ద్రవ్యోల్బణాన్ని కొలవడానికి కొత్త ఫార్ములా! ఇక నుంచి ఎలా లెక్కించనున్నారంటే..?

భారతదేశంలో రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణ కొలమానం తాజాగా సవరించబడింది. జనవరి నుండి CPI బేస్ ఇయర్ 2026గా మారడంతో ఆహార వాటా తగ్గింది. డిజిటల్ సేవలు, రవాణా వంటి వాటికి పెరిగిన వ్యయాన్ని ఇది ప్రతిబింబిస్తోంది. ఇది కేవలం గణాంక మార్పు కాకుండా, మారిన వినియోగ అలవాట్లను, ఆర్థిక వ్యవస్థలో నిర్మాణాత్మక మార్పులను సూచిస్తూ భవిష్యత్ ద్రవ్య విధాన నిర్ణయాలపై ప్రభావం చూపగలదు.

ద్రవ్యోల్బణాన్ని కొలవడానికి కొత్త ఫార్ములా! ఇక నుంచి ఎలా లెక్కించనున్నారంటే..?
India Retail Inflation

Updated on: Feb 25, 2026 | 7:00 AM

భారతదేశంలో రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం గణితం తాజాగా గణనీయంగా మారింది. జనవరి నెల నుంచి వినియోగదారుల ధరల సూచిక (CPI)కు బేస్ ఇయర్‌ను 2024గా అప్‌డేట్ చేయడం వల్ల ద్రవ్యోల్బణాన్ని కొలిచే విధానం కొత్త రూపం దాల్చింది. తాజా గణాంకాల ప్రకారం జనవరిలో రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం 2.75 శాతంగా నమోదై, రిజర్వ్ బ్యాంక్ లక్ష్య పరిధిలోనే ఉంది. అయితే ఈ సంఖ్య వెనుక ఉన్న గణితంలో జరిగిన మార్పులు ఆర్థిక వర్గాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారాయి.

ఇప్పటివరకు CPI బుట్టలో ఆహార పదార్థాలకు అత్యధిక బరువు ఉండేది. కానీ తాజా సవరించిన సిరీస్‌లో ఆహార వాటా సుమారు 46 శాతం నుంచి 37 శాతానికి తగ్గింది. ఇది కేవలం గణాంక మార్పు మాత్రమే కాకుండా, భారతీయ కుటుంబాల వినియోగ అలవాట్లలో జరిగిన పెద్ద మార్పును సూచిస్తోంది. గత దశాబ్దంలో గ్రామీణం నుంచి పట్టణం వరకు జీవనశైలి వేగంగా మారింది. కుటుంబాలు ఇప్పుడంతగా ఆహారంపైనే ఖర్చు చేయకుండా, డిజిటల్ సేవలు, రవాణా, వినోదం, కమ్యూనికేషన్ వంటి రంగాలపై ఎక్కువగా ఖర్చు చేస్తున్నాయి.

ఈ మార్పును ప్రతిబింబించేందుకు CPI బాస్కెట్‌ను రీసెట్ చేశారు. కొత్త సిరీస్‌లో మొదటిసారిగా గ్రామీణ గృహ అద్దెలు, ఈ-కామర్స్ ధరలు, OTT సబ్‌స్క్రిప్షన్‌లు, టెలికాం ప్లాన్లు, విమాన ఛార్జీలు వంటి అంశాలను చేర్చారు. అదే సమయంలో VCRలు, క్యాసెట్ ప్లేయర్లు, కొబ్బరి తాళ్లు వంటి పాత వస్తువులను తొలగించారు. దీని వల్ల ద్రవ్యోల్బణ గణాంకాలు ప్రస్తుత వినియోగ వాస్తవాలను మరింత దగ్గరగా ప్రతిబింబిస్తున్నాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

గృహ వినియోగ వ్యయ సర్వే కూడా ఈ ధోరణిని బలపరుస్తోంది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో సగటు నెలవారీ తలసరి వినియోగ వ్యయం 2011-12లో రూ.1,430 ఉండగా 2022-23లో రూ.3,773కు పెరిగింది. పట్టణాల్లో ఇది రూ.2,630 నుంచి రూ.6,459కు చేరింది. అదే సమయంలో ఆహారంపై ఖర్చు వాటా క్రమంగా తగ్గింది. అంటే కుటుంబాలు ఆహారంపై ఖర్చు తగ్గించాయనే కాదు, ఇతర సేవలు, సౌకర్యాలపై ఖర్చు మరింత వేగంగా పెరిగిందని అర్థం.

మొత్తంగా చూస్తే సవరించిన CPI బుట్ట భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో జరుగుతున్న నిర్మాణాత్మక మార్పులను స్పష్టంగా చూపిస్తోంది. ఆదాయాలు పెరుగుతున్న కొద్దీ కుటుంబాలు ప్రాథమిక అవసరాలకే పరిమితం కాకుండా సౌలభ్యం, డిజిటల్ సేవలు, అనుభవాధారిత ఖర్చుల వైపు మళ్లుతున్నాయి. దీంతో భవిష్యత్‌లో ద్రవ్య విధాన నిర్ణయాలపై కూడా ఈ కొత్త గణితం ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని ఆర్థిక వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.

మరిన్ని బిజినెస్‌ వార్తల కోసం ఇక్కడ క్లిక్‌ చేయండి

Follow Us