Life Lesson: కోపం వచ్చినప్పుడు ఈ ఒక్క విషయం గుర్తుంచుకోండి.. మీ జీవితమే మారిపోతుంది
మన జీవితంలో జరిగే ప్రతి విషయాన్ని మనం నియంత్రించలేం. ఇతరులు ఎలా మాట్లాడతారు, ఎలా ప్రవర్తిస్తారు అన్నది మన చేతుల్లో ఉండకపోవచ్చు. కానీ దానికి మనం ఎలా స్పందించాలో మాత్రం మన చేతుల్లోనే ఉంటుంది. అందుకే కోపం వచ్చిన ప్రతిసారీ మనల్ని మనం ఒక ప్రశ్న అడగాలి.. 'ఇప్పుడు నా మనస్సు రిమోట్ కంట్రోల్ నా చేతిలో ఉందా? లేక అవతలి వ్యక్తి చేతిలో ఉందా?' ఆ ప్రశ్నకు సమాధానం 'నా చేతిలోనే ఉంది' అని చెప్పగలిగినప్పుడు, మనం నిజమైన ఆత్మనియంత్రణ వైపు అడుగులు వేస్తున్నట్టే. ఇతరులను జయించడం కంటే మన కోపాన్ని జయించడం గొప్ప విజయం. ఇతరులను మార్చడం కంటే మన స్పందనను మార్చుకోవడం గొప్ప జ్ఞానం. మన ప్రశాంతతను కాపాడుకోవడం మన జీవితంలో మనం సాధించగలిగే గొప్ప బలాల్లో ఒకటి..
Updated on: Sep 24, 2026 | 3:49 PM
ఒక ప్రశాంతమైన గ్రామంలో ఒక వ్యక్తి ఉండేవాడు. అతనికి చిన్న చిన్న విషయాలకే కోపం వచ్చేది. ఎవరైనా తనతో విభేదించినా, తన మాటను కాదన్నా వెంటనే వాదనకు దిగేవాడు. గ్రామస్థులు నిర్లక్ష్యంగా ఉన్నారని, పొరుగువారు తనను అర్థం చేసుకోవడం లేదని, చివరకు తన కుటుంబం కూడా తన మాట వినడం లేదని అతను ఎప్పుడూ నిందించేవాడు. కానీ అతనికి తెలియని నిజం ఒక్కటే అతని అసలైన శత్రువు బయట ఎక్కడా లేడు. అతని కోపమే అతని గొప్ప శత్రువు.
ఒకరోజు ఆ గ్రామానికి ఓ వృద్ధ సన్యాసి వచ్చాడు. గ్రామం శివారులోని పెద్ద మర్రిచెట్టు కింద కూర్చుని ప్రశాంతంగా ధ్యానం చేసేవాడు. అతను ఎక్కువగా మాట్లాడేవాడు కాదు. కానీ మాట్లాడినప్పుడు మాత్రం ప్రతి మాటలో ఒక అర్థం ఉండేది. ఆ వ్యక్తి భార్య ఒకరోజు ‘మీరు ఒక్కసారి ఆ సన్యాసిని కలిసి రండి. మీ కోపం గురించి ఆయనతో మాట్లాడండి’ అని చెప్పింది. అతను నవ్వుతూ, ‘ఒక తిరుగుతూ ఉండే సన్యాసి నాకు ఏం చెబుతాడు? సమాజంలో ఎలా జీవించాలో ఆయనకేం తెలుసు?’ అన్నాడు. అయితే మరుసటి రోజే జరిగిన ఒక సంఘటన అతని ఆలోచనలను మార్చడం ప్రారంభించింది. ఆ వ్యక్తి తన పొలంలో పని చేసుకుంటుండగా, ఒక బాలుడు అక్కడి నుంచి పరుగెత్తుకుంటూ వెళ్లాడు. అనుకోకుండా అతని వ్యవసాయ పనిముట్టుపై కాలు పడటంతో దాని చెక్క హ్యాండిల్ విరిగిపోయింది. అతనికి వెంటనే కోపం వచ్చింది. ‘నిర్లక్ష్యపు వెర్రివాడా! ఎక్కడ అడుగుపెడుతున్నావో కనిపించదా?’ అంటూ బాలుడిపై అరిచాడు. బాలుడు భయంతో ‘క్షమించండి’ అని చెప్పాడు. కానీ అతని కోపం తగ్గలేదు. ‘నీ తల్లిదండ్రులను పిలువు! నీ గురించి వాళ్లకు ఫిర్యాదు చేస్తాను!’ అని మరింత గట్టిగా అరిచాడు. బాలుడి కళ్లలో నీళ్లు తిరిగాయి. అతను ఏడుస్తూ అక్కడి నుంచి పరుగెత్తాడు.
ఆ రోజు సాయంత్రం మాత్రం ఆ వ్యక్తికి మనశ్శాంతి లేకుండా పోయింది. బాలుడు కావాలని ఆ పని చేయలేదని అతనికి తెలుసు. తాను చాలా కఠినంగా మాట్లాడానని కూడా అర్థమైంది. ‘నేను కోపంగా ఉన్నప్పుడు ఎందుకు ఇలా ప్రవర్తిస్తాను? కోపం నన్ను బలవంతుడిని చేస్తే, అది తగ్గిపోయిన తర్వాత నేను ఎందుకు ఇంత బలహీనంగా, పశ్చాత్తాపంతో ఉంటాను?’ అని అతను తనలో తాను ప్రశ్నించుకున్నాడు. ఆ రాత్రి అతనికి నిద్ర పట్టలేదు. మరుసటి ఉదయం అతను చివరకు సన్యాసి వద్దకు వెళ్లాడు. సన్యాసి అతన్ని చూసి ఏమీ అడగకుండా పక్కన కూర్చోమని సైగ చేశాడు. కొద్దిసేపటి తర్వాత ఆ వ్యక్తి తన బాధను చెప్పుకున్నాడు. ‘గురువుగారూ, ఎవరైనా నన్ను చికాకు పెట్టినా, నాతో విభేదించినా నా మీద నాకు నియంత్రణ ఉండదు. వెంటనే కోపం వస్తుంది. తర్వాత నేను చేసిన పనికి పశ్చాత్తాపపడతాను. ఈ కోపాన్ని ఎలా నియంత్రించాలి?’ సన్యాసి చిరునవ్వుతో అడిగాడు.. ‘కోపం వచ్చినప్పుడు అది ఎంతసేపు ఉంటుంది?’.. ‘కొన్నిసార్లు గంటసేపు. కొన్నిసార్లు రోజంతా. మరికొన్నిసార్లు రోజుల తరబడి కూడా ఉంటుంది.’
‘కోపం తగ్గిన తర్వాత?’.. ‘పశ్చాత్తాపపడతాను. జరిగిన సంఘటన మళ్లీ మళ్లీ గుర్తొస్తుంది.’ సన్యాసి పక్కన ఉన్న భిక్షాపాత్రను తీసుకుని నీటితో నింపాడు. ‘ఈ నీటిలో నీ ముఖాన్ని చూడు.’ ఆ వ్యక్తి నీటిలో తన ప్రతిబింబాన్ని స్పష్టంగా చూశాడు. సన్యాసి ఆ పాత్రను కదిలించాడు. నీటిలో అలలు పుట్టాయి. ప్రతిబింబం వంకరగా కనిపించింది. ‘ఇప్పుడు నీ ముఖం స్పష్టంగా కనిపిస్తుందా?’ అని అడిగాడు. ‘లేదు గురువుగారూ.’
‘నీ మనస్సు కూడా ఇలాగే ఉంటుంది. కోపం వచ్చినప్పుడు మనస్సు అశాంతిగా మారుతుంది. ఆ సమయంలో ఏది సరైనదో, ఏది తప్పో మనకు స్పష్టంగా కనిపించదు. మన మాటల వల్ల కలిగే పరిణామాలను కూడా ఆలోచించలేం..’ ఆ వ్యక్తి మౌనంగా విన్నాడు. సన్యాసి ఆ పాత్రలో ఒక గుప్పెడు ఇసుక వేశాడు. నీరు మసకబారే వరకు దాన్ని కలిపాడు. ‘ఇప్పుడు ఈ నీటిలోంచి చూడగలవా?’ అని అడిగాడు. ‘లేదు’ ‘అయితే ఏం చేయాలి?’ ఆ వ్యక్తి ఏమీ చెప్పలేదు. సన్యాసి పాత్రను పక్కన పెట్టాడు. ‘వేచి చూద్దాం.’ ఇద్దరూ నిశ్శబ్దంగా కూర్చున్నారు. కొంతసేపటి తర్వాత ఇసుక అంతా అడుగున చేరింది. నీరు మళ్లీ స్పష్టంగా మారింది. ‘ఇప్పుడు చూడగలవా?’ ‘అవును గురువుగారూ.’ ‘నీటిని స్పష్టంగా చేయడానికి నువ్వేం చేశావు?’ ‘నేను ఏమీ చేయలేదు. ఇసుక స్థిరపడే వరకు వేచి ఉన్నాను.’ సన్యాసి చిరునవ్వు నవ్వాడు. ‘అదే కోపానికి కూడా వర్తిస్తుంది. కోపం వచ్చిన వెంటనే స్పందించకు. కొన్ని క్షణాలు ఆగు. అక్కడి నుంచి కాస్త దూరంగా వెళ్లు. నెమ్మదిగా, లోతుగా శ్వాస తీసుకో. నీ మనస్సు ప్రశాంతంగా మారిన తర్వాతే మాట్లాడి నిర్ణయం తీసుకో.’
ఆ వ్యక్తి అడిగాడు ‘అయితే ఎవరైనా నాతో వాదిస్తే నేను మౌనంగా ఉండాలా? అందరూ నన్ను దుర్వినియోగం చేయడానికి అనుమతించాలా?’, ‘లేదు’ అన్నాడు సన్యాసి. ‘మౌనంగా ఉండటం, ప్రశాంతంగా ఉండటం ఒకటి కాదు. నువ్వు అరవకుండా కూడా నీ అభిప్రాయాన్ని గట్టిగా చెప్పవచ్చు. నిన్ను నువ్వు సమర్థించుకోవచ్చు. కానీ స్వరం పెరిగినప్పుడు, మాటలు కఠినమైనప్పుడు ఒక చిన్న విభేదం కూడా గొడవగా మారుతుంది.’ ఆ వ్యక్తి తల ఊపాడు. ‘కానీ కొందరు తమ తప్పును ఎప్పుడూ అంగీకరించరు.’ సన్యాసి నవ్వాడు. ‘అది నిజమే. కానీ ప్రతి ఒక్కరినీ మార్చడం నీ బాధ్యత కాదు.’ అతను కాసేపు ఆగి ఇలా అన్నాడు ‘భూమి మొత్తం రాళ్లు, ముళ్లతో నిండిపోయిందనుకో. నువ్వు ఎక్కడ నడిచినా నీ కాళ్లకు నొప్పి వస్తోంది. అప్పుడు భూమి మొత్తాన్ని కార్పెట్తో కప్పుతావా?’
‘లేదు గురువుగారూ. నేను బూట్లు వేసుకుంటాను.’ ‘అదే జీవితం. ప్రపంచంలోని ప్రతి మనిషిని నువ్వు మార్చలేవు. కానీ వాళ్ల ప్రవర్తన వల్ల నీ మనస్సు కలత చెందకుండా నిన్ను నువ్వు మార్చుకోవచ్చు.’ సన్యాసి అతని కళ్లలోకి చూస్తూ అన్నాడు.. ‘ఎవరైనా నీకు ఒక కఠినమైన మాట చెబితే వెంటనే కోపం వస్తుంది. అంటే నీ మనస్సును నియంత్రించే రిమోట్ కంట్రోల్ను వాళ్ల చేతిలో పెట్టినట్టే కదా!’ ఆ వ్యక్తి ఆశ్చర్యంగా చూశాడు. ‘ఒకరి మాటతో నీకు కోపం వస్తే, మరో వ్యక్తి ప్రశంసిస్తే సంతోషం వస్తుంది. అంటే నీ శాంతి, నీ సంతోషం కూడా ఇతరుల చేతుల్లోనే ఉన్నట్టే.’ కొద్దిసేపు నిశ్శబ్దం.
‘చెప్పు’ అని సన్యాసి అడిగాడు. ‘నీ మనస్సు రిమోట్ కంట్రోల్ ఎవరి చేతిలో ఉండాలి?’ ఆ వ్యక్తి మెల్లగా అన్నాడు.. ‘నా చేతిలో’ సన్యాసి చిరునవ్వు నవ్వాడు. ‘అయితే దాన్ని ఇతరులకు ఎందుకు ఇస్తూనే ఉన్నావు?’ ఆ మాట అతని మనసులో బలంగా నాటుకుంది. ఆ రోజు నుంచి అతను తన కోపాన్ని గమనించడం ప్రారంభించాడు. ఎవరైనా తనతో విభేదించినప్పుడు వెంటనే సమాధానం చెప్పకుండా కాసేపు ఆగేవాడు. లోతుగా శ్వాస తీసుకునేవాడు. అవసరమైతే ఆ ప్రదేశం నుంచి కొద్దిసేపు దూరంగా వెళ్లేవాడు. అతను ఒక్కరోజులో మారిపోలేదు. కొన్నిసార్లు మళ్లీ కోపం వచ్చేది. కానీ ప్రతిసారి తనను తాను ప్రశ్నించుకునేవాడు ‘ఇప్పుడు నా మనస్సు రిమోట్ కంట్రోల్ ఎవరి చేతిలో ఉంది?’ ఆ ప్రశ్న అతన్ని మెల్లగా మార్చింది. కొంతకాలానికి అతను మరింత ఓపికగా మారాడు. కుటుంబ సభ్యులతో గొడవలు తగ్గాయి. పొరుగువారితో సంబంధాలు మెరుగయ్యాయి. చిన్న విషయాలకు పెద్దగా స్పందించడం మానేశాడు. ఒకరోజు అదే బాలుడు అతని పొలం దగ్గరకు వచ్చాడు. ఆ వ్యక్తి అతన్ని చూసి చిరునవ్వు నవ్వాడు. ‘ఆ రోజు జరిగిన విషయం గురించి ఇక బాధపడకు. అది పొరపాటే’ బాలుడు ఆశ్చర్యంగా అతని వైపు చూసి నవ్వాడు. ఆ క్షణంలో ఆ వ్యక్తికి ఒక విషయం పూర్తిగా అర్థమైంది. తాను ఇన్నాళ్లూ ఇతరులతో పోరాడుతున్నానని అనుకున్నాడు. కానీ నిజానికి తనతోనే పోరాడుతున్నాడు.
కోపం సహజం… కానీ ప్రతిస్పందన మన ఎంపిక
మన జీవితంలో కోపం రావడం సహజం. ఎవరైనా మనతో విభేదించినప్పుడు, మన మాట విననప్పుడు, మన తప్పులను ఎత్తిచూపినప్పుడు లేదా మన అంచనాలకు భిన్నంగా ప్రవర్తించినప్పుడు కోపం రావచ్చు. కానీ ప్రతి కోపానికి వెంటనే స్పందించాల్సిన అవసరం లేదు. కొన్నిసార్లు మన కోపానికి అసలు కారణం అవతలి వ్యక్తి కాకపోవచ్చు. అలసట, ఒత్తిడి, భయం, అహంకారం లేదా మనల్ని ఎవరూ గౌరవించడం లేదనే భావన కూడా కోపాన్ని పెంచవచ్చు. కోపంలో మనం వినడం మానేస్తాం. మనమే సరైనవాళ్లమని నిరూపించుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తాం. స్వరం పెరుగుతుంది. మాటలు కఠినమవుతాయి. ఒక చిన్న విభేదం పెద్ద గొడవగా మారుతుంది. ఒక క్షణికావేశంలో మనం ప్రేమించే వ్యక్తిని బాధపెట్టవచ్చు. ఆ తర్వాత ఎన్ని క్షమాపణలు చెప్పినా, చెప్పిన మాటలు వెనక్కి రావు. అందుకే జీవితంలో గుర్తుంచుకోవాల్సిన ఒక గొప్ప సత్యం. ‘ఒక క్షణం ఓపికగా ఉంటే, ఎన్నో రోజుల పశ్చాత్తాపాన్ని తప్పించుకోవచ్చు’ కాబట్టి కోపం వచ్చినప్పుడు వెంటనే స్పందించకండి. ఆగండి… శ్వాస తీసుకోండి… ఆలోచించండి… ఆ తర్వాత మాట్లాడండి. ఎందుకంటే నిజమైన బలం ఇతరులను ఓడించడంలో లేదు. మనలో ఉప్పొంగే కోపాన్ని మనమే అదుపులో ఉంచుకోవడంలో ఉంది. ప్రపంచం మనకు నచ్చినట్టు మారాలని ఎదురు చూడటం కంటే, ప్రపంచం ఎలా ఉన్నా మన ప్రశాంతతను కాపాడుకోవడం నేర్చుకోవడం గొప్ప విజయం. మీ మనస్సు రిమోట్ కంట్రోల్ను ఎప్పుడూ ఇతరుల చేతుల్లో పెట్టకండి. మీ ప్రశాంతతే మీ నిజమైన బలం.
