News9 हिन्दी ಕನ್ನಡ मराठी ગુજરાતી বাংলা ਪੰਜਾਬੀ தமிழ் മലയാളം मनी9 TV9-UP
AQI
Sign In

By signing in or creating an account, you agree with Associated Broadcasting Company's Terms & Conditions and Privacy Policy.

Subscribe Whatsapp Channel
తాజా వార్తలు ఎంటర్టైన్మెంట్ ఐపీఎల్ ఆంధ్రప్రదేశ్ తెలంగాణ లైఫ్ స్టైల్ ఫోటోలు బిజినెస్ వెబ్ స్టోరీస్ షార్ట్ వీడియోస్ జాతీయం ట్రెండింగ్ హెల్త్‌ క్రైమ్ ఆధ్యాత్మికం పాలిటిక్స్‌

1 Rupee Story: 1 రూపాయి నాణేం తయారీకి అయ్యే ఖర్చు ఎంతో తెలుసా?

One Rupee Story: ఒక్క రూపాయి నాణెం.. మన జేబులో ఉంటే దాని విలువ కేవలం రూపాయి మాత్రమే. కానీ, ఆ ఒక్క రూపాయిని తయారు చేయడానికి ప్రభుత్వం చేసే ఖర్చు ఎంతో తెలిస్తే మీరు నిజంగా ఆశ్చర్యపోతారు. దీనికి సంబంధించిన ఆసక్తికరమైన విశేషాలతో కూడిన కథనం ఇక్కడ ఉంది..

Subhash Goud
|

Updated on: Mar 26, 2026 | 8:54 AM

Share
One Rupee Story: మన దైనందిన జీవితంలో చిల్లర కోసం వాడే ఒక రూపాయి నాణెం వెనుక ఒక వింతైన ఆర్థిక వాస్తవం దాగి ఉంది. దాని ముఖ విలువ (Face Value) కంటే దాని తయారీ వ్యయమే (Production Cost) ఎక్కువగా ఉండటం గమనార్హం.

One Rupee Story: మన దైనందిన జీవితంలో చిల్లర కోసం వాడే ఒక రూపాయి నాణెం వెనుక ఒక వింతైన ఆర్థిక వాస్తవం దాగి ఉంది. దాని ముఖ విలువ (Face Value) కంటే దాని తయారీ వ్యయమే (Production Cost) ఎక్కువగా ఉండటం గమనార్హం.

1 / 5
తయారీ ఖర్చు ఎంత?: 2018లో సమాచార హక్కు చట్టం (RTI) ద్వారా వెల్లడైన వివరాల ప్రకారం, ఒక రూపాయి నాణేన్ని ముద్రించడానికి ప్రభుత్వానికి రూ. 1.11 పైసలు ఖర్చవుతోంది. అంటే ప్రతి రూపాయి నాణేం తయారీపై ప్రభుత్వం 11 పైసల నష్టాన్ని భరిస్తోంది. ప్రస్తుతం పెరిగిన ద్రవ్యోల్బణం, లోహాల ధరలు, కార్మికుల వేతనాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే ఈ తయారీ వ్యయం ఇప్పుడు ఇంకా పెరిగి ఉంటుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

తయారీ ఖర్చు ఎంత?: 2018లో సమాచార హక్కు చట్టం (RTI) ద్వారా వెల్లడైన వివరాల ప్రకారం, ఒక రూపాయి నాణేన్ని ముద్రించడానికి ప్రభుత్వానికి రూ. 1.11 పైసలు ఖర్చవుతోంది. అంటే ప్రతి రూపాయి నాణేం తయారీపై ప్రభుత్వం 11 పైసల నష్టాన్ని భరిస్తోంది. ప్రస్తుతం పెరిగిన ద్రవ్యోల్బణం, లోహాల ధరలు, కార్మికుల వేతనాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే ఈ తయారీ వ్యయం ఇప్పుడు ఇంకా పెరిగి ఉంటుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

