Mutton Dappalam: ఎక్కువ మసాలాలు లేకుండా.. తెలంగాణా ప్రాచీన వంటకం.. మటన్ దప్పళం
తెలంగాణ ప్రాచీన వంటకాల్లో 'మటన్ దప్పళం' చాలా ప్రత్యేకమైనది. ఎక్కువ మసాలాలు లేకుండా, కేవలం ఇంట్లో ఉండే సింపుల్ దినుసులతో తక్కువ మటన్తో ఎక్కువ గ్రేవీ వచ్చేలా చేసుకునే అద్భుతమైన వంటకం ఇది. ముక్క మెత్తగా ఉడికి, పుదీనా సువాసనలతో నోరూరించే ఈ సాంప్రదాయ కూరను ఎలా చేయాలో ఈ ఆర్టికల్లో చూద్దాం.
మన ముత్తాతల కాలం నాటి వంటల్లో ఉండే రుచే వేరు. అప్పట్లో ఇప్పటిలా రకరకాల ప్యాకెట్ మసాలాలు, జీడిపప్పు పేస్టులు ఉండేవి కావు. అయినా కూడా వారు వండిన కూరలు అమృతంలా ఉండేవి. అలాంటి ఒక అద్భుతమైన, మరుగున పడిపోతున్న తెలంగాణ సాంప్రదాయ వంటకమే "మటన్ దప్పళం". తక్కువ మటన్ తెచ్చుకున్నా సరే, ఇంటిల్లపాదికీ సరిపోయేలా, ఎంతో రుచికరంగా ఈ కూరను వండవచ్చు. ఎలాంటి భారీ మసాలాలు లేకుండా కేవలం ఇంట్లో దొరికే వస్తువులతోనే ఈ ప్రాచీన వంటకాన్ని ఎలా తయారు చేసుకోవాలో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
ఈ వంటకం కోసం అర కిలో బోన్స్తో కూడిన మటన్ అయితే చాలా రుచిగా ఉంటుంది. ముందుగా ఒక గిన్నెలో మూడు టేబుల్ స్పూన్ల ధనియాలు, ఒక టీస్పూన్ జీలకర్ర, నాలుగు యాలకులు, కొద్దిగా దాల్చినచెక్క, నాలుగు లవంగాలు, చిన్న ఎండుకొబ్బరి ముక్కతో పాటు రెండు టేబుల్ స్పూన్ల బియ్యాన్ని వేసి అరగంట పాటు నానబెట్టుకోవాలి. ఈ వంటకంలో గ్రేవీ చిక్కదనం కోసం కాజూ లేదా గసగసాలకు బదులుగా బియ్యాన్ని వాడటం ఒక ప్రత్యేకత.
మరోవైపు శుభ్రం చేసిన మటన్లో కొద్దిగా ఉప్పు, పసుపు, ఒక స్పూన్ అల్లం వెల్లుల్లి పేస్ట్ మరియు ముక్కలు మునిగేలా నీళ్లు పోసి, కుక్కర్లో తక్కువ మంట మీద నాలుగు విజిల్స్ వచ్చే వరకు మెత్తగా ఉడికించుకోవాలి. ముక్క ఎముక నుండి విడిపోయేంతగా ఉడకాలి. ఆ తర్వాత నానబెట్టుకున్న మసాలా దినుసులను మెత్తని పేస్ట్లా గ్రైండ్ చేసి పక్కన పెట్టుకోవాలి.
ఇప్పుడు స్టవ్ మీద కుక్కర్ పెట్టి ఐదారు చెంచాల నూనె వేయాలి. నూనె కాగాక సన్నగా తరిగిన మూడు ఉల్లిపాయలు, పచ్చిమిర్చి ముక్కలు, మరియు గుప్పెడు పుదీనా ఆకులు వేసి వేయించుకోవాలి. ఈ తెలంగాణ వంటకంలో కరివేపాకు అస్సలు వాడరు, కేవలం పుదీనా ఫ్లేవర్ మాత్రమే కూరకి అద్భుతమైన సువాసనను ఇస్తుంది. ఉల్లిపాయలు గోల్డెన్ కలర్ లోకి వచ్చాక, ఒక టమాటా ముక్కలు, ఒక స్పూన్ అల్లం వెల్లుల్లి పేస్ట్ వేసి పచ్చి వాసన పోయేలా మగ్గనివ్వాలి.
ఆ తర్వాత మూడు టేబుల్ స్పూన్ల కారం వేసి ఒక నిమిషం వేయించి, ముందుగా ఉడికించి పెట్టుకున్న మటన్ను నీళ్లతో సహా ఇందులో పోయాలి. వెంటనే మనం సిద్ధం చేసుకున్న బియ్యం-మసాలా పేస్ట్ను కూడా వేసి బాగా కలపాలి. ఈ కూర మరీ దగ్గరకు కాకుండా కొంచెం పులుసులా (దప్పళం) ఉంటుంది. ఉప్పు, కారం అన్నీ సరిచూసుకుని, ముక్కలకి మసాలా పట్టడం కోసం మూత పెట్టి మీడియం మంటపై మరో ఒక విజిల్ వచ్చే వరకు ఉడికించుకోవాలి. కొందరు ఇందులో కొద్దిగా చింతపండు పులుసు కూడా వేస్తారు, అది మీ ఇష్టాన్ని బట్టి మార్చుకోవచ్చు.
ప్రెజర్ అంతా పోయిన తర్వాత మూత తీస్తే గుమగుమలాడే మటన్ దప్పడం సిద్ధంగా ఉంటుంది. వేడి వేడి అన్నం, జొన్న రొట్టె లేదా రాగి సంగటితో ఈ కూర తింటే ఆ తృప్తే వేరు. మసాలాల ఘాటు లేకుండా, కడుపుకు హాయినిచ్చే ఈ నాటి వంటకాన్ని మీరు కూడా తప్పకుండా ప్రయత్నించి, ఆనాటి తాతల నాటి రుచులను ఆస్వాదించండి!