Andhra: దానిమ్మ తోట ఈ రైతు తలరాతను మార్చింది.. కోటీశ్వరుడు అయ్యాడు..

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని అనంతపురం జిల్లా ఒకప్పుడు పొడి నేలలు, నీటి కొరతతో పేరుపొందింది. అయితే, ఆధునిక వ్యవసాయ పద్ధతులు, వినూత్న ఆలోచనలతో ఈ జిల్లా ఇప్పుడు పండ్ల తోటలకు, ముఖ్యంగా దానిమ్మ, ద్రాక్ష సాగుకు స్వర్గధామంగా రూపాంతరం చెందింది. ఈ మార్పునకు నిదర్శనంగా నిలుస్తున్నారు రాప్తాడు మండలం రామనేపల్లి గ్రామానికి చెందిన రైతు కిష్టారెడ్డి. ఆయన తన 15 ఎకరాల దానిమ్మ తోటతో ఏటా కోటి రూపాయలకు పైగా ఆదాయాన్ని ఆర్జిస్తూ, ఇతర రైతులకు స్ఫూర్తిగా నిలుస్తున్నారు.

కిష్టారెడ్డి విజయ ప్రస్థానం ఆరేళ్ల క్రితం మహారాష్ట్ర నుంచి నాణ్యమైన దానిమ్మ మొక్కలను కొనుగోలు చేయడంతో ప్రారంభమైంది. అప్పట్లో నీటి కొరత తీవ్రంగా ఉన్న 2004 సమయంలో, తన కుమారుడి సలహా మేరకు తక్కువ నీటితో సాగుచేయగల దానిమ్మను ఎంచుకున్నారు. 15 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో, ఎకరానికి 400 మొక్కల చొప్పున మొత్తం 6000 మొక్కలను నాటారు. మొక్కల మధ్య 8 అడుగుల దూరం, వరుసల మధ్య 12 అడుగుల దూరం పాటించారు. ఇది తక్కువ నీటి లభ్యత ఉన్న ప్రాంతాలకు అనువైన పద్ధతి.

దానిమ్మ సాగులో సమగ్ర యాజమాన్యం కిష్టారెడ్డి విజయానికి కీలకం. ఆయన సమయానికి నీటి తడులు, సేంద్రీయ ఎరువులను అందిస్తూ మొక్కలను ఆరోగ్యంగా పెంచారు. రసాయన ఎరువుల వాడకాన్ని తగ్గించి, పేడ ఎరువు, యూరియా కాంప్లెక్స్, యాప పిండి వంటి వాటిని ఉపయోగించడం ద్వారా భూమి సారాన్ని కాపాడారు. పంట కోత అనంతరం, పుల్లలను తొలగించి, రెస్ట్ కటింగ్ చేసి, మళ్లీ సేంద్రీయ ఎరువులు వేసి భూమిని సిద్ధం చేస్తారు. జూలై 23న నీటి తడి ఇవ్వడం ద్వారా సంక్రాంతి నాటికి పంట కోతకు వస్తుందని ఆయన తెలిపారు. ఆగస్టులో నాటడం వల్ల బ్లైట్ వంటి తెగుళ్లు తగ్గుతాయని ఆయన అనుభవం చెబుతోంది.

వాతావరణ మార్పుల వల్ల ఎదురయ్యే సవాళ్లను అధిగమించడానికి కిష్టారెడ్డి ఆధునిక పద్ధతులను అవలంబించారు. ఎండ తీవ్రత, మంచు వల్ల దానిమ్మ కాయలకు వచ్చే సన్ బర్న్ సమస్యను తగ్గించడానికి 15 ఎకరాల తోటకు షెడ్ నెట్‌ను ఏర్పాటు చేశారు. ఈ షెడ్ నెట్ చీడపీడల నుంచి రక్షణ కల్పించి, కాయల నాణ్యతను బాగా పెంచింది. దీని ఫలితంగా ప్రతి ఏట 100 నుండి 130 టన్నుల వరకు దానిమ్మ దిగుబడిని సాధిస్తున్నారు. ఆయన తోటలో పండిన కాయలు ఎర్రగా, నాణ్యంగా ఉండి మార్కెట్లో మంచి డిమాండ్ సృష్టించాయి.

కిష్టారెడ్డి దానిమ్మ కాయలకు మార్కెట్లో ఎప్పుడూ మంచి ధర లభిస్తుంది. కిలోకు వంద రూపాయల కంటే తగ్గకుండా, ప్రస్తుతం రూ.120 వరకు ధర పలుకుతోంది. ముఖ్యంగా, వ్యాపారులే నేరుగా తోట వద్దకు వచ్చి కొనుగోలు చేయడం వల్ల మధ్యవర్తుల ప్రమేయం లేకుండా లాభాలు నేరుగా రైతు చేతికి అందుతున్నాయి. బండి లోడ్ అయిన తర్వాతే డబ్బులు ఇచ్చి వెళ్లేంత నమ్మకాన్ని ఆయన వ్యాపారుల నుండి పొందారు.

దానిమ్మ సాగుతో పాటు, కిష్టారెడ్డికి 8 ఎకరాల ద్రాక్ష తోట కూడా ఉంది, దానిలో ఆయనకు 40 ఏళ్ల అనుభవం ఉంది. ద్రాక్ష పంట ద్వారా వచ్చే దాదాపు 50 లక్షల ఆదాయం, దానిమ్మ సాగుకు పెట్టుబడిగా ఉపయోగపడుతుంది. ఇది ఒక పంటపై భారం పడకుండా, రెండు పంటల ద్వారా స్థిరమైన ఆదాయాన్ని పొందేందుకు సహాయపడుతుంది.

రైతు విజయం వెనుక నిబద్ధత, అవగాహన ఉండాలని కిష్టారెడ్డి నమ్ముతారు. ప్రతిరోజూ తోటను పరిశీలించడం, సమస్యలను సకాలంలో గుర్తించి పరిష్కరించడం ద్వారానే విజయం సాధ్యమని ఆయన అనుభవం చెబుతుంది. నేల పట్ల నిబద్ధత ఉంటే బంగారు ఫలితాలు తప్పవని రుజువు చేస్తూ, కిష్టారెడ్డి అనంతపురం జిల్లా వ్యవసాయ రంగానికి ఒక ఆదర్శంగా నిలిచారు.