
మనం ప్రయాణాల్లో ఉన్నప్పుడు కార్లో లేదా బస్సులో కలిగే ‘మోషన్ సిక్నెస్’ గురించి అందరికీ తెలుసు. కానీ ఇంట్లో ఒకే చోట కూర్చుని మొబైల్ చూస్తున్నప్పుడు కూడా అదే తరహా అనారోగ్యం కలగడమే ఈ సైబర్ సిక్నెస్. ముఖ్యంగా వర్చువల్ రియాలిటీ హెడ్సెట్లు వాడేవారిలో, అతిగా సోషల్ మీడియా స్క్రోలింగ్ చేసేవారిలో ఇది ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది. దీని వెనుక ఒక ఆసక్తికరమైన శాస్త్రీయ కారణం ఉంది.
మనం స్క్రీన్ మీద వేగంగా కదులుతున్న దృశ్యాలను చూస్తున్నప్పుడు మన కళ్లు ఆ కదలికలను గుర్తిస్తాయి. కానీ మన శరీరం మాత్రం స్థిరంగా ఒకే చోట కూర్చుని ఉంటుంది. ఈ స్థితిలో మెదడుకు అందే సంకేతాల మధ్య అసమతుల్యత ఏర్పడుతుంది. కళ్లు ‘కదులుతున్నాం’ అని చెబుతుంటే, లోపలి చెవిలోని వెస్టిబ్యులర్ వ్యవస్థ ‘స్థిరంగా ఉన్నాం’ అని సిగ్నల్ ఇస్తుంది. ఈ గందరగోళాన్నే నిపుణులు ‘సెన్సరీ కాన్ఫ్లిక్ట్’ అని పిలుస్తారు. ఫలితంగా తలనొప్పి, కళ్లు తిరగడం వంటి సమస్యలు తలెత్తుతాయి.
లాక్ డౌన్ సమయంలో ఆన్లైన్ క్లాసులు, రిమోట్ వర్క్ వల్ల మన స్క్రీన్ టైమ్ విపరీతంగా పెరిగింది. దీంతో ఈ సైబర్ సిక్నెస్ కేసులు కూడా రెట్టింపు అయ్యాయి. గంటల తరబడి స్క్రీన్లను చూడటం వల్ల కళ్లపై ఒత్తిడి పెరిగి, అలసట, శరీరంపై చెమటలు పట్టడం, వికారం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. కొన్నిసార్లు స్క్రీన్ చూడటం ఆపేసిన తర్వాత కూడా ఈ ప్రభావం కొన్ని గంటల పాటు కొనసాగవచ్చు.
సైబర్ సిక్నెస్కు ప్రత్యేకమైన మందులు లేవు. మన అలవాట్లను మార్చుకోవడం ద్వారానే దీని నుంచి బయటపడవచ్చు.
సాంకేతికతను వాడుకోవాలి కానీ, అది మన ఆరోగ్యాన్ని దెబ్బతీసేలా ఉండకూడదు. పైన చెప్పిన జాగ్రత్తలు పాటిస్తూ డిజిటల్ ప్రపంచాన్ని ఆస్వాదించండి.