
కళకు స్వేచ్ఛ ఎంత అవసరమో.. ఆ స్వేచ్ఛకు సామాజిక బాధ్యత కూడా అంతే అవసరం.. సినిమా అంటే కేవలం వినోదం కాదు. సమాజంపై ప్రభావం చూపించే శక్తివంతమైన మాధ్యమం. అందుకే తెరపై ఏ వృత్తిని, ఏ వర్గాన్ని ఎలా చూపిస్తున్నామన్నది కూడా ఇప్పుడు చర్చనీయాంశంగా మారుతోంది. తాజాగా రవితేజ నటించిన ‘ఇరుముడి’ సినిమా చుట్టూ చెలరేగిన వివాదం ఇదే ప్రశ్నను మరోసారి ముందుకు తెచ్చింది.. ఆగస్టు 21న విడుదలైన ‘ఇరుముడి’కి ప్రేక్షకుల నుంచి మంచి స్పందన వస్తుండగానే.. సినిమాలో ప్రభుత్వ పాఠశాల, విద్యార్థుల యూనిఫామ్, ఉపాధ్యాయురాలి పాత్రను చూపించిన తీరుపై ఏపీ టీచర్స్ ఫెడరేషన్ అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసింది. సీలేరు ప్రాంతంలోని ప్రభుత్వ పాఠశాల నేపథ్యాన్ని, ప్రభుత్వ విద్యార్థుల యూనిఫామ్ను పోలిన దుస్తులను సినిమాలో ఉపయోగించారని APTF పేర్కొంది. ముఖ్యంగా పదో తరగతి బాలికల విషయంలో ఉపాధ్యాయురాలి పాత్రను అభ్యంతరకరంగా చిత్రీకరించారని ఆరోపించింది. ఆ సన్నివేశాలను తొలగించకపోతే ఆందోళన చేపడతామని హెచ్చరించింది.
ఇక్కడ అసలు ప్రశ్న సినిమా తీసే హక్కు ఉందా లేదా? అనేది కాదు. ఖచ్చితంగా ఉంది. దర్శకుడికి తన కథను తనదైన శైలిలో చెప్పే క్రియేటివ్ ఫ్రీడమ్ ఉండాలి. కానీ ఒక వాస్తవ పాఠశాల పేరు, యూనిఫామ్, ఒక నిర్దిష్ట వృత్తి వంటి అంశాలను ఉపయోగించినప్పుడు ఆ చిత్రీకరణ వల్ల ఆ వృత్తి మొత్తంపై తప్పుడు అభిప్రాయం ఏర్పడుతుందా? అనే ప్రశ్న కూడా ఆలోచించాల్సిందే.
ఇక్కడ CBFC పాత్రపై కూడా ప్రశ్నలు వస్తున్నాయి. అయితే సెన్సార్ బోర్డు పని ప్రతి సన్నివేశాన్ని నచ్చేలా తొలగించడం కాదు. అధికారిక మార్గదర్శకాల ప్రకారం క్రియేటివ్ ఫ్రీడమ్ను అనవసరంగా అడ్డుకోకుండా చూడాలి. అదే సమయంలో సామాజిక విలువలు, మానవ గౌరవం, ప్రజా శాంతి, అవమానకర చిత్రణ వంటి అంశాలను పరిశీలించాలి. సినిమా మొత్తాన్ని దాని మొత్తం ప్రభావం ఆధారంగా చూడాలని CBFC మార్గదర్శకాలు చెబుతున్నాయి.
అందుకే సెన్సార్ బోర్డు చూడలేదా? అనే ప్రశ్నకు వెంటనే అవునో కాదో చెప్పడం కష్టం. ఒక సన్నివేశం వృత్తిని అవమానిస్తుందా? లేక కథలో భాగంగా ఒక కల్పిత పాత్రను మాత్రమే చూపిస్తుందా? అనేది సందర్భాన్ని బట్టి నిర్ణయించాలి. అదే సమయంలో ఒక వృత్తిని కించపరిచేలా కనిపించే సన్నివేశాలపై సంబంధిత వర్గాలు అభ్యంతరం చెప్పే హక్కు కూడా ఉంది.
ఇది చాలా సున్నితమైన అంశం. సినిమా కథలో ఒక చెడ్డ టీచర్ ఉండొచ్చు. చెడ్డ డాక్టర్ ఉండొచ్చు. అవినీతి అధికారి ఉండొచ్చు. ఒక వ్యక్తి తప్పును మొత్తం వృత్తికి ఆపాదించకుండా చూపిస్తే సమస్య తక్కువ. కానీ ఒక నిర్దిష్ట వాస్తవ సంస్థ, పాఠశాల, యూనిఫామ్ లేదా వృత్తిని ఉపయోగించి ఆ వర్గాన్నే తప్పుగా ప్రతిబింబించేలా చేస్తే వివాదం రావడం సహజం.
అందుకే దర్శకులకు ఒక ప్రశ్న ముందుండాలి. ఈ సన్నివేశం కథకు నిజంగా అవసరమా? అవసరమైతే ఇదే విషయాన్ని మరింత బాధ్యతగా చెప్పగలమా? అనేది ఆలోచించాలి.
భారతీయ సినిమాల్లో మతాలు, కులాలు, వృత్తులు, సైన్యం, పోలీసులు, రాజకీయ నాయకులు, చారిత్రక వ్యక్తులు, ప్రభుత్వ సంస్థల చిత్రీకరణపై తరచూ వివాదాలు వచ్చాయి. కొన్ని సందర్భాల్లో సన్నివేశాల మార్పులు జరిగాయి. మరికొన్ని సందర్భాల్లో కోర్టులు జోక్యం చేసుకున్నాయి. 2025లో మనుషి చిత్రానికి సంబంధించిన వివాదంలోనూ మద్రాస్ హైకోర్టు అభ్యంతరకరంగా భావిస్తున్న సన్నివేశాలను స్పష్టంగా గుర్తించాలని CBFCని ప్రశ్నించింది. అంటే సమస్య సినిమా వర్సెస్ సమాజం కాదు. సమస్య సృజనాత్మక స్వేచ్ఛ వర్సెస్ బాధ్యత మధ్య సమతుల్యత.
తెలుగు సినిమా పరిశ్రమలో ప్రతి ఏడాది వందల సంఖ్యలో సినిమాలు వస్తున్నాయి. 2025లో దేశవ్యాప్తంగా సుమారు 1,900 సినిమాలు విడుదల అయ్యాయి. వాటిలో తెలుగు సినిమాలు 282 వరకూ ఉన్నాయి. 2024లో తెలుగు సినిమాల సంఖ్య 311. అంటే ప్రతి ఏడాది వందల సినిమాలు వస్తున్న నేపథ్యంలో ప్రతి సన్నివేశాన్ని ముందుగానే వివాదరహితంగా చేయడం కష్టం. కానీ సున్నితమైన అంశాల విషయంలో మరింత జాగ్రత్త అవసరం అనేది నిజం.
బాక్సాఫీస్ పరంగా మాత్రం సినిమా విడుదలైన కొద్దిరోజుల్లోనే మంచి వసూళ్లు సాధించింది. మూడు రోజుల్లో ప్రపంచవ్యాప్తంగా రూ.71.87 కోట్ల గ్రాస్ వసూళ్లు సాధించిందని తెలుస్తోంది. నాలుగో రోజు వరకు రూ.62.40 కోట్ల ఇండియా గ్రాస్ అని లెక్కలు చెబుతున్నాయి. వేర్వేరు ట్రాకింగ్ సంస్థల లెక్కల్లో తేడాలు ఉండొచ్చు కాబట్టి వీటిని అధికారిక నిర్మాతల ఫైనల్ కలెక్షన్లుగా చూడకూడదు.
ఇక ముందు ఏం చేయాలి?
ఇలాంటి వివాదాలు రాకుండా మూడు స్థాయిల్లో జాగ్రత్తలు అవసరం.
మొదటిది — దర్శకులు, నిర్మాతలు: వాస్తవ పాఠశాలలు, ఆస్పత్రులు, సంస్థలు, యూనిఫామ్లు లేదా గుర్తింపు పొందిన వృత్తులను చూపించే ముందు వాటి ప్రభావాన్ని ఆలోచించాలి.
రెండోది — సెన్సార్ బోర్డు: కేవలం చట్టపరమైన ప్రమాణాలే కాకుండా సున్నితమైన వాస్తవిక చిత్రీకరణ వల్ల ఏ వర్గంపై ఎలాంటి ప్రభావం పడుతుందో కూడా నిశితంగా పరిశీలించాలి.
మూడోది — అభ్యంతరం చెప్పే వర్గాలు: సినిమా మొత్తాన్ని చూడకుండా ఒక చిన్న క్లిప్ ఆధారంగా నిర్ణయం తీసుకోకుండా నిజంగా ఆ సన్నివేశం వృత్తిని అవమానిస్తుందా, లేక కథలోని ఒక పాత్రను మాత్రమే చూపిస్తుందా అనేది పరిశీలించాలి.
సినిమాకు స్వేచ్ఛ కావాలి. సమాజానికి గౌరవం కావాలి. ఈ రెండింటినీ కాపాడేటమే సరైన మార్గం. ఇరుముడి వివాదం కూడా ఒక సినిమా గురించి వచ్చిన గొడవగా ముగిసిపోకుండా..తెరపై మన సమాజాన్ని ఎంత బాధ్యతగా చూపించాలనే పెద్ద చర్చకు దారితీస్తే అదే అసలైన ప్రయోజనం..