పాములు, సింహాలు కాదు..ఈ చిన్న కీటకం మనిషికి ప్రాణాంతక శత్రువు..! మీ ప్రాణాలను కాపాడుకోండి.
ప్రపంచంలోనే అత్యంత ప్రమాదకరమైన జీవి సింహం, పాము కాదు. ఒక చిన్న దోమ అని ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) చెబుతోంది. దోమల వల్ల సంభవించే డెంగ్యూ, మలేరియా, చికెన్గున్యా వంటి వ్యాధుల కారణంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి ఏటా దాదాపు 10 లక్షల మందికి పైగా మరణిస్తున్నారు. జాతీయ డెంగ్యూ దినోత్సవం సందర్భంగా ఈ ప్రాణాంతక దోమల నుండి మనల్ని మనం రక్షించుకోవడానికి ఇంటి పరిసరాల్లో నీరు నిల్వ ఉండకుండా చూసుకోవడం, పూర్తి చేతుల దుస్తులు ధరించడం, దోమతెరలు, మస్కిటో రిపెల్లెంట్లను ఉపయోగించడం, అలాగే క్రమం తప్పకుండా ఇళ్లలో ఫాగింగ్ చేయించడం వంటి 5 ముఖ్యమైన నివారణోపాయాలను ఆరోగ్య నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
Updated on: May 16, 2026 | 8:32 AM
సాధారణంగా మనం పులులు, సింహాలు లేదా విషసర్పాలను చూసి భయపడతాం. కానీ, ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) నివేదికల ప్రకారం, ఈ భూమిపై మానవాళికి అత్యంత ప్రాణాంతకమైన జీవి ఒక చిన్న దోమ. అవును, దోమల కాటు వల్ల వ్యాపించే డెంగ్యూ, మలేరియా, చికెన్గున్యా, జీకా వైరస్ వంటి వ్యాధుల వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 10 లక్షల (1 మిలియన్) మంది ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో, ప్రజల్లో అవగాహన పెంచేందుకు జాతీయ డెంగ్యూ దినోత్సవం (National Dengue Day) సందర్భంగా దోమల నివారణకు సంబంధించిన కొన్ని ముఖ్యమైన చిట్కాలను ఆరోగ్య నిపుణులు అందిస్తున్నారు.
డెంగ్యూను వ్యాప్తి చేసే ఎడెస్ (Aedes) దోమలు ముఖ్యంగా పగటిపూట మాత్రమే కుడతాయి. ఈ కిల్లర్ దోమల నుండి మనల్ని, మన కుటుంబాన్ని కాపాడుకోవడానికి 5 ఉత్తమ నివారణోపాయాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:
1. నిల్వ నీటిని తొలగించడం:
దోమలు ఎల్లప్పుడూ నిల్వ ఉన్న శుభ్రమైన లేదా మురికి నీటిలోనే గుడ్లు పెడతాయి. కాబట్టి మీ ఇంటి పరిసరాలలో, కూలర్లు, పూల కుండీలు, పాత టైర్లు, పగిలిన ప్లాస్టిక్ డబ్బాలలో నీరు చేరకుండా చూసుకోవాలి. కూలర్లలోని నీటిని వారానికి ఒకసారైనా మార్చడం తప్పనిసరి.
2. పూర్తి చేతుల దుస్తులు ధరించడం:
పగటిపూట దోమల కాటు నుండి తప్పించుకోవడానికి శరీరాన్ని పూర్తిగా కప్పి ఉంచే తేలికపాటి రంగుల దుస్తులను (ఫుల్ స్లీవ్ షర్టులు, ఫుల్ ప్యాంట్లు) ధరించడం మంచిది.
3. మస్కిటో రిపెల్లెంట్ల వాడకం:
ఇంటి నుండి బయటకు వెళ్లేటప్పుడు లేదా ఇంట్లో ఉన్నప్పుడు చర్మానికి రాసుకునే మస్కిటో రిపెల్లెంట్ క్రీములను ఉపయోగించాలి. ఇంట్లో దోమలను తరిమికొట్టే లిక్విడ్లు లేదా కాయిల్స్ వాడాలి.
4. కిటికీలకు జాలీలు, దోమతెరలు:
దోమలు ఇంట్లోకి రాకుండా కిటికీలు, తలుపులకు నెట్స్ (జాలీలు) అమర్చుకోవాలి. రాత్రి వేళల్లో పడుకునేటప్పుడు దోమతెరలను (Mosquito Nets) ఉపయోగించడం అత్యంత సురక్షితమైన, రసాయన రహిత పద్ధతి.
5. పరిశుభ్రత, కీటక నాశకాల స్ప్రే:
ఇంటి చుట్టుపక్కల మురుగు కాలువలు శుభ్రంగా ఉండేలా చూసుకోవాలి. దోమల ఉధృతి ఎక్కువగా ఉంటే స్థానిక అధికారుల సహాయంతో ఫాగింగ్ (పొగ పెట్టడం) లేదా యాంటీ-లార్వా స్ప్రేలను చల్లించాలి.
డెంగ్యూ సోకినప్పుడు తీవ్రమైన జ్వరం, తలనొప్పి, కీళ్ల నొప్పులు వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. ఇటువంటి లక్షణాలు ఉన్నప్పుడు సొంత వైద్యం చేసుకోకుండా, వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించడం ప్రాణ రక్షణకు ఎంతో ముఖ్యం.
