అసెంబ్లీ నుంచి గవర్నర్ గెహ్లాట్ వాకౌట్! గందరగోళంలో శాసనసభ శీతాకాల సమవేశాలు..!
గవర్నర్ అసెంబ్లీకి హాజరు కాకపోతే తదుపరి చట్టపరమైన చర్యల కోసం సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించడానికి సిద్ధరామయ్య ప్రభుత్వం సిద్ధమైంది. అయితే, అధికార కాంగ్రెస్ నాయకుల అంచనాలకు భిన్నంగా, గవర్నర్ అసెంబ్లీకి వచ్చి తన ప్రసంగాన్ని ప్రారంభించారు. ప్రభుత్వం సిద్ధం చేసిన ప్రసంగంలోని మొదటి, చివరి పేరాల్లోని కొన్ని పంక్తులను మాత్రమే చదివి, ఆ తర్వాత వెళ్లిపోయారు.
కర్ణాటక రాజకీయ సంక్షోభంలో చిక్కుకుంది. జనవరి 22న జరగనున్న రాష్ట్ర శాసనసభ ఉమ్మడి సమావేశంలో ప్రసంగించడానికి గవర్నర్ థావర్చంద్ గెహ్లాట్ నిరాకరించారు. అసెంబ్లీ సమావేశాలను బహిష్కరిస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. ముఖ్యమంత్రి సిద్ధరామయ్య ప్రభుత్వం సిద్ధం చేసిన ప్రసంగంలోని సుమారు 11 పేరాలపై గవర్నర్ అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు. ఈలోగా, గవర్నర్ ప్రసంగం లేకుండా అసెంబ్లీ సమావేశం చట్టబద్ధంగా ప్రారంభం కావచ్చో లేదో పరిశీలిద్దాం.
కేంద్ర ప్రభుత్వం MNREGA పథకం పేరు మార్చడాన్ని నిరసిస్తూ కర్ణాటక ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన ప్రత్యేక సమావేశం గవర్నర్, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మధ్య వివాదానికి దారితీసింది. గవర్నర్ థావర్ చంద్ గెహ్లాట్ అసెంబ్లీ సమావేశానికి హాజరవుతారా లేదా అనే దానిపై అనిశ్చితి నెలకొంది. అయితే, గవర్నర్ అక్కడికి చేరుకుని ప్రభుత్వ ప్రసంగం పూర్తి కాపీని చదవకుండానే వెళ్లిపోయారు. పాలక పార్టీ ఎమ్మెల్యేలు తీవ్రంగా నిరసన వ్యక్తం చేసి నినాదాలు చేశారు. ముఖ్యమంత్రి సిద్ధరామయ్య తరువాత దీనిని ప్రజాస్వామ్యానికి చీకటి దినంగా పేర్కొంటూ ఒక ప్రకటన విడుదల చేశారు. దీంతో శాసనసభ గందరగోళంలో పడింది.
అంతుకుముందు సిద్ధరామయ్య ప్రభుత్వం తయారుచేసిన ప్రసంగం నుండి 11 అంశాలను తొలగించాలని గవర్నర్ సూచించారు. అయితే, ప్రభుత్వం దీనిని తిరస్కరించింది. అందువల్ల, ప్రసంగం చేయడానికి గవర్నర్ హాజరు కావడం సందేహాస్పదంగా మారింది. గవర్నర్ అసెంబ్లీకి హాజరు కాకపోతే తదుపరి చట్టపరమైన చర్యల కోసం సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించడానికి సిద్ధరామయ్య ప్రభుత్వం సిద్ధమైంది. అయితే, అధికార కాంగ్రెస్ నాయకుల అంచనాలకు భిన్నంగా, గవర్నర్ అసెంబ్లీకి వచ్చి తన ప్రసంగాన్ని ప్రారంభించారు. ప్రభుత్వం సిద్ధం చేసిన ప్రసంగంలోని మొదటి, చివరి పేరాల్లోని కొన్ని పంక్తులను మాత్రమే చదివి, ఆ తర్వాత వెళ్లిపోయారు.
