AQI

User

Sign In

Subscribe Whatsapp Channel

తాజా వార్తలు ఎంటర్టైన్మెంట్ క్రికెట్ ఆంధ్రప్రదేశ్ తెలంగాణ లైఫ్ స్టైల్ ఫోటోలు బిజినెస్ వెబ్ స్టోరీస్ షార్ట్ వీడియోస్ జాతీయం ట్రెండింగ్ హెల్త్‌ క్రైమ్ ఆధ్యాత్మికం పాలిటిక్స్‌

1 Rupee Story: 1 రూపాయి నాణేం తయారీకి అయ్యే ఖర్చు ఎంతో తెలుసా?

One Rupee Story: ఒక్క రూపాయి నాణెం.. మన జేబులో ఉంటే దాని విలువ కేవలం రూపాయి మాత్రమే. కానీ, ఆ ఒక్క రూపాయిని తయారు చేయడానికి ప్రభుత్వం చేసే ఖర్చు ఎంతో తెలిస్తే మీరు నిజంగా ఆశ్చర్యపోతారు. దీనికి సంబంధించిన ఆసక్తికరమైన విశేషాలతో కూడిన కథనం ఇక్కడ ఉంది..

Subhash Goud — Subhash Goud |
Updated on: Mar 26, 2026 | 8:54 AM

One Rupee Story: మన దైనందిన జీవితంలో చిల్లర కోసం వాడే ఒక రూపాయి నాణెం వెనుక ఒక వింతైన ఆర్థిక వాస్తవం దాగి ఉంది. దాని ముఖ విలువ (Face Value) కంటే దాని తయారీ వ్యయమే (Production Cost) ఎక్కువగా ఉండటం గమనార్హం. — One Rupee Story: మన దైనందిన జీవితంలో చిల్లర కోసం వాడే ఒక రూపాయి నాణెం వెనుక ఒక వింతైన ఆర్థిక వాస్తవం దాగి ఉంది. దాని ముఖ విలువ (Face Value) కంటే దాని తయారీ వ్యయమే (Production Cost) ఎక్కువగా ఉండటం గమనార్హం.
1 / 5

తయారీ ఖర్చు ఎంత?: 2018లో సమాచార హక్కు చట్టం (RTI) ద్వారా వెల్లడైన వివరాల ప్రకారం, ఒక రూపాయి నాణేన్ని ముద్రించడానికి ప్రభుత్వానికి రూ. 1.11 పైసలు ఖర్చవుతోంది. అంటే ప్రతి రూపాయి నాణేం తయారీపై ప్రభుత్వం 11 పైసల నష్టాన్ని భరిస్తోంది. ప్రస్తుతం పెరిగిన ద్రవ్యోల్బణం, లోహాల ధరలు, కార్మికుల వేతనాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే ఈ తయారీ వ్యయం ఇప్పుడు ఇంకా పెరిగి ఉంటుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. — తయారీ ఖర్చు ఎంత?: 2018లో సమాచార హక్కు చట్టం (RTI) ద్వారా వెల్లడైన వివరాల ప్రకారం, ఒక రూపాయి నాణేన్ని ముద్రించడానికి ప్రభుత్వానికి రూ. 1.11 పైసలు ఖర్చవుతోంది. అంటే ప్రతి రూపాయి నాణేం తయారీపై ప్రభుత్వం 11 పైసల నష్టాన్ని భరిస్తోంది. ప్రస్తుతం పెరిగిన ద్రవ్యోల్బణం, లోహాల ధరలు, కార్మికుల వేతనాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే ఈ తయారీ వ్యయం ఇప్పుడు ఇంకా పెరిగి ఉంటుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
2 / 5

మిగిలిన నాణేల పరిస్థితి ఏంటి?: ఒక్క రూపాయి నాణెం విషయంలో ప్రభుత్వం నష్టపోతున్నప్పటికీ, మిగిలిన నాణేల తయారీలో మాత్రం లాభమే కనిపిస్తోంది. వాటి వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి: * రూ. 2 నాణెం: తయారీ ఖర్చు రూ. 1.28, * రూ. 5 నాణెం: తయారీ ఖర్చు రూ. 3.69, * రూ. 10 నాణెం: తయారీ ఖర్చు రూ. 5.54, పై గణాంకాలను బట్టి చూస్తే, ఎక్కువ విలువ గల నాణేల తయారీ వల్ల ప్రభుత్వానికి కొంత మిగులు ఆదాయం లభిస్తోంది. — మిగిలిన నాణేల పరిస్థితి ఏంటి?: ఒక్క రూపాయి నాణెం విషయంలో ప్రభుత్వం నష్టపోతున్నప్పటికీ, మిగిలిన నాణేల తయారీలో మాత్రం లాభమే కనిపిస్తోంది. వాటి వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి: * రూ. 2 నాణెం: తయారీ ఖర్చు రూ. 1.28, * రూ. 5 నాణెం: తయారీ ఖర్చు రూ. 3.69, * రూ. 10 నాణెం: తయారీ ఖర్చు రూ. 5.54, పై గణాంకాలను బట్టి చూస్తే, ఎక్కువ విలువ గల నాణేల తయారీ వల్ల ప్రభుత్వానికి కొంత మిగులు ఆదాయం లభిస్తోంది.
3 / 5