2 / 5
మిగిలిన నాణేల పరిస్థితి ఏంటి?: ఒక్క రూపాయి నాణెం విషయంలో ప్రభుత్వం నష్టపోతున్నప్పటికీ, మిగిలిన నాణేల తయారీలో మాత్రం లాభమే కనిపిస్తోంది. వాటి వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి: * రూ. 2 నాణెం: తయారీ ఖర్చు రూ. 1.28, * రూ. 5 నాణెం: తయారీ ఖర్చు రూ. 3.69, * రూ. 10 నాణెం: తయారీ ఖర్చు రూ. 5.54, పై గణాంకాలను బట్టి చూస్తే, ఎక్కువ విలువ గల నాణేల తయారీ వల్ల ప్రభుత్వానికి కొంత మిగులు ఆదాయం లభిస్తోంది.

మిగిలిన నాణేల పరిస్థితి ఏంటి?: ఒక్క రూపాయి నాణెం విషయంలో ప్రభుత్వం నష్టపోతున్నప్పటికీ, మిగిలిన నాణేల తయారీలో మాత్రం లాభమే కనిపిస్తోంది. వాటి వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి: * రూ. 2 నాణెం: తయారీ ఖర్చు రూ. 1.28, * రూ. 5 నాణెం: తయారీ ఖర్చు రూ. 3.69, * రూ. 10 నాణెం: తయారీ ఖర్చు రూ. 5.54, పై గణాంకాలను బట్టి చూస్తే, ఎక్కువ విలువ గల నాణేల తయారీ వల్ల ప్రభుత్వానికి కొంత మిగులు ఆదాయం లభిస్తోంది.

3 / 5
కరెన్సీ నోట్ల ముద్రణ చౌకగా ఉందా?: నాణేలతో పోలిస్తే పేపర్ కరెన్సీ ముద్రణ చాలా తక్కువ ఖర్చుతో కూడుకున్నది. ఉదాహరణకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) 1,000 ఐదు వందల రూపాయల నోట్లను ముద్రించడానికి కేవలం రూ. 2,290 ఖర్చు చేస్తుంది. అంటే ఒక్కో రూ. 500 నోటు ముద్రణకు కేవలం రూ. 2.29 మాత్రమే ఖర్చవుతుంది. రూపాయి నాణెం ప్రత్యేకతలు: * లోహం: ఇది పూర్తిగా స్టెయిన్‌లెస్ స్టీల్‌తో తయారవుతుంది. దీని బరువు 3.76 గ్రాములు. అలాగే తయారీ కేంద్రాలు: ముంబై, హైదరాబాద్‌లోని మింట్లలో (ముద్రణాలయాలు) మాత్రమే వీటిని తయారు చేస్తారు.

కరెన్సీ నోట్ల ముద్రణ చౌకగా ఉందా?: నాణేలతో పోలిస్తే పేపర్ కరెన్సీ ముద్రణ చాలా తక్కువ ఖర్చుతో కూడుకున్నది. ఉదాహరణకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) 1,000 ఐదు వందల రూపాయల నోట్లను ముద్రించడానికి కేవలం రూ. 2,290 ఖర్చు చేస్తుంది. అంటే ఒక్కో రూ. 500 నోటు ముద్రణకు కేవలం రూ. 2.29 మాత్రమే ఖర్చవుతుంది. రూపాయి నాణెం ప్రత్యేకతలు: * లోహం: ఇది పూర్తిగా స్టెయిన్‌లెస్ స్టీల్‌తో తయారవుతుంది. దీని బరువు 3.76 గ్రాములు. అలాగే తయారీ కేంద్రాలు: ముంబై, హైదరాబాద్‌లోని మింట్లలో (ముద్రణాలయాలు) మాత్రమే వీటిని తయారు చేస్తారు.

