
నేటి ఆధునిక, వేగవంతమైన ప్రపంచంలో శారీరక ఆరోగ్యంతో పాటు మానసిక ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడం అత్యంత అవసరంగా మారింది. అయితే ప్రస్తుత రోజుల్లో చాలా మంది శారీరక అలసట కంటే మానసిక అలసటతోనే ఎక్కువగా సతమతమవుతున్నారు. నిరంతర ఆఫీస్ పని ఒత్తిడి, కుటుంబ బాధ్యతల భారం, ఆర్థిక ఇబ్బందులు, సోషల్ మీడియా విపరీతమైన ప్రభావం వల్ల మెదడు తీవ్రమైన ఒత్తిడికి గురవుతోంది. ఆశ్చర్యకరమైన విషయం ఏమిటంటే.. తాము మానసిక అలసట బారిన పడ్డామనే విషయాన్ని చాలా మంది గుర్తించలేకపోతున్నారు. వైద్య నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం.. మానసిక అలసటను ప్రాథమిక దశలోనే గుర్తించి తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోకపోతే, అది భవిష్యత్తులో తీవ్రమైన డిప్రెషన్గా మారే ప్రమాదం ఉంది. మనసు, మెదడు తీవ్రమైన అలసట స్థితికి చేరుకున్నప్పుడు శరీరం కొన్ని స్పష్టమైన సంకేతాలను ఇస్తుంది. ఆ ప్రముఖ లక్షణాలను సకాలంలో గుర్తించడం ద్వారా ఈ మానసిక రుగ్మత నుండి సులభంగా బయటపడవచ్చు.
సాధారణంగా రోజంతా కష్టపడి రాత్రి 7 నుండి 8 గంటల పాటు హాయిగా నిద్రపోతే ఉదయాన్నే శరీరం రీఛార్జ్ అవుతుంది. కానీ మానసిక అలసట ఉన్నవారిలో రాత్రి తగినంత నిద్రపోయినప్పటికీ ఉదయం లేవగానే ఎలాంటి ఉత్సాహం ఉండదు. మెదడు నిరంతరం ఆందోళనలో ఉన్నప్పుడు, అది గాఢ నిద్ర స్థితికి చేరుకోలేదు. దీనివల్ల నిద్ర పూర్తయినప్పటికీ శరీరం, మనస్సు ఒత్తిడికి గురవుతూ రోజంతా అలసట కొనసాగుతుంది.
మానసికంగా అలసిపోయిన వ్యక్తి ప్రతి విషయాన్ని ప్రతికూల దృష్టితో చూడటం ప్రారంభిస్తాడు. “నా జీవితంలో ఏ మంచి జరగదు”, “నా ప్రయత్నాలు ఎప్పటికీ సఫలం కావు” అనే నిరాశే మనసులో పాతుకుపోతుంది. దీనితో పాటు గతంలో తనకు ఎంతో ఆనందాన్నిచ్చిన సంగీతం వినడం, పుస్తకాలు చదవడం, స్నేహితులతో గడపడం లేదా ప్రయాణాలు చేయడం వంటి పనులపై పూర్తిగా ఆసక్తి కోల్పోతారు. క్రమంగా తమను తాము సమాజానికి దూరం చేసుకుంటూ ఒంటరిగా ఉండటానికి ప్రయత్నిస్తారు.
మానసిక అలసట అనేది నేరుగా మెదడు పనితీరుపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. దీనివల్ల ఆఫీసు పనులు, చదువులు లేదా రోజువారీ ఇంటి పనులపై ఎక్కువసేపు దృష్టి పెట్టడం చాలా కష్టమవుతుంది. మనసు నిరంతరం పరధ్యానంగా ఉంటుంది. అలాగే నిర్ణయాలు సరిగ్గా తీసుకోలేకపోవడం, నిత్యం చేసే పనుల్లో కూడా చిన్న చిన్న విషయాలను, వస్తువులను మర్చిపోయే మతిమరుపు లక్షణాలు క్రమంగా పెరుగుతాయి.
మానసిక భారం పెరిగేకొద్దీ మనుషుల్లో సహనం పూర్తిగా నశిస్తుంది. ఫలితంగా ఇంట్లో జరిగే చిన్న పొరపాట్లు, ఆఫీసు పనిలో స్వల్ప ఆలస్యం లేదా రోడ్డుపై ఎదురయ్యే సాధారణ ట్రాఫిక్ వంటి చాలా చిన్న కారణాలకే విపరీతమైన కోపం, చిరాకు వచ్చేస్తాయి. ఇలాంటి లక్షణాలు మీలో కానీ, మీ చుట్టుపక్కల వారిలో కానీ కనిపిస్తే వెంటనే అలారమ్గా భావించి.. సరైన విశ్రాంతి, మెడిటేషన్ లేదా అవసరమైతే కౌన్సిలింగ్ తీసుకోవాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.