
పుట్టపర్తి అంటే సత్యసాయి బాబా పేరు గుర్తుకొస్తుంది. ప్రశాంతి నిలయం, సత్యసాయి మహాసమాధి, చిత్రావతి నది.. ఇలా ఎన్నో ఆధ్యాత్మిక ప్రదేశాలకు పుట్టపర్తి ప్రసిద్ధి. వీటిలో ప్రత్యేకమైనది మాత్రం ‘కల్పవృక్షం’. సాధారణంగా చింత చెట్టు అంటే చింతపండ్లు మాత్రమే గుర్తుకొస్తాయి. కానీ పుట్టపర్తిలోని ఈ చింత చెట్టుకు మాత్రం ఓ ప్రత్యేకమైన ఆధ్యాత్మిక కథ ఉంది. ఒకప్పుడు సత్యసాయి బాబా బాల్యంలో, తాను కోరుకున్న పండును ఈ చెట్టు కొమ్మల నుంచి తెంచి ఇచ్చేవారని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. సత్యసాయి బాబా బాల్యంలో ఆయనను సత్యనారాయణ రాజు అని పిలిచేవారు. చిన్ననాటి స్నేహితులతో కలిసి ఆయన చిత్రావతి నది ఒడ్డున ఉన్న కొండపైకి వెళ్లేవారని చెబుతారు. ఆ కొండపై ఉన్న చింత చెట్టు వద్ద బాబా ఎక్కువ సమయం గడిపేవారని భక్తుల విశ్వాసం. ఆ సమయంలో తన స్నేహితులు లేదా భక్తులు ఏ పండు కావాలని కోరినా.. అదే పండును చింత చెట్టు కొమ్మ నుంచి తెంచి ఇచ్చేవారని ప్రతీతి. మామిడి, ఆపిల్, నారింజ, ద్రాక్ష, అరటి వంటి రకరకాల పండ్లు ఆ చెట్టు కొమ్మల నుంచి లభించేవని చెబుతారు. చింత చెట్టు నుంచి సాధారణంగా లభించని పండ్లు ప్రత్యక్షమయ్యాయని భక్తులు విశ్వసించడంతో దీనికి ‘కల్పవృక్షం’ అనే పేరు వచ్చింది.
చిన్నతనంలో సాయిబాబా ఈ చెట్టు కింద ధ్యానం చేసేవారని భక్తులు చెబుతారు. చెట్టు సమీపంలోనే సహజసిద్ధంగా ఏర్పడిన ఓ చిన్న గుహ కూడా ఉంది. ఈ గుహలో బాబా ఆధ్యాత్మిక సాధన చేసేవారని స్థానికంగా ప్రచారం ఉంది. చిత్రావతి నది ఒడ్డున ఉన్న ఈ కొండపైకి చేరుకోవడానికి మెట్లు ఉన్నాయి. గతంలో భక్తులు చిత్రావతి నదిలో స్నానం చేసి, కొండపైకి వెళ్లి కల్పవృక్షాన్ని, సమీపంలోని గుహను దర్శించుకునేవారు. ఇప్పటికీ పుట్టపర్తికి వచ్చే పలువురు భక్తులు ఈ ప్రదేశాన్ని సందర్శిస్తుంటారు.
కల్పవృక్షం చుట్టూ భక్తుల విశ్వాసాలకు సంబంధించిన మరో ప్రత్యేకమైన ఆచారం కనిపిస్తుంది. తమ మనస్సులోని కోరికలు, సమస్యలను చిన్న కాగితంపై రాసి.. వాటిని కల్పవృక్షం చుట్టూ ఏర్పాటు చేసిన ఇనుప గ్రిల్స్కు కట్టడం కొందరు భక్తులు ఆనవాయితీగా పాటిస్తారు. ఇలా తమ కోరికలను బాబాకు సమర్పిస్తే అవి నెరవేరుతాయని వారు విశ్వసిస్తారు. అంతేకాదు.. భక్తులు చెట్టు చుట్టూ ప్రదక్షిణలు చేయడం, దీపారాధన చేయడం, అగరొత్తులు వెలిగించడం, కొబ్బరికాయలు కొట్టి ప్రత్యేక ప్రార్థనలు చేయడం కూడా కనిపిస్తుంది. ఈ ఆచారాల వెనుక ప్రధానంగా సత్యసాయి బాబాపై ఉన్న భక్తి, విశ్వాసమే కారణం.
సత్యసాయి బాబా 24 ఏప్రిల్ 2011న భౌతిక దేహాన్ని విడిచిపెట్టారు. ఆయన మహాసమాధి అనంతరం 2011 మేలో వీచిన బలమైన ఈదురుగాలులకు ఈ ప్రాచీన చింత చెట్టు ప్రధానమైన కొన్ని కొమ్మలు విరిగిపడ్డాయి. ఈ ఘటనను భక్తులు తమదైన ఆధ్యాత్మిక కోణంలో భావించారు. సాయిబాబా అవతార సమాప్తికి, ఈ చెట్టుకు ఆయనతో ఉన్న అనుబంధానికి ఇది ఒక సంకేతమని కొందరు భక్తులు విశ్వసించారు. అయితే, ఇది భక్తుల విశ్వాసానికి సంబంధించిన భావనగా చూడాలి. చెట్టు చాలా పురాతనమైనది కావడంతో పూర్తిగా దెబ్బతినకుండా సంరక్షించేందుకు సత్యసాయి సెంట్రల్ ట్రస్ట్, స్థానిక భక్తులు చర్యలు చేపట్టారు. చెట్టుకు బలమైన ఇనుప స్తంభాలు, గ్రిల్స్ ఏర్పాటు చేసి దాని కొమ్మలను, ప్రధాన భాగాన్ని రక్షించే ప్రయత్నం చేశారు. కాలం మారినా.. ఈ చెట్టుతో ముడిపడిన భక్తుల విశ్వాసం మాత్రం కొనసాగుతూనే ఉంది.
ప్రశాంతి నిలయం దర్శనానికి వచ్చే దేశ, విదేశీ భక్తుల్లో చాలామంది కల్పవృక్షం కొండను కూడా సందర్శిస్తుంటారు. సత్యసాయి బాబా బాల్యంతో ముడిపడిన ప్రదేశంగా, ఆయన ఆధ్యాత్మిక జీవితానికి సంబంధించిన జ్ఞాపకంగా ఈ ప్రాంతానికి ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది. ఒక సాధారణమైన చింత చెట్టు.. భక్తుల విశ్వాసంలో మాత్రం ‘కల్పవృక్షం’గా మారింది. కోరిన పండ్లు ఇచ్చిన చెట్టు అనే కథనం మాత్రమే కాకుండా, సాయిబాబా బాల్యం, ధ్యానం, ఆధ్యాత్మిక సాధనతో ముడిపడిన జ్ఞాపకాలను మోస్తున్న ప్రదేశంగా ఇది నేటికీ పుట్టపర్తిలో ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తోంది.