయ జెండాను ఎగురవేశారు. స్వతంత్ర భారతదేశ చరిత్రలో ఇది అత్యంత ముఖ్యమైన ఘట్టంగా నిలిచింది. అయితే అంతకుముందు స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ కాలంలో భారత జెండాకు చెందిన వివిధ రూపాలను పలు సందర్భాల్లో ఎగురవేశారు. 1906లో కలకత్తాలోని పార్సీ బగాన్ స్క్వేర్‌లో ఒక భారత జెండా ఎగురవేయబడినట్లు చారిత్రక ఆధారాలు ఉన్నాయి. ఆ తర్వాత 1907లో మేడమ్ భికాజీ కామా జర్మనీలోని స్టుట్‌గార్ట్‌లో భారత జెండా రూపాన్ని ప్రదర్శించారు. భారత జాతీయ జెండా దేశ సార్వభౌమత్వానికి ప్రతీక. దీనిని ఎగురవేసే సమయంలో గౌరవం, మర్యాద పాటించడం ప్రతి పౌరుడి బాధ్యత. త్రివర్ణంలోని ప్రతి రంగు, అశోక చక్రంలోని ప్రతి ఆకారం భారతదేశం విలువలు, చరిత్ర, నిరంతర ప్రగతిని గుర్తుచేస్తాయి.