
దక్షిణ భారతదేశంలో ప్రసిద్ధి చెందిన త్రిలింగ దేశ పుణ్యక్షేత్రాలలో కాళేశ్వరం ఒకటి. ఇక్కడ ఒకే పానవట్టంపై రెండు శివలింగాలు ఉండటం అత్యంత అరుదైన విశేషం. అయితే, భక్తులను అమితంగా ఆకర్షించేది మాత్రం ఇక్కడి ‘యమకోణం’ అనే ఇరుకైన సందు. యమధర్మరాజు స్వయంగా శివుడిని ప్రార్థించిన చోటుగా దీనిని భావిస్తారు. ఈ మార్గం గుండా ప్రయాణించడం వల్ల కలిగే ఫలితం ఏంటి? భక్తులు ఇక్కడ పాటించే ఆచారాలేంటి? అనే ఆసక్తికర విషయాలు మీకోసం.
తెలంగాణలోని కాళేశ్వరం ఆలయం ఆధ్యాత్మికంగా ఎంతో విశిష్టమైనది. ఇక్కడ కొలువైన ముక్తేశ్వర స్వామిని దర్శించుకోవడానికి వచ్చే భక్తులు ‘యమకోణం’ గుండా వెళ్లడం ఒక ముఖ్యమైన ఆచారంగా భావిస్తారు.
యమకోణం విశిష్టత: ఆలయ ప్రాంగణంలో చాలా ఇరుకుగా ఉండే ఒక రాతి సందు ఉంటుంది. దీనినే యముడి ద్వారం అని పిలుస్తారు. భక్తులు ఇందులో నుంచి వెళ్లాలంటే వంగి, చాలా జాగ్రత్తగా నిదానంగా కదలాల్సి ఉంటుంది. ఈ మార్గం గుండా ఒక్కసారి వెళ్లి వస్తే యమధర్మరాజు ఇచ్చే శిక్షల నుండి తప్పించుకోవచ్చని, మరణం పట్ల ఉండే భయం తొలగిపోతుందని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం. కేవలం పది రూపాయల నామమాత్రపు రుసుముతో ఈ అనుభూతిని పొందవచ్చు.
పురాణ గాథ: స్థానిక కథనాల ప్రకారం, ఒకసారి యమధర్మరాజు ఒక పరమ శివభక్తుడి ప్రాణాలను నిర్ణీత సమయం కంటే ముందే తీస్తాడు. తన తప్పును తెలుసుకున్న యముడు, క్షమాపణ కోరుతూ కాళేశ్వరంలో శివుడిని ప్రార్థిస్తాడు. శివుడు యముడిని క్షమించి, ఆ ప్రదేశాన్ని ఆశీర్వదించాడు. ఎవరైతే ఈ ఇరుకైన మార్గం గుండా పూర్తి విశ్వాసంతో వెళ్తారో, వారికి మరణానంతర బాధల నుండి విముక్తి లభిస్తుందని వరం ఇచ్చాడట. అందుకే దీనికి ‘యమకోణం’ అనే పేరు వచ్చింది.
క్షేత్ర దర్శనం – ఆచారాలు: కాళేశ్వర దర్శనం గోదావరి, ప్రాణహిత నదుల కలయిక అయిన త్రివేణి సంగమంలో పవిత్ర స్నానంతో ప్రారంభమవుతుంది. ఇక్కడ గోదావరి, ప్రాణహితలతో పాటు అంతర్వాహినిగా సరస్వతీ నది కూడా కలుస్తుందని నమ్ముతారు. ఆలయంలో రుద్రాభిషేకం, మహా మృత్యుంజయ హోమం వంటి పూజలు విశేషంగా జరుగుతాయి. పుష్కరాల సమయంలో ఇక్కడ భక్తుల రద్దీ విపరీతంగా ఉంటుంది.
గమనిక : ఈ కథనంలో అందించిన సమాచారం భక్తుల నమ్మకాలు, స్థానిక పురాణ గాథలపై ఆధారపడి ఉంది. దీనిని సమాచారం కోసం మాత్రమే చదవాలని విన్నపం. భక్తి, విశ్వాసం అనేది ప్రతి వ్యక్తిగత విషయమని గమనించగలరు.