4 / 5
తగ్గుతున్న నాణేల వాడకం: ప్రస్తుతం UPI, PhonePe, Google Pay వంటి డిజిటల్ చెల్లింపులు పెరగడంతో నాణేల అవసరం గణనీయంగా తగ్గింది. చిన్న టీ కొట్టు నుండి పెద్ద మాల్స్ వరకు క్యూఆర్ కోడ్ స్కానింగ్ అందుబాటులోకి రావడంతో భౌతిక కరెన్సీ, ముఖ్యంగా చిల్లర నాణేల వాడకం తక్కువైంది. ప్రస్తుతానికి ఒక రూపాయి నాణేన్ని రద్దు చేసే ఆలోచన ప్రభుత్వానికి లేనప్పటికీ, తయారీ ఖర్చును తగ్గించడానికి లోహాల మార్పు వంటి ప్రత్యామ్నాయాలను అన్వేషించాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

తగ్గుతున్న నాణేల వాడకం: ప్రస్తుతం UPI, PhonePe, Google Pay వంటి డిజిటల్ చెల్లింపులు పెరగడంతో నాణేల అవసరం గణనీయంగా తగ్గింది. చిన్న టీ కొట్టు నుండి పెద్ద మాల్స్ వరకు క్యూఆర్ కోడ్ స్కానింగ్ అందుబాటులోకి రావడంతో భౌతిక కరెన్సీ, ముఖ్యంగా చిల్లర నాణేల వాడకం తక్కువైంది. ప్రస్తుతానికి ఒక రూపాయి నాణేన్ని రద్దు చేసే ఆలోచన ప్రభుత్వానికి లేనప్పటికీ, తయారీ ఖర్చును తగ్గించడానికి లోహాల మార్పు వంటి ప్రత్యామ్నాయాలను అన్వేషించాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

5 / 5
Follow Us
LIVETV
Short Videos View more
Snake: నాగుపాముకు సీపీఆర్.. వావ్.! మీరు గ్రేట్ భయ్యా..

Snake: నాగుపాముకు సీపీఆర్.. వావ్.! మీరు గ్రేట్ భయ్యా..

లక్ష రూపాయలు ఇవ్వకుంటే శపిస్తాం..! ఆరి బడవ దొంగస్వామీ..

లక్ష రూపాయలు ఇవ్వకుంటే శపిస్తాం..! ఆరి బడవ దొంగస్వామీ..

Warangal: బైట బండి పెడితే.. క్షణాల్లో పెట్రోల్ గాయబ్.!

Warangal: బైట బండి పెడితే.. క్షణాల్లో పెట్రోల్ గాయబ్.!

Viral: ఈ ఒక్క చేప ధర రూ.లక్షా యాభై వేలు.. నిజమండీ బాబూ.!

Viral: ఈ ఒక్క చేప ధర రూ.లక్షా యాభై వేలు.. నిజమండీ బాబూ.!

Web Stories View more
మిమ్మల్ని కోటీశ్వరులను చేసే సింపుల్ చిట్కాలు.. ఫాలో అవుతే ఇంట్లో ధన వర్షమే..
మిమ్మల్ని కోటీశ్వరులను చేసే .....
మార్చి 31లోగా ఈ పనులు పూర్తి చేయండి.. లేకుంటే ఏమవుతుందో తెలుసా?
మార్చి 31లోగా ఈ .....
కొత్త గ్యాస్ సిలిండర్ తీసుకునే ముందు ఇవి చెక్ చేయండి.. లేదంటే, అంతే సంగతి
కొత్త గ్యాస్ సిలిండర్ .....
గ్యాస్ కస్టమర్లకు మరో పిడుగు లాంటి వార్త.. బుకింగ్ గడువు ఇక 45 రోజులు
గ్యాస్ కస్టమర్లకు మరో .....
1 Rupee Story: 1 రూపాయి నాణేం తయారీకి అయ్యే ఖర్చు ఎంతో తెలుసా?
LPG Gas: సంచలన నిర్ణయం.. వీరికి నిలిచిపోనున్న గ్యాస్‌ బుకింగ్‌ సేవలు..!