మెదడును మబ్బులా కమ్మేస్తున్న ‘బ్రెయిన్ ఫాగ్’.. చిన్న మార్పులతో జ్ఞాపకశక్తి పెంచుకోండి!
నేటి పోటీ ప్రపంచంలో పని ఒత్తిడి, డెడ్లైన్లు, నిరంతర స్క్రీన్ సమయం, మల్టీటాస్కింగ్ అనేవి సర్వసాధారణం అయ్యాయి. కానీ, మన మెదడు విరామం లేకుండా పనిచేయడానికి డిజైన్ చేయబడలేదు. శరీర బరువులో కేవలం 2 శాతం మాత్రమే ఉండే మెదడు, మనం తీసుకునే శక్తిలో 20 శాతాన్ని ఖర్చు చేస్తుంది. నిరంతర శ్రమ వల్ల మెదడులోని గ్లూకోజ్, ఆక్సిజన్ నిల్వలు తగ్గిపోయి ఆలోచనా సామర్థ్యం మందగిస్తుంది.
ఆఫీసులో గంటల తరబడి పనిచేసి ఇంటికి రాగానే చాలామందికి తల భారంగా అనిపిస్తుంది. ఏదో తెలియని అయోమయం, ఏ పనిమీద ఏకాగ్రత కుదరకపోవడం, చిన్న విషయాలను కూడా మర్చిపోవడం వంటివి ఎదురవుతుంటాయి. దీనినే వైద్య భాషలో ‘బ్రెయిన్ ఫాగ్’ అని పిలుస్తారు. ఇది ఏదో పెద్ద జబ్బు కాకపోయినప్పటికీ, మన మెదడు తీవ్రమైన ఒత్తిడికి లోనవుతోందని చెప్పడానికి ఇదొక హెచ్చరిక. ఆకాష్ హెల్త్కేర్లోని న్యూరాలజీ విభాగం హెడ్ డాక్టర్ మధుకర్ భరద్వాజ్ అందించిన సమాచారం ప్రకారం, ఈ సమస్య ఎందుకు వస్తుంది, దీని నుండి ఎలా బయటపడాలి అనే విషయాలు తెలుసుకుందాం..
బ్రెయిన్ ఫాగ్కు ప్రధాన కారణాలు..
- డిజిటల్ ఓవర్లోడ్- గంటల తరబడి కంప్యూటర్ స్క్రీన్ల వైపు చూడటం, ఒకేసారి ఇమెయిల్స్, మెసేజ్లు, మీటింగ్స్ నిర్వహించడం వల్ల మెదడుపై విపరీతమైన భారం పడుతుంది. దీనివల్ల ముఖ్యమైన సమాచారాన్ని గుర్తించడంలో మెదడు తడబడుతుంది.
- నిద్రలేమి -మనం నిద్రపోతున్నప్పుడు మెదడు తనలోని వ్యర్థాలను శుభ్రం చేసుకుంటుంది. నిద్ర సరిగ్గా లేకపోతే ఈ ప్రక్రియ పూర్తికాదు. ఫలితంగా మరుసటి రోజు జ్ఞాపకశక్తి మందగించడం, చిరాకు కలగడం జరుగుతుంది.
- డీహైడ్రేషన్ – శరీరంలో నీటి శాతం స్వల్పంగా తగ్గినా అది మెదడు పనితీరుపై ప్రభావం చూపుతుంది. అలాగే భోజనం మానేసి కేవలం జంక్ ఫుడ్ లేదా షుగర్ స్నాక్స్ మీద ఆధారపడటం వల్ల రక్తంలోని చక్కెర స్థాయిలు హెచ్చుతగ్గులకు లోనై మెదడు శక్తిని కోల్పోతుంది.
- కార్టిసోల్ ప్రభావం- పని ఒత్తిడి పెరిగినప్పుడు శరీరంలో ‘కార్టిసోల్’ అనే హార్మోన్ విడుదలవుతుంది. ఇది మెదడులోని జ్ఞాపకశక్తికి కేంద్రమైన ‘హిప్పోక్యాంపస్’పై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుంది.
మెదడును చురుగ్గా ఉంచే చిట్కాలు..
కొన్ని చిన్న అలవాట్లు బ్రెయిన్ ఫాగ్ను నియంత్రిస్తాయి.
- 90 నిమిషాల సూత్రం : ప్రతి 60 నుండి 90 నిమిషాలకోసారి పని నుంచి చిన్న విరామం తీసుకోవాలి.
- నీరు తాగడం : పని ఒత్తిడిలో నీళ్లు తాగడం మర్చిపోవద్దు. మెదడు చురుగ్గా ఉండాలంటే హైడ్రేషన్ ముఖ్యం.
- సమతుల్య ఆహారం : ప్రోటీన్లు, హెల్తీ ఫ్యాట్స్ ఉన్న ఆహారం తీసుకోవాలి.
- డిజిటల్ డిటాక్స్ : పడుకోవడానికి గంట ముందు స్క్రీన్లకు దూరంగా ఉండటం వల్ల నిద్ర నాణ్యత పెరుగుతుంది.
- శారీరక కదలిక : రోజంతా కూర్చునే ఉండకుండా మధ్యమధ్యలో నడవడం లేదా స్ట్రెచింగ్ చేయడం వల్ల మెదడుకు రక్త ప్రసరణ పెరుగుతుంది.
బ్రెయిన్ ఫాగ్ అనేది మీ మెదడు పంపిస్తున్న సంకేతం. దానిని నిర్లక్ష్యం చేయకుండా తగిన విశ్రాంతినివ్వండి. ఒకవేళ ఈ సమస్య నిరంతరం వేధిస్తుంటే అది విటమిన్ లోపాలు లేదా ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలకు సంకేతం కావచ్చు, అప్పుడు వైద్యుడిని సంప్రదించడం ఉత్తమం.