Ratan Tata: రతన్ టాటా మరణం తర్వాత టాటా గ్రూప్‌లో ఈ సమస్యలు ఎందుకు వచ్చాయి?

Ratan Tata: దేశంలోని అత్యంత ప్రతిష్టాత్మక వ్యాపార సముదాయాలలో ఒకటైన టాటా గ్రూప్, నాయకత్వం, కార్పొరేట్ పాలన, టాటా సన్స్ భవిష్యత్తుకు సంబంధించి సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. దాని మాజీ ఛైర్మన్ రతన్ టాటా మరణం తర్వాత ఈ గ్రూప్ నిరంతరం వార్తలలో నిలుస్తోంది. అయితే దీనికి కారణం వ్యాపార సంక్షోభం లేదా పెద్ద వ్యాపార మార్పు కాదు. అసలు సమస్య కార్పొరేట్ పాలన, గ్రూప్‌పై నియంత్రణ. అక్టోబర్ 9, 2024న రతన్ టాటా మరణం తరువాత, టాటా ట్రస్ట్‌ల పగ్గాలు నోయెల్ టాటా చేతికి వెళ్లడంతో, నియంత్రణ అధికారంపై బోర్డులో పోరాటం మొదలైంది.

రతన్ టాటా తర్వాత టాటా గ్రూప్‌లో ఏమి మార్పు వచ్చింది?

రతన్ టాటా మరణం తర్వాత, టాటా గ్రూప్‌లో అనేక పరిణామాలు చోటుచేసుకున్నాయి. ఇవి గ్రూప్ నాయకత్వంపైనా, టాటా ట్రస్ట్స్, టాటా సన్స్ మధ్య ఉన్న సంబంధంపైనా ప్రశ్నలను లేవనెత్తాయి. ఇప్పుడు ప్రశ్న ఏమిటంటే.. రతన్ టాటా నిష్క్రమణ తర్వాత టాటా గ్రూప్‌లో ఏమి మారింది? దీనికి సమాధానం బహుశా ఏ ఫ్యాక్టరీలోనో, కారులోనో, లేదా స్టీల్ ప్లాంట్‌లోనో కాకుండా, ముంబైకి చెందిన టాటా సన్స్ అనే కంపెనీ బోర్డు రూమ్‌లో ఉండవచ్చు. ఈ కంపెనీ టాటా గ్రూప్‌లోని అతిపెద్ద కంపెనీలను నియంత్రిస్తున్నప్పటికీ, నేడు దాని భవిష్యత్తు గురించే అత్యధిక ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.

నిర్ణయాధికారం

రతన్ టాటా హయాంలో టాటా గ్రూప్ అతిపెద్ద బలం దాని ఐక్యతేనని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ఆయన మరణం టాటా పేరుపై తుది నిర్ణయం ఎవరిది అనే ప్రశ్నను మొదటిసారిగా బహిరంగంగా లేవనెత్తింది. నిజానికి రతన్ టాటా హయాంలో నాయకత్వం అంతిమ నైతిక, సంస్థాగత అధికారం చాలావరకు స్పష్టంగా ఉండేది. ఆయన మరణం ఇప్పుడు టాటా గ్రూప్ తుది దిశను ఎవరు నిర్ణయిస్తారు? అనే ప్రశ్నను లేవనెత్తింది.

రతన్ టాటా మరం తర్వాత..

రతన్ టాటా మరణం, హోల్డింగ్ కంపెనీలో సుమారు 66% వాటాను కలిగి ఉన్న ధార్మిక ట్రస్టులకు, టాటా సన్స్‌కు మధ్య ఉన్న కీలకమైన సంబంధాన్ని తెంచేసింది. ఆయన మరణంతో టాటా ట్రస్ట్స్ నాయకత్వ మార్పు సవాలును ఎదుర్కోగా, టాటా సన్స్ చంద్రశేఖరన్ పర్యవేక్షణలో తన కార్యకలాపాలను కొనసాగించింది. రెండు రోజుల తర్వాత రతన్ టాటా సవతి సోదరుడైన నోయల్ టాటా టాటా ట్రస్ట్స్ ఛైర్మన్‌గా నియమితులయ్యారు. ఈ మార్పు సజావుగా సాగుతున్నట్లు కనిపించినప్పటికీ, అప్పటికే ఒక ముఖ్యమైన అడ్డంకి ఎదురైంది. టాటా సన్స్ నిబంధనలలో మార్పు కారణంగా, టాటా ట్రస్ట్స్ ఛైర్మన్ ఏకకాలంలో టాటా సన్స్ ఛైర్మన్‌గా కొనసాగలేకపోయారు. అందువల్ల, నోయెల్ టాటా సన్స్‌కు డైరెక్టర్‌గా మారగా, చంద్రశేఖరన్ హోల్డింగ్ కంపెనీ అధిపతిగా కొనసాగారు.

2024 చివరిలో లిస్టింగ్ ఒత్తిడి:

నాయకత్వ మార్పుతో పాటు, టాటా సన్స్ ఎదుర్కొంటున్న మరో సమస్య అది లిస్టెడ్ కాని కంపెనీగా ఉండటం. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) టాటా సన్స్‌ను “అగ్రశ్రేణి నాన్-బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్షియల్ కంపెనీ” (NBFC)గా వర్గీకరించింది. ఆర్‌బిఐ నిబంధనల ప్రకారం, అటువంటి కంపెనీలు వర్గీకరణ జరిగిన మూడు సంవత్సరాలలోపు స్టాక్ మార్కెట్‌లో లిస్ట్ కావాల్సి ఉండగా, టాటా సన్స్‌కు సెప్టెంబర్ 2025ను గడువుగా నిర్ణయించారు. టాటా సన్స్ పబ్లిక్‌గా వెళ్లడానికి ఇష్టపడలేదు. లిస్టింగ్ నిబంధన నుండి మినహాయింపు కోరింది. కానీ ఆర్‌బిఐ ఇంకా అలాంటి మినహాయింపు ఏదీ మంజూరు చేయలేదు.

జూలై 2025 నాటికి టాటా సన్స్ ప్రైవేట్‌గా కొనసాగడానికి తన వాదనను బలపరుచుకునేందుకు ఒక కీలకమైన అడుగు వేసింది. అది సుమారు రూ.30,000 కోట్ల రుణాన్ని తిరిగి చెల్లించి, వాస్తవంగా రుణరహితంగా మారింది. ఒక NBFC ‘ఎగువ శ్రేణి’లోకి వస్తుందో లేదో నిర్ధారించేటప్పుడు ఆర్బీఐ పరిగణించే అంశాలలో ఒకదానిని ఇది తొలగించింది. సెప్టెంబర్ 11న జరిగిన ఒక సమావేశంలో టాటా సన్స్ బోర్డులో ట్రస్ట్ నామినీ అయిన విజయ్ సింగ్‌ను తొలగించడంతో టాటా ట్రస్ట్స్‌లోని ఉద్రిక్తతలు బయటపడ్డాయి. ఏడుగురు ట్రస్టీలలో నలుగురు ఆయన పదవిలో కొనసాగడాన్ని వ్యతిరేకించారు. హోల్డింగ్ కంపెనీలోని ముఖ్యమైన పరిణామాల గురించి టాటా సన్స్ బోర్డులోని ముగ్గురు టాటా ట్రస్ట్ నామినీలు ఇతర ట్రస్టీలకు సరిగా తెలియజేయలేదన్న ఫిర్యాదులే ఈ వివాదానికి ప్రధాన కారణం.

టాటా సన్స్ పబ్లిక్‌గా మారకుండానే ఆర్‌బిఐ నిర్దేశించిన సెప్టెంబర్ 2025 గడువును చేరుకుంది. ప్రైవేట్‌గా కొనసాగడానికి తన వాదనను బలపరుచుకునేందుకు, ఆ కంపెనీ లిస్టింగ్ నిబంధన నుండి మినహాయింపులు కోరి, తన అప్పును కూడా తగ్గించుకుంది. కానీ ఆర్‌బిఐ ఆ మినహాయింపును మంజూరు చేయలేదు.

రతన్ టాటాకు దీర్ఘకాల సన్నిహితుడైన మెహ్లీ మిస్త్రీని శాశ్వత ట్రస్టీగా తిరిగి నియమించడాన్ని నోయెల్ టాటా, ఇద్దరు సీనియర్ ట్రస్టీలు వ్యతిరేకించడంతో ఉద్రిక్తతలు మరింత తీవ్రమయ్యాయి. రతన్ టాటా మరణించిన కొద్దికాలానికే టాటా ట్రస్ట్స్ ఛైర్మన్‌గా నోయెల్ నియామకంలో మిస్త్రీ కీలక పాత్ర పోషించారు. ఆయనను తొలగించడం ట్రస్ట్‌ల నియంత్రణ కోసం జరుగుతున్న పోరాటంలో ఒక కొత్త మలుపునకు దారితీసింది. అలాగే న్యాయపరమైన సవాలుకు ఆస్కారం కల్పించింది.

ఫిబ్రవరి 2026

ఫిబ్రవరిలో టాటా సన్స్ బోర్డులో చంద్రశేఖరన్ మూడవసారి కొనసాగే అంశం మళ్లీ తెరపైకి వచ్చింది. రెండు ప్రధాన టాటా ట్రస్టులు ఐదేళ్ల పొడిగింపునకు మద్దతు తెలిపాయి. దీనిని టాటా సన్స్ నామినేషన్, రెమ్యూనరేషన్ కమిటీ, బోర్డు కూడా సిఫార్సు చేశాయి. అయితే, ఈ ప్రతిపాదనకు సార్వత్రిక మద్దతు లభించలేదు. ఏకాభిప్రాయం కుదరకపోవడంతో నిర్ణయాన్ని వాయిదా వేయాలని నిర్ణయించుకున్నట్లు చంద్రశేఖరన్ తర్వాత చెప్పారు. ఆరు నెలలు గడిచినా పరిష్కారం లభించలేదు.

మే-జూలై 2026

నాయకత్వంపై చర్చతో పాటు, టాటా సన్స్ కొత్త వ్యాపారాలైన ఎయిర్ ఇండియా, టాటా డిజిటల్, టాటా ఎలక్ట్రానిక్స్, ఎగ్రెటాస్ కూడా నిశిత పరిశీలనలో ఉన్నాయి. ఈ వ్యాపారాల నుండి నష్టాలు పెరిగిపోతుండటంతో బోర్డు వాటిని గంటల తరబడి సమీక్షించింది. టాటా సన్స్ 16 ప్రైవేట్ వ్యాపారాల మొత్తం నష్టాలు, ఒక సంవత్సరం క్రితం రూ.15,311 కోట్లుగా ఉండగా, FY26 నాటికి దాదాపు రెట్టింపు అయి రూ.27,854 కోట్లకు చేరుకున్నాయి. ఈ నష్టంలో అధిక భాగం కొత్త వ్యాపారాల ప్రారంభం వల్లే సంభవించింది.

జూలై 2026

ఈ ఉద్రిక్తత రతన్ టాటా ఎస్టేట్‌కు కూడా విస్తరించింది. 1989లో జరిగిన ఒక పాత షేర్ల బదిలీకి సంబంధించిన ఫిర్యాదు కారణంగా, టాటా సన్స్‌లో రతన్ టాటాకు ఉన్న 3,368 షేర్లను ఆయన స్థాపించిన రెండు స్వచ్ఛంద సంస్థలకు బదిలీ చేయడం నిలిచిపోయింది. మహారాష్ట్ర ఛారిటీ కమిషనర్ ఈ విషయంపై విచారణ జరిపి, ఈ బదిలీ నిబంధనలకు అనుగుణంగానే జరిగిందని ఇటీవల తీర్పు ఇచ్చారు.

ఆగస్టు 2026

2027 ఫిబ్రవరిలో తన ప్రస్తుత పదవీకాలం ముగిసిన తర్వాత మరో పర్యాయం పోటీ చేయకూడదని చంద్రశేఖరన్ నిర్ణయించుకున్నారు. టాటా గ్రూప్‌లో 40 ఏళ్ల వృత్తి జీవితాన్ని పూర్తి చేసుకున్న చంద్రశేఖరన్, టాటా సన్స్ బోర్డుకు రాసిన లేఖలో, సర్ దొరబ్జీ టాటా ట్రస్ట్ (SDTT),  సర్ రతన్ టాటా ట్రస్ట్ (SRTT) తన పదవీకాలాన్ని మరో ఐదేళ్లపాటు పొడిగించాలని ఏకగ్రీవంగా సిఫార్సు చేశాయని, ఈ ప్రతిపాదనను 2026 ఫిబ్రవరి 24న జరిగిన టాటా సన్స్ బోర్డు సమావేశంలో ప్రవేశపెట్టారని తెలిపారు. చంద్రశేఖరన్ ఇలా రాశారు, ‘అయితే, ఒక బోర్డు సభ్యుడు దీనికి మద్దతు ఇవ్వకపోవడంతో, ఈ ప్రతిపాదన ముందుకు సాగలేదు. ఏకగ్రీవ మద్దతు లేకపోవడం వల్ల, నేను ఈ నిర్ణయాన్ని వాయిదా వేయాలని నిర్ణయించుకున్నాను.’ ఆయన నిర్ణయంతో 2027 ఫిబ్రవరికి ముందే ఆయన వారసుడిని ఎంపిక చేసే అధికారిక ప్రక్రియ ప్రారంభమైంది.

మరిన్ని బిజినెస్ వార్తల కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి