Budget 2026: అసలు బడ్జెట్ను ఎవరు రూపొందిస్తారో తెలుసా? ఎవరీ అనురాధ అండ్ టీమ్.. వీళ్లు ఏం చేస్తారు?
ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ 2026-27 కేంద్ర బడ్జెట్ను సిద్ధం చేయడానికి అనుభవజ్ఞులైన అధికారుల బృందంతో కలిసి పని చేస్తున్నారు. బడ్జెట్ విభాగం చీఫ్ ఠాకూర్, రెవెన్యూ కార్యదర్శి శ్రీవాస్తవ, వ్యయ కార్యదర్శి వుల్నామ్, ఆర్థిక సేవల కార్యదర్శి నాగరాజు, DIPAM కార్యదర్శి చావ్లా, పబ్లిక్ ఎంటర్ప్రైజెస్ కార్యదర్శి చలై, ముఖ్య ఆర్థిక సలహాదారు నాగేశ్వరన్ ఈ బృందంలో కీలక పాత్రలు పోషిస్తున్నారు.
ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ వరుసగా తొమ్మిదో బడ్జెట్ను ప్రవేశపెట్టడానికి రెడీ అవుతున్నారు. 7.4 శాతం వృద్ధి రేటు, అనిశ్చిత భౌగోళిక రాజకీయ వాతావరణం నేపథ్యంలో, ఆర్థిక మంత్రి ఫిబ్రవరి 1న లోక్సభలో బడ్జెట్ను ప్రవేశపెడతారు. యావత్ దేశం మొత్తం ఈ బడ్జెట్ కోసం ఎదురుచూస్తోంది. అయితే ఈ బడ్జెట్ను ఆమె మాత్రమే కూర్చోని సిద్ధం చేయరు. ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖలోని అనుభవజ్ఞులైన అధికారుల బృందం ఈ పనిలో ఆర్థిక మంత్రికి సహాయం చేస్తారు. ఆ బృందం ఒక మహిళా అధికారి చేతుల్లో ఉండటం గమనార్హం. 2026-27 బడ్జెట్ను తయారు చేయడంలో ఏ అధికారులు పాల్గొంటున్నారో ఇప్పుడు తెలుసుకునే ప్రయత్నం చేద్దాం..
బడ్జెట్ కు ఠాకూర్ ప్రధాన రూపశిల్పి. విభాగాధిపతిగా 2026-27 సంవత్సరానికి వనరుల కేటాయింపు, స్థూల ఆర్థిక చట్రాన్ని నిర్ణయించే బాధ్యత కలిగిన కీలక అధికారి ఆమె. బడ్జెట్ పత్రాలను తయారు చేసే బాధ్యత కలిగిన బడ్జెట్ విభాగానికి ఆమె నాయకత్వం వహిస్తారు. 2025 జూలై 1న ఈ శాఖ బాధ్యతలు స్వీకరించినప్పటి నుండి, హిమాచల్ ప్రదేశ్ కేడర్ కు చెందిన 1994 బ్యాచ్ IAS అధికారిణి అయిన ఠాకూర్ కు ఇది మొదటి బడ్జెట్ అవుతుంది. ఈ విభాగానికి అధిపతిగా వ్యవహరించిన మొదటి మహిళా IAS అధికారి ఆమె.
శ్రీవాస్తవ పన్ను ప్రతిపాదనలకు (బడ్జెట్ ప్రసంగంలో భాగం B) బాధ్యత వహిస్తారు. ఆయన బృందం ప్రత్యక్ష పన్నులు (ఆదాయపు పన్ను, కార్పొరేట్ పన్ను), పరోక్ష పన్నులను (GST, కస్టమ్స్) నిర్వహిస్తున్నారు. రెవెన్యూ కార్యదర్శిగా ఇది ఆయనకు తొలి బడ్జెట్ అయినప్పటికీ, ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖలో గతంలో శ్రీవాస్తవ పదవీకాలంలో బడ్జెట్ విభాగంలో జాయింట్ సెక్రటరీగా పనిచేశారు. తదనంతరం ఆయన ప్రధాన మంత్రి కార్యాలయానికి (PMO) మారారు, అక్కడ ఆయన ఇతర విషయాలతోపాటు, ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ విధులను పర్యవేక్షించారు. కస్టమ్స్, TDS హేతుబద్ధీకరణ అంచనాల మధ్య, ఆదాయ సమీకరణలో ఆయన పాత్ర చాలా కీలకం.
వుమ్లున్మాంగ్ వుల్నామ్, వ్యయ కార్యదర్శి.. ఖజానా సంరక్షకుడిగా ఆయన ప్రభుత్వ ఖర్చులను పర్యవేక్షిస్తారు, సబ్సిడీలను హేతుబద్ధీకరిస్తారు, కేంద్ర పథకాలను అమలు చేస్తారు. ఆర్థిక లోటును నిర్వహించడానికి ఆయన శాఖ ఆర్థిక క్రమశిక్షణను అమలు చేస్తుంది. తదుపరి ఆర్థిక సంవత్సరానికి మార్గదర్శకత్వాన్ని అందిస్తుంది.
ఎం నాగరాజు, ఆర్థిక సేవల కార్యదర్శి.. ప్రభుత్వ ఆర్థిక చేరిక, సామాజిక భద్రతా పథకాలను అమలు చేయడంలో ఆర్థిక సేవల విభాగం పాల్గొంటుంది. ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు, బీమా కంపెనీలు, పెన్షన్ వ్యవస్థల ఆర్థిక ఆరోగ్యాన్ని ఆయన విభాగం పర్యవేక్షిస్తుంది. రుణ వృద్ధి, డిజిటలైజేషన్, సామాజిక భద్రతా చొరవలతో సహా ప్రభుత్వ ఆర్థిక ఎజెండాను ముందుకు తీసుకెళ్లడంలో ఈ విభాగం కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.
అరుణిష్ చావ్లా, DIPAM కార్యదర్శి.. ప్రభుత్వ పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ, ప్రైవేటీకరణ ప్రణాళికలను రూపొందించే బాధ్యత ఆయనదే. కేంద్ర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల (CPSEలు)లో వాటా అమ్మకాల ద్వారా సాధించాల్సిన పన్నుయేతర ఆదాయ లక్ష్యాలను ఆయన నిర్వహిస్తారు.
కె మోసెస్ చలై, కార్యదర్శి, పబ్లిక్ ఎంటర్ప్రైజెస్ విభాగం.. ఈ విభాగ అధిపతిగా, ఎంపిక చేసిన ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల బడ్జెట్ కేటాయింపులు, మూలధన వ్యయ ప్రణాళికలను సమర్థవంతంగా ఉపయోగించుకునేలా చూసుకోవడం ఆయన బాధ్యత. ఆయన శాఖ ఆస్తుల మోనటైజేషన్, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల మొత్తం ఆర్థిక ఆరోగ్యాన్ని పర్యవేక్షించడంలో కూడా పాత్ర పోషిస్తుంది. ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ కింద ఉన్న ఈ ఆరు విభాగాలతో పాటు, ప్రధాన ఆర్థిక సలహాదారు కార్యాలయం కూడా ముఖ్యమైన బడ్జెట్ సిఫార్సులను అందిస్తుంది.
వి అనంత నాగేశ్వరన్, ముఖ్య ఆర్థిక సలహాదారు.. బడ్జెట్ కోసం మొత్తం స్థూల ఆర్థిక సందర్భాన్ని నిర్వచించే కీలకమైన ఇన్పుట్లను ఆయన కార్యాలయం అందిస్తుంది. ఇందులో ఆర్థిక వృద్ధిని అంచనా వేయడం, వివిధ రంగాల (వ్యవసాయం, పరిశ్రమ, సేవలు) పనితీరును విశ్లేషించడం, ప్రపంచ నష్టాలను అంచనా వేయడం వంటివి ఉంటాయి. ఇంకా, ఆయన కార్యాలయం కీలక ఆర్థిక సంస్కరణలు, ఆర్థిక విధానం, ఆర్థిక వ్యూహంపై ఆర్థిక మంత్రికి సలహా ఇస్తుంది.
మరిన్ని బిజినెస్ వార్తల కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి