హోర్ముజ్ అమెరికాదే.. డొనాల్డ్ ట్రంప్ సంచలన ప్రకటన.. ఉలిక్కిపడ్డ ఇరాన్!
మధ్యప్రాచ్యంలో అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలు మరింత ముదురుతున్నాయి. ప్రపంచంలోని అత్యంత కీలకమైన ఇంధన రవాణా మార్గాల్లో ఒకటైన హోర్ముజ్ జలసంధిపై అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చేసిన వ్యాఖ్యలు ఇప్పుడు అంతర్జాతీయంగా తీవ్ర చర్చకు దారితీశాయి. ఈ వ్యూహాత్మక జలమార్గాన్ని అమెరికా భూభాగంగా ప్రకటించాలనే ఆలోచన తనకు నచ్చిందని ట్రంప్ పేర్కొనడం పరిస్థితి ఎంత తీవ్రంగా మారిందో వెల్లడిస్తోంది.
మధ్యప్రాచ్యంలో అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలు మరింత ముదురుతున్నాయి. ప్రపంచంలోని అత్యంత కీలకమైన ఇంధన రవాణా మార్గాల్లో ఒకటైన హోర్ముజ్ జలసంధిపై అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చేసిన వ్యాఖ్యలు ఇప్పుడు అంతర్జాతీయంగా తీవ్ర చర్చకు దారితీశాయి. ఈ వ్యూహాత్మక జలమార్గాన్ని అమెరికా భూభాగంగా ప్రకటించాలనే ఆలోచన తనకు నచ్చిందని ట్రంప్ పేర్కొనడం పరిస్థితి ఎంత తీవ్రంగా మారిందో వెల్లడిస్తోంది. అమెరికా నౌకాదళ దిగ్బంధనం కారణంగా ప్రస్తుతం ఈ మార్గంపై తమకు నియంత్రణ ఉందని కూడా ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.
హోర్ముజ్ జలసంధిపై ఇరాన్తో అమెరికా వివాదం కొత్త దశకు చేరిన సమయంలోనే ట్రంప్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు. అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య కుదిరిన తాత్కాలిక అవగాహనకు సంబంధించిన 60 రోజుల గడువు ఆగస్టు 17తో ముగిసింది. అయితే ఇరుదేశాల మధ్య శాంతి ఒప్పందంపై ఏకాభిప్రాయం కుదరలేదు. ఇరాన్ అమెరికా షరతులను అంగీకరించేందుకు సిద్ధంగా లేదని ట్రంప్ స్పష్టం చేశారు. అదే సమయంలో వాషింగ్టన్ కూడా ప్రస్తుత అవగాహనను పొడిగించే ఉద్దేశం లేదని వెల్లడించింది.
Strait Of Hormuz New Us Territory Map
హోర్ముజ్ను తెరవాలంటే ఇవే షరతులు
ఇరాన్ మాత్రం అమెరికా ముందుగా తమ డిమాండ్లను నెరవేర్చాలని పట్టుబడుతోంది. అమెరికా విధించిన నౌకా దిగ్బంధనాన్ని తొలగించడం, ఇరాన్ చమురు ఎగుమతులపై ఆంక్షలను ఎత్తివేయడం, విదేశాల్లో స్తంభింపజేసిన ఇరాన్ ఆస్తులు, నిధులను తిరిగి ఇవ్వడం వంటి అంశాలను ప్రధానంగా ప్రస్తావిస్తోంది. ఈ షరతులు నెరవేరే వరకు హోర్ముజ్ జలసంధి విషయంలో తమ వైఖరిలో మార్పు ఉండదని ఇరాన్ స్పష్టం చేస్తోంది.
హోర్ముజ్ జలసంధి పర్షియన్ గల్ఫ్ను ఒమన్ గల్ఫ్, అరేబియా సముద్రంతో కలిపే అత్యంత కీలకమైన సముద్ర మార్గం. ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాలో భారీ భాగం ఈ మార్గంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అందుకే ఇక్కడ నౌకాయానానికి అంతరాయం ఏర్పడితే ప్రపంచ చమురు మార్కెట్లు, రవాణా ఖర్చులు, ఇంధన ధరలపై నేరుగా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటికే ఈ మార్గంలో నౌకల రాకపోకలు సాధారణ స్థాయితో పోలిస్తే గణనీయంగా తగ్గాయి. ఆగస్టు 17న కేవలం కొన్ని వాణిజ్య నౌకలే జలసంధిని దాటినట్లు షిప్పింగ్ డేటా వెల్లడించింది.
ఇరాన్-ఒమన్ మధ్య కీలక పరిణామం
అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్న సమయంలో ఇరాన్, ఒమన్ మాత్రం హోర్ముజ్లో నౌకాయానాన్ని పునరుద్ధరించే మార్గాలపై చర్చలు జరుపుతున్నాయి. ఆగస్టు 17న ఇరాన్, ఒమన్ మధ్య కొత్త నౌకాయాన మార్గానికి సంబంధించిన మ్యాప్పై అవగాహన కుదిరిందని ఇరాన్ ప్రకటించింది. సురక్షితమైన నౌకాయానానికి సంబంధించిన ఉమ్మడి ప్రకటనపై కూడా ఇరు దేశాలు పనిచేస్తున్నట్లు తెలిపాయి. ఇదే పరిణామం అమెరికాకు ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఇరాన్తో ఒమన్ చేపడుతున్న ప్రయత్నాలు హోర్ముజ్పై అమెరికా ఒత్తిడికి భిన్నంగా ఉండటంతో ట్రంప్ ఒమన్ను కూడా తీవ్రంగా హెచ్చరించారు. హోర్ముజ్ వ్యవహారంలో ఒమన్ అడ్డుపడితే సైనిక చర్యకు దిగే అవకాశం ఉందన్న రీతిలో ట్రంప్ వ్యాఖ్యలు చేశారు. దీంతో అమెరికా-ఒమన్ సంబంధాలపై కూడా ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
IRGC ఏమంటోంది?
ఇదిలా ఉండగా, అమెరికాతో ఇరాన్ ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (IRGC) మధ్య రహస్య చర్చల మార్గం ఉందన్న ట్రంప్ వాదనను ఇరాన్ సైనిక సంస్థ తిరస్కరించింది. IRGC ప్రతినిధి హొస్సేన్ మొహెబ్బి అమెరికాతో తమ అధికారుల మధ్య ఎలాంటి ప్రత్యక్ష చర్చలు జరగడం లేదని పేర్కొన్నారు. అమెరికా గతంలో ఇచ్చిన హామీలను ఉల్లంఘించిన నేపథ్యంలో ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో చర్చలకు అవకాశం లేదన్న సంకేతాలు ఇచ్చారు.
మరోవైపు అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య పరోక్షంగా సందేశాల మార్పిడి జరిగినట్లు అంతర్జాతీయ నివేదికలు చెబుతున్నాయి. యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు తెరవెనుక దౌత్య ప్రయత్నాలు కొనసాగుతున్నప్పటికీ, హోర్ముజ్ నియంత్రణ, ఆంక్షలు, ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం వంటి అంశాలపై ఇరు దేశాల మధ్య తీవ్ర విభేదాలు కొనసాగుతున్నాయి.
ప్రపంచానికి పెరుగుతున్న ఆందోళన
హోర్ముజ్ జలసంధిలో నౌకాయానం మరింత తగ్గితే దాని ప్రభావం కేవలం అమెరికా, ఇరాన్కే పరిమితం కాదు. ఆసియా దేశాలకు చమురు, గ్యాస్ సరఫరాలు ప్రభావితమయ్యే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటికే ఉద్రిక్తతల కారణంగా అంతర్జాతీయ చమురు ధరలు పెరిగాయి. సోమవారం బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర బ్యారెల్కు 90 డాలర్లకు పైగా స్థిరపడింది. సరఫరా అంతరాయం మరింత పెరిగితే ధరలు మరింత ఎగిసే ప్రమాదం ఉందని మార్కెట్లు ఆందోళన చెందుతున్నాయి.
మొత్తంగా చూస్తే.. హోర్ముజ్ జలసంధిపై అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య పోరు ఇప్పుడు కేవలం నౌకాయాన హక్కుల వివాదంగా మిగలలేదు. అమెరికా నియంత్రణకు ట్రంప్ బహిరంగంగా మద్దతు పలకడం, ఇరాన్ తమ షరతులు నెరవేరే వరకు మారబోమని చెప్పడం, మరోవైపు ఇరాన్-ఒమన్ కొత్త నౌకాయాన మార్గంపై ముందుకు సాగడం.. ఇవన్నీ మధ్యప్రాచ్యంలో పరిస్థితి మరింత సున్నితంగా మారుతున్న సంకేతాలుగా కనిపిస్తున్నాయి. రాబోయే రోజుల్లో హోర్ముజ్ జలసంధి విషయంలో దౌత్యపరమైన పరిష్కారం లభిస్తుందా? లేక ఘర్షణ మరింత ముదురుతుందా? అన్నదే ఇప్పుడు ప్రపంచ దేశాల ప్రధాన ఆందోళనగా మారింది.
మరిన్ని అంతర్జాతీయ వార్తల కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి..