Vande Bharat: వందే భారత్ రైలుకు స్టీరింగ్ ఉండదు.. అయినా మలుపుల్లో ఎలా తిరుగుతుంది?

Vande Bharat Train: కారు లేదా బస్సు నడుపుతున్నప్పుడు డ్రైవర్ స్టీరింగ్‌ను ఎడమవైపు లేదా కుడివైపు తిప్పితే వాహనం ఆ దిశలో మలుపు తిరుగుతుంది. కానీ వందే భారత్ ఎక్స్‌ప్రెస్ వంటి రైళ్లకు స్టీరింగ్ వీల్ ఉండదు. అయినప్పటికీ, అవి గంటకు అధిక వేగంతో ప్రయాణిస్తూ రైల్వే ట్రాక్‌పై ఉన్న మలుపులను సురక్షితంగా దాటుతాయి. మరి స్టీరింగ్ లేకుండానే రైలు దిశను ఎలా మార్చుకుంటుంది? రైలు చక్రాలు, పట్టాలు, బోగీలు ఇందులో ఎలాంటి పాత్ర పోషిస్తాయి? ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.

ట్రాక్‌లోనే ఉంటుంది అసలు రహస్యం:

కారు, బస్సుల మాదిరిగా రైళ్లు రోడ్డుపై ప్రయాణించవు. వాటి కోసం ప్రత్యేకంగా నిర్మించిన రైల్వే పట్టాలపైనే కదులుతాయి. రైలు వెళ్లాల్సిన మార్గాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని ట్రాక్‌ను అవసరమైన చోట నేరుగా, మరికొన్ని చోట్ల వంపులతో నిర్మిస్తారు. రైలు చక్రాలు పట్టాలపై అమర్చబడి ఉండటంతో, అవి ట్రాక్ నిర్దేశించిన మార్గాన్ని అనుసరిస్తాయి. అందువల్ల రైలు దిశను మార్చడానికి ప్రత్యేకంగా స్టీరింగ్ తిప్పాల్సిన అవసరం ఉండదు.

రైలు చక్రాల ఆకారం కూడా కీలకమే:

రైలు చక్రాలను నిశితంగా పరిశీలిస్తే వాటి ఉపరితలం పూర్తిగా సమాంతరంగా ఉండదని తెలుస్తుంది. చక్రాల నడిచే భాగం స్వల్పంగా కోనాకారంలో ఉంటుంది. అంతేకాకుండా చక్రం లోపలి వైపు అంచు (ఫ్లాంజ్) కూడా ఉంటుంది. ఇది చక్రాలు పట్టాలపై సరిగ్గా ఉండేందుకు సహాయపడుతుంది. రైలు సరళ మార్గంలో ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు చక్రాల కోనాకారపు ఆకారం రైలు స్థిరంగా కదలడానికి దోహదపడుతుంది. మలుపుల్లో చక్రాలు పట్టాలపై ఎలా కదులుతాయన్న దానిపైనా ఈ ఆకారం ప్రభావం చూపుతుంది. చక్రాలు, పట్టాల మధ్య ఏర్పడే ఈ ప్రత్యేక సంబంధం రైలు మలుపులను అనుసరించడానికి సహాయపడుతుంది. అయితే, మలుపుల్లో రైలు కదలికకు చక్రాల ఆకారం ఒక్కటే కారణం కాదు. ట్రాక్ వంపు, చక్రాల అమరిక, బోగీల నిర్మాణం కూడా ముఖ్యమైనవే.

బోగీలు మలుపుల్లో ఎలా సహాయపడతాయి?

రైలు కోచ్‌ల కింద బోగీలు (బోగీ ఫ్రేమ్‌తో కూడిన వీల్‌సెట్ వ్యవస్థలు) ఉంటాయి. వీటిలో చక్రాలు, యాక్సిల్స్, సస్పెన్షన్ వంటి భాగాలు అమర్చబడి ఉంటాయి. ఈ నిర్మాణం రైలు బరువును మోయడంతో పాటు, ట్రాక్‌పై స్థిరంగా కదలడానికి సహాయపడుతుంది. మలుపుల వద్ద చక్రాలు, పట్టాల మధ్య ఏర్పడే బలాలు, బోగీల ప్రత్యేక నిర్మాణం కలిసి రైలు వంపును అనుసరించేలా చేస్తాయి. ఆధునిక రైళ్లలో వేగం, స్థిరత్వం, ప్రయాణికుల సౌకర్యాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని బోగీలను రూపొందిస్తారు. వందే భారత్ ఎక్స్‌ప్రెస్ కూడా అధిక వేగంతో ప్రయాణించేందుకు తగిన ఇంజినీరింగ్ ప్రమాణాలతో రూపొందించిన రైలు. అయితే, ఏ రైలు అయినా ట్రాక్ వంపు, అనుమతించిన వేగం, సిగ్నలింగ్, ఇతర భద్రతా పరిమితులకు అనుగుణంగానే ప్రయాణించాలి.

ఒక ట్రాక్ నుంచి మరో ట్రాక్‌పైకి ఎలా వెళ్తుంది?

రైలు ఒక ట్రాక్ నుంచి మరో ట్రాక్‌పైకి వెళ్లడానికి పాయింట్స్ లేదా టర్న్‌ఔట్స్ (Points and Turnouts) ఉపయోగిస్తారు. రైల్వే ట్రాక్ రెండు మార్గాలుగా విడిపోయే ప్రాంతంలో ప్రత్యేకంగా కదిలే పట్టాలను ఏర్పాటు చేస్తారు. వీటిని అవసరానికి అనుగుణంగా మార్చడం ద్వారా రైలును ప్రధాన ట్రాక్‌పై కొనసాగించవచ్చు లేదా మరో ట్రాక్‌పైకి మళ్లించవచ్చు. ఆధునిక రైల్వే వ్యవస్థల్లో ఈ పాయింట్లను మోటార్ల ద్వారా నిర్వహించవచ్చు. రైలు సరైన మార్గంలో వెళ్లేలా పాయింట్లు, సిగ్నలింగ్, ఇంటర్‌లాకింగ్ వ్యవస్థలు సమన్వయంతో పనిచేస్తాయి. తద్వారా రైలు ప్రయాణాన్ని సురక్షితంగా నియంత్రించవచ్చు.

మరి లోకో పైలట్ పని ఏమిటి?

రైలుకు స్టీరింగ్ లేకపోయినా లోకో పైలట్ పాత్ర ఎంతో కీలకం. రైలు వేగాన్ని నియంత్రించడం, బ్రేకులు ఉపయోగించడం, సిగ్నల్స్‌ను గమనించడం, ట్రాక్ పరిస్థితులపై అప్రమత్తంగా ఉండటం వంటి బాధ్యతలను లోకో పైలట్ నిర్వర్తిస్తారు. రైలు ఏ మార్గంలో ప్రయాణించాలనేది ప్రధానంగా ట్రాక్ లేఅవుట్, పాయింట్ల అమరికపై ఆధారపడి ఉంటుంది. లోకో పైలట్ మాత్రం రైలు నిర్దేశిత మార్గంలో, అనుమతించిన వేగంతో, భద్రతా నిబంధనలను పాటిస్తూ ప్రయాణించేలా నియంత్రిస్తారు.

కారు లేదా బస్సులో స్టీరింగ్ ద్వారా చక్రాల దిశను మార్చి వాహనాన్ని మలుపు తిప్పుతారు. కానీ రైలులో ప్రత్యేకంగా స్టీరింగ్ తిప్పాల్సిన అవసరం ఉండదు. ఎందుకంటే రైల్వే ట్రాక్, చక్రాల ప్రత్యేక ఆకృతి, బోగీల నిర్మాణం కలిసి రైలుకు దిశను అనుసరించే సామర్థ్యాన్ని అందిస్తాయి. అందుకే వందే భారత్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌కు స్టీరింగ్ లేకపోయినా, రైల్వే పట్టాలపై ఉన్న మలుపులను అనుసరిస్తూ ప్రయాణించగలదు. రైలు ప్రయాణం వెనుక ఉన్న ఇంజినీరింగ్ నైపుణ్యానికి ఇది ఒక చక్కని ఉదాహరణ.

ఇది కూడా చదవండి: Top 5 Investments: ధనవంతులు డబ్బును ఎక్కువగా ఎక్కడ ఇన్వెస్ట్‌ చేస్తారో తెలుసా..? బిగ్గెస్ట్‌ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్స్‌ ప్లాన్స్‌ ఇవే..!

ఇది కూడా చదవండి: Post Office: పోస్ట్ ఆఫీస్‌లో టాప్‌ 5 స్కీమ్స్‌ గురించి తెలుసా? మీకు ఏది బెస్టో చూసుకోండి..!

మరిన్ని బిజినెస్ వార్తల కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి