దేవుడికి హారతి ఎలా ఇవ్వాలో తెలుసా..? పూజ తర్వాత ఈ మంత్రం పఠిస్తేనే సంపూర్ణ ఫలం..!
Aarti Ritual: హిందూ సంప్రదాయంలో భగవంతుని ఆరాధనలో హారతి ఒక ముఖ్యమైన భాగంగా భావించబడుతుంది. పూజా కార్యక్రమాల్లో ఎంత విధంగా ఉపచారాలు చేసినా, చివరలో సమర్పించే హారతితోనే ఆ పూజ పూర్తిగా సార్థకమవుతుంది అనే భావన ఉంది. వాటి గురించి ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
హిందూ సంప్రదాయంలో భగవంతుని ఆరాధన అత్యంత పవిత్రమైన ప్రక్రియగా భావించబడుతుంది. ఈ ఆరాధనలో వివిధ ఉపచారాలు, మంత్రోచ్ఛారణలు, దీపారాధన, పుష్పార్పణ వంటి ఎన్నో విధమైన క్రియలు నిర్వహించబడతాయి. ప్రతి ఒక్క ఉపచారం భక్తి, శ్రద్ధ, విశ్వాసాన్ని వ్యక్తపరచడానికి ఒక మార్గంగా నిలుస్తుంది. అయితే ఈ సమస్త పూజా కార్యక్రమాల్లో చివరి దశగా నిర్వహించే హారతి ప్రత్యేకమైన ప్రాధాన్యతను కలిగి ఉంటుంది. దీపం వెలుగులో భగవంతుని దర్శనం చేసుకోవడం, హారతి పాటలు లేదా మంత్రాలు జపించడం ద్వారా మనసులోని అజ్ఞానం తొలగిపోయి ఆధ్యాత్మిక ప్రకాశం కలుగుతుందని భావిస్తారు. హారతి కేవలం ఒక ఆచారం మాత్రమే కాకుండా, భక్తి భావాన్ని పరాకాష్టకు తీసుకెళ్లే ఒక ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ సమయంలో భక్తుడు తన సంపూర్ణ శ్రద్ధను భగవంతునిపై కేంద్రీకరించి, కృతజ్ఞత, సమర్పణ భావంతో ప్రార్థనలు చేస్తాడు. అందువల్ల హారతి పూజా కార్యక్రమానికి ముగింపు మాత్రమే కాకుండా, దాని ఆధ్యాత్మిక సారాన్ని సంపూర్ణంగా వ్యక్తపరచే కీలకమైన ఘట్టంగా భావించబడుతుంది.
హారతికి ఉపయోగించే పాత్రలు.. సాధారణంగా హారతి ఇచ్చేటప్పుడు రెండు వేర్వేరు పాత్రలను ఉపయోగించడం ఆనవాయితీగా ఉంటుంది. ఒకటి ఆవు నెయ్యితో దీపారాధన చేయడానికి, మరొకటి కర్పూర హారతికి. కర్పూర హారతి సాధారణంగా పూజ ముగింపులో ఇవ్వబడుతుంది. కర్పూరం పూర్తిగా కరిగిపోయినట్లే.. మనలోని అహంకారం, గర్వం కూడా భగవంతుని సన్నిధిలో లయమవ్వాలని సూచించే ప్రతీకగా దీన్ని భావిస్తారు.
హారతి ఇచ్చే విధానం.. హారతి ఇష్టానుసారంగా కాకుండా ఒక క్రమపద్ధతిలో ఇవ్వడం శాస్త్ర సమ్మతం. సాధారణంగా దీపాన్ని దేవుని ముందు “ఓం” ఆకారంలో తిప్పుతూ సమర్పిస్తారు. హారతిని శరీర భాగాల వారీగా ఈ విధంగా సమర్పించడం ఆచారం: పాదాల వద్ద – 4 సార్లు నాభి ప్రాంతంలో – 2 సార్లు ముఖం వద్ద – 1 సారి శిరస్సు నుంచి పాదాల వరకు సంపూర్ణ రూపంలో – 7 సార్లు
ఇలా మొత్తం 14 సార్లు హారతి ఇవ్వడం సంప్రదాయంగా చెప్పబడుతుంది. ఈ సంఖ్యను 14 లోకాల ప్రతీకగా భావిస్తారు. అంటే భగవంతునికి సమస్త లోకాల సమర్పణ భావంతో భక్తిని అంకితం చేయడమే దీని అంతరార్థం. పూజ అనంతరం చదివే క్షమాపణ శ్లోకం.. పూజలో మనకు తెలియక తప్పులు జరిగే అవకాశం ఉంటుంది. మంత్రోచ్ఛారణలో గానీ, విధివిధానాల్లో గానీ లోపాలు రావచ్చు. అలాంటి సందర్భాల్లో పూజ ముగిసిన తర్వాత భగవంతుని ముందు నమస్కరించి క్షమాపణ కోరడం ఆనవాయితీ. ఈ సందర్భంలో ఒక ప్రసిద్ధ భావార్థ శ్లోకాన్ని పఠిస్తారు:
‘మంత్రహీనం క్రియాహీనం భక్తిహీనం జనార్దన | యత్ పూజితం మయా దేవ పరిపూర్ణం తద్ అస్తు మే ||’ “ఓ జనార్దనా, నాకు సరైన మంత్ర జ్ఞానం లేకపోవచ్చు, పూజా విధానాల పట్ల సంపూర్ణ అవగాహన లేకపోవచ్చు. భక్తిలో కూడా లోపాలు ఉండొచ్చు. అయినప్పటికీ నా శక్తి మేరకు చేసిన ఈ ఆరాధనను స్వీకరించి, దానిలోని లోపాలను మన్నించి సంపూర్ణంగా భావించమని ప్రార్థిస్తున్నాను.” ఈ విధంగా భక్తి, వినయం, క్షమాపణ భావాలతో పూజను ముగించడం హిందూ సంప్రదాయంలో అత్యంత పవిత్రంగా భావించబడుతుంది. (Disclaimer: ఈ వార్తలోని సమాచారం మత విశ్వాసాలపై ఆధారపడి ఉంది. పాఠకుల ఆసక్తి మేరకు అందించడం జరిగింది. దీనిని టీవీ9 తెలుగు ధృవీకరించదు.)