గవర్నర్ వెళ్లిపోతుండగా, ఎమ్మెల్సీ బికె హరిప్రసాద్ ఆయనను ఆపడానికి ప్రయత్నించారు. కాంగ్రెస్ ఎమ్మెల్యేలు గవర్నర్కు వ్యతిరేకంగా నినాదాలు చేయడంతో అసెంబ్లీలో గందరగోళం నెలకొంది. స్పీకర్ యుటి ఖాదర్, స్పీకర్ హొరట్టి, ముఖ్యమంత్రి సిద్ధరామయ్య గవర్నర్కు వీడ్కోలు పలికారు. గవర్నర్ కారు ఎక్కగానే, ఎమ్మెల్సీ ఇవాన్ డిసౌజా, మరికొందరు రాజ్యాంగాన్ని ఉల్లంఘించిన గవర్నర్కు వ్యతిరేకంగా నినాదాలు చేశారు.
ఇదిలావుంటే, భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 176 గవర్నర్ ప్రసంగం అవసరమైన పరిస్థితులను నిర్దేశిస్తుంది. గవర్నర్ శాసనసభ లేదా శాసనసభ ఉభయ సభలను ఉద్దేశించి రెండు ప్రత్యేక సందర్భాలలో ప్రసంగించాల్సి ఉంటుంది: సార్వత్రిక ఎన్నికల తర్వాత మొదటి సమావేశం, ప్రతి క్యాలెండర్ సంవత్సరంలో మొదటి సమావేశం. ఈ సందర్భాలలో గవర్నర్ ప్రసంగం కేవలం ప్రతీకాత్మకం కాదు, రాజ్యాంగపరమైన అవసరం. ఈ ప్రసంగం ఉద్దేశ్యం శాసనసభ సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి గల కారణాలను తెలియజేయడం, ఎన్నికైన ప్రభుత్వ విధాన ప్రాధాన్యతలను పేర్కొనడం జరుగుతుంది. అయితే ఈ ప్రసంగం లేకుండా, సమావేశాన్ని చట్టబద్ధంగా ప్రారంభించడాన్ని గుర్తించే రాజ్యాంగ లాంఛనం అసంపూర్ణంగా ఉంటుంది.
సమావేశం సంవత్సరంలో మొదటి సమావేశం లేదా ఎన్నికల తర్వాత మొదటి సమావేశం అయితే, గవర్నర్ ప్రసంగం లేకుండా అసెంబ్లీ చట్టబద్ధంగా శాసనసభ కార్యకలాపాలను ప్రారంభించదు. అటువంటి సమావేశంలో తీసుకున్న ఏదైనా చర్యను కోర్టులో సవాలు చేయవచ్చు. రాజ్యాంగ విరుద్ధమని ప్రకటించవచ్చు. అయితే, సంవత్సరంలో మొదటి సమావేశం కాని వర్షాకాలం లేదా శీతాకాల సమావేశాలు వంటి సంవత్సరంలోని ఇతర సమావేశాలకు, గవర్నర్ ప్రసంగం అవసరం లేదు.
రాజ్యాంగబద్ధంగా తప్పనిసరి అయిన సమయంలో గవర్నర్ ప్రసంగం లేకుండా శాసనసభ కార్యకలాపాలు ప్రారంభమైతే, అది తీవ్రమైన చట్టపరమైన బలహీనతను సృష్టిస్తుంది. అటువంటి సమావేశంలో ఆమోదించిన బిల్లులు, చర్చలు, ఆమోదించిన తీర్మానాలను న్యాయవ్యవస్థ ముందు ప్రశ్నించవచ్చు. కోర్టు మొత్తం సమావేశాన్నే చెల్లదని, దాని ఫలితాలను చెల్లదని ప్రకటించవచ్చు.
నిజానికి, 1966 కలకత్తా హైకోర్టు తీర్పు ప్రకారం, గవర్నర్ ప్రసంగంలో కొంత భాగాన్ని చదివినా లేదా అధికారికంగా సభ ముందుకు తెచ్చినా, అది రాజ్యాంగ ఉల్లంఘనగా కాకుండా విధానపరమైన అక్రమంగా పరిగణిస్తారు. అలాంటి చర్య స్వయంచాలకంగా సమావేశాన్ని చెల్లుబాటు కాదు. అయితే, ముఖ్యమైన సమయంలో సభను ఉద్దేశించి ప్రసంగించడానికి పూర్తిగా నిరాకరించడం చాలా తీవ్రమైనది. రాజ్యాంగబద్ధంగా ప్రశ్నార్థకం. ఇదిలావుంటే, గవర్నర్ మొదటి, చివరి పేరాలు మాత్రమే చదివారు కాబట్టి, ఆయన ప్రసంగాన్ని చదివారని భావిస్తున్నారు. సమావేశాన్ని నిర్వహించడంలో ఎటువంటి సమస్య ఉండదని కాంగ్రెస్ పార్టీ వర్గాలు తెలిపాయి.