కరెన్సీ నోట్ల ముద్రణ చౌకగా ఉందా?: నాణేలతో పోలిస్తే పేపర్ కరెన్సీ ముద్రణ చాలా తక్కువ ఖర్చుతో కూడుకున్నది. ఉదాహరణకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) 1,000 ఐదు వందల రూపాయల నోట్లను ముద్రించడానికి కేవలం రూ. 2,290 ఖర్చు చేస్తుంది. అంటే ఒక్కో రూ. 500 నోటు ముద్రణకు కేవలం రూ. 2.29 మాత్రమే ఖర్చవుతుంది. రూపాయి నాణెం ప్రత్యేకతలు: * లోహం: ఇది పూర్తిగా స్టెయిన్‌లెస్ స్టీల్‌తో తయారవుతుంది. దీని బరువు 3.76 గ్రాములు. అలాగే తయారీ కేంద్రాలు: ముంబై, హైదరాబాద్‌లోని మింట్లలో (ముద్రణాలయాలు) మాత్రమే వీటిని తయారు చేస్తారు. — కరెన్సీ నోట్ల ముద్రణ చౌకగా ఉందా?: నాణేలతో పోలిస్తే పేపర్ కరెన్సీ ముద్రణ చాలా తక్కువ ఖర్చుతో కూడుకున్నది. ఉదాహరణకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) 1,000 ఐదు వందల రూపాయల నోట్లను ముద్రించడానికి కేవలం రూ. 2,290 ఖర్చు చేస్తుంది. అంటే ఒక్కో రూ. 500 నోటు ముద్రణకు కేవలం రూ. 2.29 మాత్రమే ఖర్చవుతుంది. రూపాయి నాణెం ప్రత్యేకతలు: * లోహం: ఇది పూర్తిగా స్టెయిన్‌లెస్ స్టీల్‌తో తయారవుతుంది. దీని బరువు 3.76 గ్రాములు. అలాగే తయారీ కేంద్రాలు: ముంబై, హైదరాబాద్‌లోని మింట్లలో (ముద్రణాలయాలు) మాత్రమే వీటిని తయారు చేస్తారు.
4 / 5

తగ్గుతున్న నాణేల వాడకం: ప్రస్తుతం UPI, PhonePe, Google Pay వంటి డిజిటల్ చెల్లింపులు పెరగడంతో నాణేల అవసరం గణనీయంగా తగ్గింది. చిన్న టీ కొట్టు నుండి పెద్ద మాల్స్ వరకు క్యూఆర్ కోడ్ స్కానింగ్ అందుబాటులోకి రావడంతో భౌతిక కరెన్సీ, ముఖ్యంగా చిల్లర నాణేల వాడకం తక్కువైంది. ప్రస్తుతానికి ఒక రూపాయి నాణేన్ని రద్దు చేసే ఆలోచన ప్రభుత్వానికి లేనప్పటికీ, తయారీ ఖర్చును తగ్గించడానికి లోహాల మార్పు వంటి ప్రత్యామ్నాయాలను అన్వేషించాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. — తగ్గుతున్న నాణేల వాడకం: ప్రస్తుతం UPI, PhonePe, Google Pay వంటి డిజిటల్ చెల్లింపులు పెరగడంతో నాణేల అవసరం గణనీయంగా తగ్గింది. చిన్న టీ కొట్టు నుండి పెద్ద మాల్స్ వరకు క్యూఆర్ కోడ్ స్కానింగ్ అందుబాటులోకి రావడంతో భౌతిక కరెన్సీ, ముఖ్యంగా చిల్లర నాణేల వాడకం తక్కువైంది. ప్రస్తుతానికి ఒక రూపాయి నాణేన్ని రద్దు చేసే ఆలోచన ప్రభుత్వానికి లేనప్పటికీ, తయారీ ఖర్చును తగ్గించడానికి లోహాల మార్పు వంటి ప్రత్యామ్నాయాలను అన్వేషించాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
5 / 5

Follow Us

LIVETV

Related Photo Gallery

మందారంతో అద్భుతం.. ఇలా చేస్తే మీ జుట్టు మిల మిలా మెరవాల్సిందే

కుక్క, పిల్లులకు రాత్రి పూట నిజంగా దెయ్యాలు కనిపిస్తాయా?

సూపర్‌స్టార్‌కి ఉండాల్సిన అన్ని క్వాలిటీస్ ఆ హీరోకు ఉన్నాయి..

తొలి రౌండ్‌ వేలంలో ఐదుగురు.. నలుగురు మనోళ్లే..!

Short Videos View more

అభిమాని ఓవర్‌ యాక్షన్.. విజయ్‌ దేవరకొండ రియాక్షన్ చూశారా!

Prabhas Car Video: రయ్‌.. రయ్‌.. ప్రభాస్‌ లగ్జరీ కార్‌ను చూశారా..?

వైరల్‌గా మారిన విజయ్ - రష్మిక ఫన్నీ వీడియో

Samantha: బేబీ బంప్‌తో సమంత లేటెస్ట్ ఫోటో షూట్

Latest Articles View more

ఆ హీరో డాన్స్‌ చేస్తుంటే అలా చూస్తూ ఉండిపోవాలనిపిస్తుంది

ఆటోతో ప్రేమలో పడ్డ బ్రిటన్‌ దంపతులు.. లండన్‌ వరకు తీసుకెళ్లి

అల్లు అర్జున్‌కు వదినగా.. ప్రభాస్‌కు మరదలిగా

రూ.వెయ్యి నోట్లు మళ్లీ వస్తున్నాయా..? కేంద్రం నుంచి క్లారిటీ

IND vs NZ 3rd T20I: భారత్ ముందు 199 పరుగుల టార్గెట్..!

మందారంతో అద్భుతం.. ఇలా చేస్తే మీ జుట్టు మిల మిలా మెరవాల్సిందే

కుక్క, పిల్లులకు రాత్రి పూట నిజంగా దెయ్యాలు కనిపిస్తాయా?

రాగి వర్సెస్ జొన్న.. ఆరోగ్యానికి,పోషకాల పరంగా ఏ పిండి ఉత్తమమైనది?

మ్ ప్లాన్ షురూ చేసిన సీఎక్కే.. రంగంలోకి మరో మాజీ ప్లేయర్..!

సూపర్‌స్టార్‌కి ఉండాల్సిన అన్ని క్వాలిటీస్ ఆ హీరోకు ఉన్నాయి..

Latest Videos View more

బాక్సాఫీస్ దగ్గర లోకల్ నేటివిటీ ట్రెండ్

2027 సంక్రాంతి రిలీజ్ పై మళ్లీ మొదలైన మెగా కన్ఫ్యూజన్

అటు భర్త.. ఇటు లవర్.. ముగ్గురం కలిసి ఎంజాయ్ చేద్దాం.. అంటూ..

మందుల ముసుగులో మత్తు దందా..125 మెడికల్ షాపులకు నోటీసులు!

గంగా తీరాన వైమానిక విన్యాసాలు: హోరెత్తిన వారణాసి!

తేనె అంటే వాంతేనా? అసలు నిజం తెలిస్తే షాక్ అవుతారు

యజమాని కోసం.. ఎనిమిదేళ్లుగా ఆసుపత్రిలోనే తిరుగుతున్న కోడిపుంజు!

భారత్‌లో ఈ 9 నగరాలు టాప్!

కుక్కను చూసి చిరుత పరుగో.. పరుగు.. ఏం జరిగిందో మీరే చూడండి!

కోతుల బెడదకు చెక్.. బామ్మగారి ఐడియా అదిరిందిగా!

Web Stories View more

ఇదొక అద్బుతం.. సముద్రం కింద నుంచి బుల్లెట్ ట్రైన్.. ఇండియాలోనే..

అత్యంత చౌక ధరల్లోనే BSNL హైస్పీడ్‌ ఫైబర్‌ ఇంటర్నెట్‌..25కుపైగా ఓటీటీలు

పిల్లల కోసం కేంద్రం అదిరిపోయే పథకం.. దరఖాస్తు సింపుల్..

దేశంలోనే అతిపెద్ద బస్ స్టేషన్ ఇదే.. ఏ రాష్ట్రంలో ఉందంటే..?

ఫోటోలు

వీడియోలు

షార్ట్

వెబ్ స్టోరీ