Tirupati: 11 నెలల్లో తిరుమల రికార్డు.. శ్రీవారికి ఇంత ఆదాయం ఎక్కడిదో తెలుసా?
భారతదేశం ఆధ్యాత్మిక సంస్కృతికి పెట్టింది పేరు. ఇక్కడి దేవాలయాలు భక్తుల విశ్వాసానికి కేంద్రాలుగా ఉండటమే కాదు, అపారమైన సంపదకు నిలయాలుగా కూడా ప్రసిద్ధి చెందాయి. ఈ మధ్య, ఆంధ్రప్రదేశ్లోని ప్రముఖ పుణ్యక్షేత్రం తిరుమల తిరుపతి వేంకటేశ్వర స్వామి దేవాలయం వార్తలలో నిలిచింది. గత 11 నెలల్లో ఈ ఆలయానికి రూ. 900 కోట్లకు పైగా విరాళాలు అందినట్లు సమాచారం. ఈ అపారమైన విరాళాలు, ఇతర ఆస్తుల వివరాలు ఈ ఆలయాన్ని భారతదేశంలో అత్యంత ధనిక దేవాలయాల్లో ఒకటిగా నిలబెడుతున్నాయి. తిరుమల దేవాలయ సంపద విశేషాలు, భారతదేశంలోని ఇతర అపార సంపద కలిగిన అగ్రశ్రేణి ఐదు దేవాలయాల గురించి తెలుసుకుందాం.
Updated on: Oct 28, 2025 | 5:21 PM
తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం (టీటీడీ) విరాళాలు, ఆస్తుల విలువ నిత్యం పెరుగుతోంది. ఇటీవల టీటీడీ ఆస్తుల వివరాలు, అత్యధిక విరాళాలు చర్చనీయాంశమయ్యాయి. తిరుమల తిరుపతి వేంకటేశ్వర స్వామి దేవాలయం ఆధ్యాత్మిక కేంద్రంగా దక్షిణ భారతదేశంలో ప్రముఖ స్థానం కలిగి ఉంది. పీటీఐ నివేదికల ప్రకారం, టీటీడీ నవంబర్ 2024 నుండి అక్టోబర్ 2025 వరకు రూ. 918 కోట్లు విరాళాలు స్వీకరించింది. ఇందులో రూ. 579.38 కోట్లు ఆన్లైన్ ద్వారా, రూ. 339.20 కోట్లు ఆఫ్లైన్ ద్వారా వచ్చాయి.
తిరుమల సంపదకు ప్రధాన వనరులు:
భక్తులు సమర్పించే విరాళాలు.
భక్తులు మొక్కుబడిగా సమర్పించే తలనీలాలు. వీటిని వేలం వేయడం ద్వారా ఆలయానికి భారీ ఆదాయం వస్తుంది.
లడ్డూ ప్రసాదం ద్వారా ఆదాయం.
ఆలయ ట్రస్ట్ కలిగి ఉన్న బంగారు నిల్వలు, ఫిక్స్డ్ డిపాజిట్లు (FDలు), రియల్ ఎస్టేట్ ఆస్తులు.
2020లో టీటీడీ విడుదల చేసిన అధికారిక పత్రాల ప్రకారం, ఆలయ ట్రస్ట్ జాతీయ బ్యాంకులలో 10.3 టన్నుల బంగారు డిపాజిట్లు, రూ. 5,300 కోట్లు దాటిన ఫిక్స్డ్ డిపాజిట్లు కలిగి ఉంది. ఇంకా, టీటీడీ వద్ద రూ. 15,938 కోట్లు నగదు డిపాజిట్లు కూడా ఉన్నాయని అధికారిక ప్రకటనలు తెలుపుతున్నాయి. ఈ అపార సంపద ఈ ఆలయాన్ని భారతదేశంలో అత్యంత ధనిక దేవాలయాల అడ్మినిస్ట్రేషన్లలో ఒకటిగా నిరూపిస్తుంది.
భారతదేశంలోని అత్యంత ధనిక దేవాలయాలు:
పద్మనాభస్వామి దేవాలయం, కేరళ: భారతదేశంలో అత్యంత సంపన్న దేవాలయంగా దీనిని కీర్తిస్తారు. 2011లో రహస్య గదులు తెరవగా, 500 కిలోలకు పైగా బరువు గల నాణేలతో పాటు అపారమైన బంగారం, వజ్రాలు, విలువైన ఆభరణాల నిల్వలు ప్రపంచాన్ని ఆశ్చర్యపరిచాయి. ఇందులో ‘వాల్ట్ బి’ అనే రహస్య గది తెరవకుండా ఉంది.
గురువాయూర్ దేవస్థానం, కేరళ: ఈ దేవస్థానంలో కోట్ల విలువైన బ్యాంక్ డిపాజిట్లు, అనేక ఎకరాల భూమి, బంగారం, వెండి, రత్నాల నిల్వలు ఉన్నాయి. ప్రతి సంవత్సరం లక్షలాది మంది భక్తులు ఈ ఆలయాన్ని సందర్శిస్తారు.
వైష్ణో దేవి దేవాలయం, జమ్మూ, కాశ్మీర్: త్రికూట పర్వతాల పైన ఉన్న ఈ ఆలయం అమ్మవారి శక్తి స్వరూపంగా పూజలందుకుంటుంది. పండుగల సమయంలో భక్తుల సంఖ్య పెరుగుతుంది. విరాళాల ద్వారా ఈ ఆలయానికి సంవత్సర ఆదాయం కోట్లలో ఉంటుందంటారు.
గోల్డెన్ టెంపుల్ (హర్మందిర్ సాహిబ్), అమృత్సర్: పంజాబ్లోని ఈ పవిత్ర స్థలం అపార సంపద కలిగి ఉంది. ఇక్కడ నిర్వహించే ‘లంగర్’ (సామాజిక వంటగది) వేలాది మందికి ఉచిత ఆహారం అందిస్తుంది. విరాళాలు, కానుకల ద్వారా ఈ ఆలయ వార్షిక ఆదాయం సుమారు రూ. 500 కోట్లు ఉంటుందని అంచనా.
షిర్డీ సాయిబాబా దేవాలయం, మహారాష్ట్ర: భారతదేశంలో అత్యంత గౌరవించే దేవాలయాలలో ఇదొకటి. విరాళాలు, కానుకల ద్వారా అధిక ఆదాయం కలిగిన దేవాలయాలలో ఇది ఒకటి. ప్రతి సంవత్సరం లక్షలాది మంది భక్తులు ఈ ఆలయాన్ని సందర్శిస్తారు.
